ursodiol

Ursodiol, znany również jako kwas ursodeoksycholowy (UDCA), jest naturalnym kwasem żółciowym stosowanym w medycynie jako lek. Jest to hydrofilowy kwas żółciowy, który stanowi niewielki procent puli kwasów żółciowych u ludzi, ale dominuje u niedźwiedzi, od których pochodzi jego nazwa.

Głównym wskazaniem do stosowania ursodiolu jest pierwotne zapalenie dróg żółciowych (dawniej pierwotna marskość żółciowa wątroby), gdzie lek ten poprawia parametry biochemiczne i opóźnia progresję choroby. Jest również skuteczny w rozpuszczaniu małych i średnich cholesterolowych kamieni żółciowych u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia chirurgicznego.

Mechanizm działania ursodiolu obejmuje wypieranie toksycznych, hydrofobowych kwasów żółciowych, ochronę komórek wątroby przed uszkodzeniem przez kwasy żółciowe, działanie immunomodulujące oraz stymulację wydzielania żółci. Lek zmniejsza również nasycenie żółci cholesterolem, co sprzyja rozpuszczaniu kamieni żółciowych.

Ursodiol charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, a działania niepożądane występują rzadko. Najczęściej zgłaszane to łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka. W praktyce klinicznej ursodiol stosowany jest również w innych schorzeniach cholestatycznych, mukowiscydozie z zajęciem wątroby oraz profilaktyce kamicy żółciowej u pacjentów z szybką utratą masy ciała.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Cholestaza ciążowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Cholestaza ciążowa (ICP) to najczęstsza choroba wątroby w ciąży, występująca u 0,2-2% pacjentek, zwykle w II-III trymestrze. Charakteryzuje się upośledzeniem przepływu żółci i podwyższonym stężeniem kwasów żółciowych w surowicy (≥10 μmol/L), co manifestuje się intensywnym świądem, głównie dłoni i stóp. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych i badaniach laboratoryjnych, w tym podwyższonej aktywności aminotransferaz oraz prawidłowej lub nieznacznie podwyższonej bilirubinie. Monitorowanie stężenia kwasów żółciowych jest kluczowe, zwłaszcza przy wartościach ≥40 μmol/L, które wiążą się ze zwiększonym ryzykiem powikłań płodowych, a przy ≥100 μmol/L zaleca się wcześniejsze zakończenie ciąży (36. tydzień). Zalecane jest cotygodniowe monitorowanie funkcji wątroby i stanu płodu (BPP, NST, doppler tętnicy pępowinowej, USG). Leczenie pierwszego rzutu stanowi kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 10-15 mg/kg/dobę, który łagodzi świąd, obniża enzymy wątrobowe i zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu.
aminotransferaza, amniocenteza, antybiotyk makrolidowy, arytmia, badanie biochemiczne, badanie dopplerowskie, badanie funkcji wątroby, bilirubina, cesarskie cięcie, cholestaza ciążowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa ciąży, cukrzyca ciążowa, deksametazon, dyslipidemia, homeostaza kwasów żółciowych, indukcja porodu, koagulopatia, kortykosteroid, krwotok, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, lek przeciwhistaminowy, monitorowanie płodu, poronienie, przedwczesny poród, smółka, stan przedrzucawkowy, surfaktant, surowica krwi, świąd skóry, upośledzenie przepływu żółci, ursodiol, zaburzenie wątrobowe, zespół zaburzeń oddychania, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Leczenie

Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła autoimmunologiczna cholestaza prowadząca do zwłóknienia i marskości wątroby. Leczeniem pierwszego rzutu jest kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 13-15 mg/kg/dobę, który spowalnia progresję choroby i poprawia przeżycie bez przeszczepu. U pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na UDCA (30-40%) stosuje się terapię drugiego rzutu, w tym agonistę receptora FXR – kwas obetyeholowy (OCA) w dawce początkowej 5 mg/dobę, którą można zwiększyć do 10 mg/dobę, oraz fibraty (bezafibrat 400 mg/dobę, fenofibrat 160-200 mg/dobę) i nowo zatwierdzone leki PPAR: elafibranor i seladelpar. Budezonid (6-9 mg/dobę) może być stosowany u pacjentów bez marskości z niewystarczającą odpowiedzią na UDCA. Monitorowanie parametrów biochemicznych (ALP, bilirubina) jest kluczowe dla oceny skuteczności terapii.
antagonista receptora opioidowego, autoimmunologiczna choroba wątroby, beta-bloker nieselektywny, bezafibrat, budezonid, cholestaza, cholestyramina, choroba pierwotna dróg żółciowych, działanie immunomodulujące, encefalopatia wątrobowa, fibrat, fosfataza alkaliczna, hepatocyt, hipercholesterolemia, kortykosteroid, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, laktuloza, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, paracenteza, parametry biochemiczne, przeszczep wątroby, receptor farnezoidowy X, ryfaksymina, ryfampicyna, SSRI, ursodiol, wewnątrzwątrobowe przewody żółciowe, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wodobrzusze, żylaki przełyku, żywice wiążące kwasy żółciowe
Leksykon chorób i schorzeń
Kamienie żółciowe – Leczenie

W przypadku bezobjawowej kamicy żółciowej leczenie zwykle nie jest konieczne, a zalecane jest monitorowanie pacjenta pod kątem pojawienia się objawów, takich jak ból w prawym górnym kwadrancie brzucha. Cholecystektomia laparoskopowa, stanowiąca około 95% zabiegów, jest standardową metodą leczenia objawowej kamicy żółciowej, charakteryzującą się krótszym pobytem w szpitalu (zazwyczaj do 1 dnia), mniejszym bólem pooperacyjnym i szybszym powrotem do aktywności (około 1 tydzień). Wskazania do operacji otwartej obejmują m.in. poważne zapalenie pęcherzyka, zrosty, trudności anatomiczne, zaburzenia krzepnięcia, dużą masę ciała oraz ciążę w III trymestrze. Powikłania po cholecystektomii to m.in. krwawienie, infekcje, uszkodzenia dróg żółciowych (<1%), wyciek żółci oraz ból barku po laparoskopii. Po usunięciu pęcherzyka żółciowego żółć spływa bezpośrednio do jelita cienkiego, co może czasowo powodować biegunkę, ale nie zaburza trawienia.
ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, cholecystostomia, dwutlenek węgla, ERCP, ESWL, kamica żółciowa, kamień cholesterolowy, kolka żółciowa, kwas żółciowy, laparoskop, leki opioidowe, marskość wątroby, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, NLPZ, operacja bariatryczna, porcelanowy pęcherzyk żółciowy, przewód żółciowy wspólny, ropień pęcherzyka żółciowego, sfinkterotomia endoskopowa, skala Child-Pugh, ursodiol, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, żółtaczka, zwieracz Oddiego

ursodiol

Powiązane wpisy

Cholestaza ciążowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Leczenie

Kamienie żółciowe – Leczenie