ostre zatrucie żelazem

Ostre zatrucie żelazem to potencjalnie zagrażający życiu stan, najczęściej występujący u dzieci po przypadkowym spożyciu preparatów żelaza przeznaczonych dla dorosłych. U dorosłych zwykle jest skutkiem celowego przedawkowania lub próby samobójczej. Toksyczność zależy od ilości spożytego żelaza elementarnego – dawka potencjalnie śmiertelna wynosi 60 mg/kg masy ciała.

Patofizjologia zatrucia obejmuje bezpośrednie uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego przez jony żelaza, prowadzące do martwicy, krwawienia i perforacji. Po wchłonięciu, nadmiar żelaza przekracza zdolność transferryny do wiązania, powodując obecność wolnych jonów żelaza w krwiobiegu, które uszkadzają śródbłonek naczyń, prowadząc do zwiększonej przepuszczalności naczyń i hipotensji.

Przebieg kliniczny zatrucia żelazem dzieli się na cztery fazy. W fazie pierwszej (0-6 godzin) dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, krwawienie z przewodu pokarmowego i wstrząs. Faza druga (6-24 godziny) to okres pozornej poprawy. W fazie trzeciej (12-48 godzin) może wystąpić wstrząs, kwasica metaboliczna, niewydolność wątroby, encefalopatia i hipoglikemia. Faza czwarta (2-4 tygodnie) może obejmować zwężenie przewodu pokarmowego w wyniku bliznowacenia.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia żelaza w surowicy, które koreluje z nasileniem objawów. Badania obrazowe jamy brzusznej mogą uwidocznić tabletki w przewodzie pokarmowym. Leczenie polega na dekontaminacji przewodu pokarmowego, podawaniu deferoksaminy jako antidotum (przy stężeniu żelaza >350-500 μg/dl lub objawach ciężkiego zatrucia) oraz leczeniu wspomagającym w przypadku wstrząsu, kwasicy i niewydolności narządowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Totylem 60 mg + 0,4 mg

Przedawkowanie preparatu Totylem, zawierającego 60 mg żelaza elementarnego (w postaci hydratu glukonianu żelaza(II)) oraz 0,4 mg kwasu foliowego na tabletkę, wymaga pilnej interwencji medycznej ze względu na ryzyko ostrego zatrucia żelazem. Toksyczne dawki żelaza elementarnego to ≥20 mg/kg masy ciała (objawy zatrucia), >60 mg/kg (ciężka toksyczność) oraz 200-250 mg/kg (dawka potencjalnie śmiertelna). Ostre zatrucie przebiega w pięciu fazach: od wczesnych objawów żołądkowo-jelitowych (0,5-6 h), przez pozorną poprawę (6-24 h), do poważnych powikłań wielonarządowych (6-72 h), niewydolności wątroby (12-96 h) oraz odległych następstw gojenia błony śluzowej przewodu pokarmowego (2-8 tygodni). Przebieg zatrucia może być dynamiczny i nie każdy pacjent przechodzi przez wszystkie fazy.
aminotransferazy, bliznowacenie, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ból brzucha, deferoksamina, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, glukonian żelaza, hematemeza, hematochezja, kardiomiopatia, koagulopatia, kwas foliowy, kwasica metaboliczna, niedrożność odźwiernika, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy żołądkowo-jelitowe, obraz kliniczny, ostre zatrucie żelazem, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, środek chelatujący, toksyczność żelaza, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zatrucie żelazem
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ascofer (co odpowiada 23,2 mg jonów żelaza (II)) 200 mg

Przedawkowanie preparatu Ascofer, zawierającego 23,2 mg jonów żelaza(II) w postaci żelaza(II) glukonianu uwodnionego (200 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, szczególnie u dzieci. Ostre zatrucie żelazem objawia się gwałtownymi wymiotami (często o czarnym zabarwieniu), biegunką z zielonkawym lub smolistym stolcem, silnymi bólami żołądka, sennością, bladością oraz sinicą. Objawy te wynikają z toksycznego działania nadmiaru żelaza na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz zaburzeń metabolicznych i hemodynamicznych. Reakcje opóźnione, takie jak wstrząs i krwawienia z przewodu pokarmowego, mogą pojawić się nawet po 24 godzinach od ustąpienia pierwotnych symptomów, co wymaga długotrwałej obserwacji pacjenta.
Ascofer, deferoksamina, farmakoterapia, glukonian żelaza, gospodarka płynowa, hemosyderoza, interwencja medyczna, jon żelaza, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwasica, nadmiar żelaza, niedobór żelaza, obraz kliniczny, odtrutka, ostre zatrucie, ostre zatrucie żelazem, parametr hematologiczny, płukanie żołądka, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podrażnienie śluzówki żołądka, postępowanie terapeutyczne, preparat żelaza, przewlekłe przedawkowanie, przewód pokarmowy, równowaga kwasowo-zasadowa, utlenowanie tkanek, wskaźnik hematologiczny, wstrząs, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie ogólnoustrojowe, zatrucie żelazem
Leksykon substancji czynnych
żelazo – Przedawkowanie

Przedawkowanie żelaza stanowi poważne zagrożenie kliniczne, szczególnie u dzieci, z toksycznością ogólnoustrojową zależną od dawki i formy chemicznej żelaza. Toksyczne działanie rozpoczyna się od dawki ≥20 mg Fe/kg masy ciała, przy dawkach ≥60 mg/kg ryzyko ciężkiego zatrucia znacząco wzrasta, a dawka 200-250 mg/kg jest potencjalnie śmiertelna. Zatrucie przebiega w pięciu fazach: żołądkowo-jelitowej (0,5-6 h) z bólem brzucha, wymiotami (często krwistymi), biegunką i krwawieniem; utajonej (6-24 h) z pozorną poprawą; ogólnoustrojowej (6-72 h) z kwasicą metaboliczną, koagulopatią, hipowolemią, niewydolnością nerek, śpiączką i wstrząsem; hepatotoksyczności (12-96 h) z podwyższonymi aminotransferazami i encefalopatią; oraz późnych powikłań (2-8 tygodni) obejmujących zwężenia przewodu pokarmowego i hemosyderozę. Diagnostyka opiera się na stężeniu żelaza w surowicy (po 4-6 h: <3 μg/ml łagodne, 3-5 μg/ml średnio ciężkie, >5 μg/ml ciężkie zatrucie), badaniu RTG jamy brzusznej oraz monitorowaniu parametrów biochemicznych i hematologicznych, w tym ferrytyny w przewlekłym przeciążeniu.
biegunka, deferoksamina, derizomaltoza żelazowa, drgawki, encefalopatia wątrobowa, ferrytyna, hematochezja, hemosyderoza, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipoperfuzja narządów, hipowolemia, kardiomiopatia, koagulopatia, kompleks wodorotlenku żelaza z polimaltozą, kwasica metaboliczna z luką anionową, martwica przewodu pokarmowego, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostre zatrucie żelazem, płukanie żołądka, podwyższona aktywność aminotransferaz, przedawkowanie żelaza, sinica, stężenie żelaza w surowicy, terapia chelatująca, toksyczność ogólnoustrojowa, wodorowęglan sodu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie wydzielania żółci, zatrucie żelazem

ostre zatrucie żelazem

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Totylem 60 mg + 0,4 mg

Przedawkowanie – Ascofer (co odpowiada 23,2 mg jonów żelaza (II)) 200 mg

żelazo – Przedawkowanie