pochodne sulfonamidu
Pochodne sulfonamidu to klasa związków chemicznych zawierających grupę sulfonamidową (-SO₂NH-), które znalazły szerokie zastosowanie w medycynie jako leki przeciwbakteryjne. Ich odkrycie w latach 30. XX wieku zapoczątkowało erę antybiotykoterapii, a pierwszym wprowadzonym do lecznictwa sulfonamidem był sulfanilamid.
Mechanizm działania sulfonamidów polega na hamowaniu syntezy kwasu foliowego u bakterii poprzez konkurencyjne blokowanie enzymu syntetazy dihydropteroinowej. Sulfonamidy wykazują działanie bakteriostatyczne wobec szerokiego spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym paciorkowców, gronkowców, meningokoków i E. coli.
Współcześnie w praktyce klinicznej stosuje się m.in. sulfametoksazol (często w połączeniu z trimetoprimem jako ko-trimoksazol), sulfasalazynę (w chorobach zapalnych jelit) oraz sulfadiazynę srebrową (w leczeniu oparzeń). Warto pamiętać, że pochodne sulfonamidu mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, a także wchodzić w interakcje z innymi lekami poprzez wypieranie ich z połączeń z białkami osocza.
Sulfonamidy są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę grupę leków, w ciężkiej niewydolności nerek i wątroby oraz u kobiet w ciąży zbliżających się do terminu porodu ze względu na ryzyko wypierania bilirubiny z połączeń z albuminami. Nie należy ich również stosować u wcześniaków i noworodków do 1. miesiąca życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hyzaar 100 mg + 12,5 mg
Lek Hyzaar, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na losartan, pochodne sulfonamidu (w tym hydrochlorotiazyd) oraz substancje pomocnicze. Nie powinien być stosowany u osób z oporną hipokaliemią, hiperkalcemią, hiponatremią, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, zastojem żółci, zaburzeniami dróg żółciowych, ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), bezmoczem oraz u pacjentów z objawową hiperurykemią lub dną moczanową. Stosowanie w II i III trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu, w tym niewydolności nerek i małowodzia. Ponadto, jednoczesne podawanie z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą oraz z GFR <60 ml/min/1,73 m² z powodu ryzyka hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny, bezmocz, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dna moczanowa, GFR, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, losartan potasowy, małowodzie, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pochodne sulfonamidu, trymestr ciąży, układ RAA, zastój żółci, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii preparatem Lozap HCT (50 mg losartanu potasowego + 12,5 mg hydrochlorotiazydu) kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na składniki leku, w tym pochodne sulfonamidu oraz czerwień koszenilową (0,0005 mg/tabletka). Bezwzględnym przeciwwskazaniem są oporne na leczenie zaburzenia elektrolitowe: hipokaliemia, hiperkalcemia i hiponatremia, ze względu na ryzyko ich nasilenia przez hydrochlorotiazyd. Lek jest także przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych, objawową hiperurykemią, dną moczanową oraz w 2. i 3. trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko uszkodzenia płodu. Ponadto, nie należy stosować Lozap HCT u chorych z klirensem kreatyniny <30 ml/min oraz bezmoczem, a także w skojarzeniu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, bezmocz, cukrzyca, czerwień koszenilowa, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, kwas moczowy, losartan potasowy, nadwrażliwość na substancje czynne, napad dny, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, pierwszy trymestr ciąży, pochodne sulfonamidu, przesączanie kłębuszkowe, reakcja alergiczna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zastój żółci - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Uldiulan 12,5 mg
Chlortalidon, dostępny w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg (preparat Uldiulan), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tiazydy lub pochodne sulfonamidu, a także u osób z astmą oskrzelową i nietolerancją laktozy (zawartość laktozy jednowodnej wynosi odpowiednio 39,09 mg, 78,18 mg i 156,36 mg na tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują bezmocz (<100 mg/24h), ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min, stężenie kreatyniny >1,8 mg/100 mL), kłębuszkowe zapalenie nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby (zwłaszcza stany przedśpiączkowe i śpiączka wątrobowa), hiperkalcemię, oporną na leczenie hipokaliemię, ciężką hiponatremię, objawową hiperurykemię oraz nadciśnienie tętnicze w ciąży. Wskazane jest monitorowanie elektrolitów (Na, K, Ca), parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR), wątrobowych oraz stężenia kwasu moczowego podczas terapii, a w przypadku nieprawidłowości rozważyć modyfikację dawki lub odstawienie leku.
astma oskrzelowa, bezmocz, chlortalidon, diuretyk, dna moczanowa, elektrolity, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, kłębuszkowe zapalenie nerek, klirens kreatyniny, kwas moczowy, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór potasu, nietolerancja laktozy, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, perfuzja łożyska, pochodne sulfonamidu, reakcja krzyżowa, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, stężenie kreatyniny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej