błonica tężec krztusiec poliomyelitis

Błonica, tężec, krztusiec i poliomyelitis to choroby zakaźne, którym można zapobiegać dzięki szczepieniom. Są one objęte obowiązkowym kalendarzem szczepień w wielu krajach, w tym w Polsce, ze względu na ich potencjalnie ciężki przebieg i powikłania.

Błonica (diphtheria) jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez maczugowca błonicy (Corynebacterium diphtheriae). Charakteryzuje się tworzeniem błon rzekomo-błoniastych w gardle i krtani, które mogą prowadzić do niedrożności dróg oddechowych. Toksyna błonicza może uszkadzać mięsień sercowy, nerki i układ nerwowy.

Tężec (tetanus) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez laseczkę tężca (Clostridium tetani), której toksyna powoduje bolesne skurcze mięśni. Zakażenie następuje zwykle przez zanieczyszczone rany. Choroba charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, sięgającą 10-20% nawet przy dostępie do nowoczesnej opieki medycznej.

Krztusiec (pertussis, koklusz) jest wysoce zakaźną chorobą wywoływaną przez pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Charakteryzuje się napadowym kaszlem z „pianiem” przy wdechu, który może utrzymywać się przez wiele tygodni. U niemowląt może prowadzić do bezdechu, zapalenia płuc i encefalopatii.

Poliomyelitis (choroba Heinego-Medina) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy. Atakuje układ nerwowy, prowadząc do porażeń, najczęściej kończyn dolnych. Dzięki globalnym wysiłkom szczepiennym choroba została wyeliminowana w większości krajów świata, jednak nadal występuje endemicznie w kilku regionach.

Szczepienia przeciwko tym chorobom są podawane najczęściej w postaci preparatów skojarzonych: DTP (błonica-tężec-krztusiec) oraz IPV (inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis). W Polsce podstawowy schemat szczepień obejmuje podanie czterech dawek w 1. roku życia oraz dawek przypominających w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl