zespół Guillain-Barrè
Zespół Guillain-Barré (GBS) to ostra zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzująca się postępującym, wstępującym niedowładem kończyn, często poprzedzonym infekcją. W patogenezie dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych nerwów obwodowych przez przeciwciała reagujące krzyżowo z antygenami patogenów.
Klinicznie GBS manifestuje się symetrycznym osłabieniem mięśni rozpoczynającym się od kończyn dolnych, które może szybko postępować ku górze, prowadząc w ciężkich przypadkach do niewydolności oddechowej. Charakterystyczne są również zaburzenia czucia, osłabienie lub zniesienie odruchów głębokich oraz bóle mięśniowe.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego (rozszczepienie białkowo-komórkowe) oraz badaniach elektrofizjologicznych (EMG), które wykazują zwolnienie przewodnictwa nerwowego. Leczenie obejmuje immunoterapię – plazmaferezę lub dożylne immunoglobuliny, które powinny być wdrożone jak najszybciej od wystąpienia objawów.
Rokowanie w zespole Guillain-Barré jest zróżnicowane – około 80% pacjentów osiąga pełny powrót do zdrowia w ciągu 6-12 miesięcy, jednak u 5-10% chorych pozostają trwałe deficyty neurologiczne. Śmiertelność wynosi 3-5% i wiąże się głównie z powikłaniami oddechowymi oraz zaburzeniami autonomicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Działania niepożądane
Toksoid błoniczy, będący kluczowym składnikiem szczepionek przeciw błonicy (zarówno monowalentnych, jak i skojarzonych), wykazuje zróżnicowaną zawartość antygenu: od ≥2 j.m. w preparatach dla młodzieży i dorosłych do ≥30 j.m. w szczepionkach dla dzieci. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak ból (21-82,3%), zaczerwienienie (9-80,6%), obrzęk i stwardnienie, pojawiające się w ciągu 24-48 godzin i ustępujące w ciągu 1-5 dni. Szczególną uwagę zwraca rozległy obrzęk kończyny, który może rozciągać się poza stawy i ustępuje samoistnie w 3-5 dni. Reakcje ogólnoustrojowe obejmują gorączkę (≥38°C bardzo często, ≥39,5°C często, >40°C rzadko), ból głowy, zmęczenie, drażliwość, nudności, wymioty i biegunkę, które zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. Rzadkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, oraz zaburzenia neurologiczne, takie jak drgawki czy zespół Guillain-Barré, wymagają szczególnej uwagi.
adiuwant szczepionkowy, aseptyczny ropień, bezdech, ból w miejscu wstrzyknięcia, drgawki, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, hiperimmunizacja, nadwrażliwość na glin, neuropatia splotu barkowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, profilaktyka błonicy, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rozległy obrzęk kończyny, rumień, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, trombocytopenia, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie neurologiczne, zapalenie oskrzeli, zespół Guillain-Barrè, ziarniniak - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dultavax
Szczepionka DULTAVAX, zawierająca toksoid błoniczy, toksoid tężcowy oraz inaktywowany wirus poliomyelitis, powinna być podawana wyłącznie drogą domięśniową, z bezwzględnym wykluczeniem podania donaczyniowego, co wymaga upewnienia się, że igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym. Podanie szczepionki wymaga nadzoru medycznego oraz dostępności środków do natychmiastowego leczenia reakcji anafilaktycznych. U pacjentów z immunosupresją lub niedoborami odporności może wystąpić osłabiona odpowiedź immunologiczna, dlatego szczepienie należy odroczyć do poprawy stanu układu odpornościowego, choć w przypadku przewlekłych zaburzeń odporności, np. zakażenia HIV, korzyści ze szczepienia przewyższają ryzyko. Należy unikać podawania DULTAVAX u osób, które w ciągu ostatnich 5 lat ukończyły cykl szczepienia podstawowego lub otrzymały dawkę przypominającą przeciw błonicy lub tężcowi, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych związanych z nadmierną stymulacją układu odpornościowego.
dawka przypominająca, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, omdlenie, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, reakcja anafilaktyczna, szczepienie podstawowe, technika podania, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wirus HIV, wirus poliomyelitis, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Działania niepożądane
Szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A zawierają inaktywowany wirus adsorbowany na związkach glinu i charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Działania niepożądane są najczęściej łagodne, przejściowe i obejmują głównie miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból (bardzo często, ≥1/10), tkliwość, rumień i obrzęk. Ogólnoustrojowo najczęściej obserwuje się ból głowy, astenia, gorączkę (często), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, oraz bardzo rzadkie powikłania neurologiczne, takie jak zespół Guillain-Barré. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dzieci, młodzieży i dorosłych, z pewnymi specyficznymi różnicami w częstości i rodzaju objawów, np. u dzieci 12-23 miesięcy częściej występuje gorączka i drażliwość.
astenia, Avaxim, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba posurowicza, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drgawki, działanie ogólnoustrojowe, guzek w miejscu wstrzyknięcia, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, niepokój psychoruchowy, objawy grypopodobne, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie czucia, parestezja, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień, rumień wielopostaciowy, stwardnienie, sztywność mięśniowo-szkieletowa, tkliwość, trombocytopenia, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs, wybroczyna, WZW typu A, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół Guillain-Barrè, związek glinu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Antytoksyna botulinowa A B E nie mniej niż 500 j.m. antytoksyny botulinowej typu A, nie mniej niż 500 j.m. antytoksyny botulinowej typu B i nie mniej niż 100 j.m. antytoksyny botulinowej typu E/ml
Antytoksyna botulinowa ABE to preparat zawierający antytoksyny botulinowe typu A (500 j.m./ml), B (500 j.m./ml) oraz E (100 j.m./ml), stosowany w formie roztworu do iniekcji. Ze względu na pochodzenie zwierzęce i immunologiczną charakterystykę preparatu, istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych takich jak wstrząs anafilaktyczny oraz choroba posurowicza, która rozwija się zwykle między 7 a 20 dniem po podaniu i objawia się obrzękiem w miejscu iniekcji, powiększeniem węzłów chłonnych, gorączką, obrzękiem stawów, pokrzywką, a w ciężkich przypadkach uszkodzeniem nerek. Rzadko mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne, takie jak zapalenie nerwów splotu barkowego, nerwów czaszkowych, nerwów obwodowych (encefalopatia) oraz zespół Guillain-Barré. Objawy neurologiczne zazwyczaj ustępują po eliminacji antygenu z organizmu.
antytoksyna botulinowa, choroba posurowicza, dysfagia, działanie niepożądane, encefalopatia, gorączka, obrzęk stawów, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, roztwór do wstrzykiwań, uszkodzenie nerek, węzeł chłonny, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwów czaszkowych, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwów splotu barkowego, zapalenie wielonerwowe, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Działania niepożądane
Wirus różyczki stosowany w szczepionkach łączonych Priorix oraz Priorix-Tetra to żywy atenuowany szczep Wistar RA 27/3 w dawce nie mniejszej niż 10 CCID50. Profil bezpieczeństwa tych preparatów został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących odpowiednio około 12 000 i ponad 4 000 dzieci w wieku 9-27 miesięcy, z monitorowaniem działań niepożądanych przez 42 dni po szczepieniu. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe (zaczerwienienie ≥1/10, ból i obrzęk częstości ≥1/100 do <1/10) oraz gorączka (≥38°C w odbytnicy lub ≥37,5°C pod pachą/w ustach bardzo często, a gorączka >39,5°C/39°C często). Wysypka występuje często (≥1/100 do <1/10), a drgawki gorączkowe rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), najczęściej w okresie 5-12 dni po szczepieniu. Szczepionka Priorix-Tetra wiąże się z około 1,5-krotnie wyższą częstością gorączki po pierwszej dawce w porównaniu do podania oddzielnych szczepionek MMR i przeciw ospie wietrznej.
antygen wirusowy, ataksja, atenuowany wirus różyczki, ból stawów, ból w miejscu wstrzyknięcia, drgawki gorączkowe, małopłytkowość, MMR, obrzęk miejsca podania, plamica małopłytkowa, podanie donaczyniowe, poprzeczne zapalenie rdzenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, wirus różyczki, wstrząs anafilaktyczny, zaczerwienienie miejsca podania, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac, adsorbowana zawiesina do wstrzykiwań przeciw błonicy i tężcowi o zmniejszonej zawartości antygenu, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych bardzo często (≥1/10) obserwowano gorączkę, uczucie rozbicia oraz odczyn i/lub ból w miejscu podania. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano działania niepożądane o częstości nieznanej, takie jak trombocytopenia, powiększenie i bolesność lokalnych węzłów chłonnych, reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy, skurcz krtani, wstrząs anafilaktyczny), a także objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drgawki niegorączkowe, niedowład kończyny, zespół Guillain-Barré). Dolegliwości ze strony układu pokarmowego obejmują nudności, wymioty i ból brzucha, a ze strony mięśniowo-szkieletowego – bóle mięśniowe oraz objawy zapalne stawu kończyny poddanej szczepieniu. Rzadko (1:100 000) mogą wystąpić podskórne guzki (ziarniniaki) i aseptyczne ropnie, związane z nadwrażliwością na glin, substancję pomocniczą szczepionki.
gorączka, guzki podskórne, hipotonia, naciek limfatyczny, nadwrażliwość, nadwrażliwość na glin, niewydolność nerek, obrzęk bolesny, obrzęk twarzy, powiększenie węzłów chłonnych, ropień aseptyczny, rumień, skurcz krtani, szczepionka Clodivac, szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka uogólniona, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia układu nerwowego, zapalenie splotu ramiennego, zespół Guillain-Barrè, ziarniniak, złe samopoczucie, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Działania niepożądane
Toksoidy, będące detoksykowanymi formami toksyn bakteryjnych, stanowią istotny komponent szczepionki Pentaxim, zawierającej toksoid błoniczy, tężcowy oraz krztuścowy. Po podaniu obserwuje się przede wszystkim reakcje miejscowe, takie jak rumień, obrzęk i ból w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często, ≥1/10), a także stwardnienie (często, ≥1/100 do <1/10) i zaczerwienienie lub obrzęk ≥5 cm (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Duże reakcje miejscowe (>50 mm) oraz rozległy obrzęk kończyny mogą wystąpić z nieznaną częstością, zwykle po kolejnych dawkach, ustępując samoistnie w ciągu 3-5 dni. Wśród działań ogólnoustrojowych bardzo często obserwuje się utratę apetytu, nerwowość, drażliwość, nietypowy płacz, senność oraz gorączkę ≥38°C, a rzadziej gorączkę >40°C. Z nieznaną częstością mogą wystąpić natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, drgawki z gorączką lub bez, epizody hipotensyjno-hiporeaktywne, a także poważne neurologiczne powikłania, takie jak zespół Guillain-Barré i zapalenie nerwu barkowego.
bezdech, drgawki gorączkowe, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, Haemophilus influenzae, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, Pentaxim, pokrzywka, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Octagam 5% 50 mg/ml
Leczenie substytucyjne preparatem Octagam 5% (immunoglobulina ludzka do infuzji dożylnej) powinno być prowadzone przez specjalistę z doświadczeniem w terapii niedoborów odporności. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od odpowiedzi klinicznej i masy ciała pacjenta, szczególnie u osób z nieprawidłową masą ciała, gdzie dawkę ustala się na podstawie standardowej masy ciała. W terapii pierwotnych niedoborów odporności dawka początkowa wynosi 0,4-0,8 g/kg mc., a dawka podtrzymująca 0,2-0,8 g/kg mc. co 3-4 tygodnie, z celem utrzymania minimalnego stężenia IgG na poziomie ≥6 g/l. W przypadku wtórnych niedoborów odporności stosuje się dawkę 0,2-0,4 g/kg mc. co 3-4 tygodnie, z możliwością modyfikacji w zależności od częstości zakażeń. Dla innych wskazań, takich jak pierwotna małopłytkowość immunologiczna, zespół Guillain-Barré, choroba Kawasaki, CIDP czy wieloogniskowa neuropatia ruchowa, stosuje się specyficzne schematy dawkowania, np. w chorobie Kawasaki jednorazowa dawka 2 g/kg mc. w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym, a w CIDP dawka początkowa 2 g/kg mc. podzielona na 2-5 dni i dawka podtrzymująca 1 g/kg mc. co 3 tygodnie. Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest analogiczne do dawkowania u dorosłych, a modyfikacje dawki nie są wymagane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek czy w podeszłym wieku, o ile nie ma innych wskazań klinicznych.
choroba Kawasaki, CIDP, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, immunoglobulina ludzka normalna, infekcja bakteryjna, infuzja dożylna, kwas acetylosalicylowy, leczenie substytucyjne, niedobór odporności, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, pierwotny niedobór odporności, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, stężenie IgG, szybkość infuzji, wieloogniskowa neuropatia ruchowa, wtórny niedobór odporności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu E – Działania niepożądane
Antytoksyna botulinowa typu E, zawarta w produkcie Antytoksyna botulinowa ABE (≥100 j.m./ml), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, których częstość nie jest dokładnie określona z powodu ograniczonych danych klinicznych. Do najpoważniejszych reakcji należą wstrząs anafilaktyczny oraz choroba posurowicza, pojawiająca się zwykle między 7 a 20 dniem po podaniu, objawiająca się obrzękiem w miejscu iniekcji, powiększeniem węzłów chłonnych, gorączką, obrzękiem stawów, pokrzywką, a w ciężkich przypadkach uszkodzeniem nerek. Bardzo rzadko obserwuje się powikłania neurologiczne, takie jak zapalenie nerwów splotu barkowego, nerwów czaszkowych, nerwów obwodowych (encefalopatia) oraz zespół Guillain-Barré, które mogą prowadzić do istotnych deficytów neurologicznych, jednak objawy te zwykle ustępują po eliminacji antygenu. Lokalnie mogą wystąpić obrzęk i ból w miejscu podania, zazwyczaj samoistnie ustępujące.
antytoksyna botulinowa ABE, antytoksyna botulinowa typu E, ból miejscowy, choroba posurowicza, deficyt neurologiczny, duszność, encefalopatia, gorączka, hipotensja, leczenie nerkozastępcze, mięśnie oddechowe, niewydolność nerek, obrzęk miejscowy, obrzęk stawów, obrzęk tkanek, pokrzywka, porażenie mięśni, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja immunologiczna, uszkodzenie nerek, wspomaganie oddychania, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwów czaszkowych, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwów splotu barkowego, zapalenie wielonerwowe, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Działania niepożądane
Wirus Varicella-Zoster (VZV) jest czynnikiem etiologicznym ospy wietrznej (pierwotne zakażenie) oraz półpaśca (reaktywacja latentnego wirusa). Szczepionki przeciw ospie wietrznej, oparte na atenuowanym, żywym szczepie Oka (Varilrix, Varivax, Priorix-Tetra), wykazują wysoką skuteczność i bezpieczeństwo, choć mogą wywoływać działania niepożądane. Najczęstsze reakcje miejscowe to ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, a ogólnoustrojowe – gorączka (≥38°C w odbycie lub ≥37,5°C pod pachą/w ustach), wysypka ospopodobna oraz drażliwość. W badaniach klinicznych odnotowano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak drgawki gorączkowe (częstość do 6,19/10 000 po pierwszej dawce MMRV), zapalenie mózgu, zespół Guillain-Barré, małopłytkowość, zapalenie naczyń (plamica Schönleina-Henocha, zespół Kawasaki) oraz poważne reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona). Półpasiec występuje rzadziej po szczepieniu (14/100 000 osobo-lat) niż po naturalnym zakażeniu (77/100 000 osobo-lat).
ataksja, drgawki gorączkowe, małopłytkowość, martwicze zapalenie siatkówki, plamica Schönleina-Henocha, półpasiec, reakcja anafilaktyczna, reaktywacja wirusa, rumień i obrzęk, rumień wielopostaciowy, szczep Oka, szczepionka przeciwko ospie wietrznej, udar mózgu, wirus ospy wietrznej, wysypka ospopodobna, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Guillain-Barrè, zespół Kawasaki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efluelda Tetra
Szczepionka Efluelda Tetra to czterowalentna, inaktywowana szczepionka przeciw grypie, zawierająca 60 µg hemaglutyniny z każdego szczepu w dawce 0,7 ml, podawana wyłącznie domięśniowo. Ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, konieczne jest zapewnienie nadzoru medycznego podczas podania oraz dostęp do natychmiastowego leczenia. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą gorączką, a szczególną ostrożność zachować u osób z historią zespołu Guillain-Barré w ciągu 6 tygodni po wcześniejszym szczepieniu przeciw grypie. U pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia istnieje zwiększone ryzyko krwawienia w miejscu iniekcji, co wymaga odpowiednich technik podania i ewentualnego ucisku miejsca wkłucia.
albumina jaja kurzego, ciężka nadwrażliwość, droga domięśniowa, formaldehyd, hemaglutynina, omdlenie, ostra choroba z gorączką, pierwotny niedobór odporności, podanie donaczyniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, szczepionka czterowalentna przeciw grypie, szczepionka inaktywowana, terapia immunosupresyjna, trombocytopenia, upośledzenie odporności, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakażenie HIV, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Retrovir 50 mg/5 ml
Produkt leczniczy Retrovir zawierający zydowudynę (50 mg/5 ml roztworu doustnego) charakteryzuje się istotnym profilem działań niepożądanych, wśród których dominują zaburzenia hematologiczne takie jak niedokrwistość (wymagająca czasem transfuzji krwi), neutropenia i leukopenia, szczególnie przy dawkach 1200-1500 mg/dobę oraz u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV i liczbą komórek CD4 <100/mm³. Należy zwrócić uwagę na ryzyko kwasicy mleczanowej, powiązanej z hepatomegalią i stłuszczeniem wątroby, oraz na lipoatrofię, która wymaga przerwania terapii. Częstość występowania działań niepożądanych obejmuje m.in. bóle głowy i nudności (>10%), a także podwyższone stężenia enzymów wątrobowych i bilirubiny (≥1/100 do <1/10). W trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie morfologii krwi, parametrów wątrobowych oraz metabolizmu lipidów i glukozy.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, choroba Gravesa-Basedowa, drgawka, dyspepsja, ginekomastia, hepatomegalia ze stłuszczeniem, hipoplazja szpiku kostnego, jadłowstręt, kardiomiopatia, komórka CD4+, kwasica mleczanowa, leukopenia, lipoatrofia, martwica kości, miopatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, objawy grypopodobne, otępienie, pancytopenia, parestezja, patogen oportunistyczny, przebarwienie błony śluzowej, przeniesienie wirusa, reakcja zapalna, rekonstytucja immunologiczna, rezerwa szpikowa, stężenie lipidów, terapia przeciwretrowirusowa, tkanka tłuszczowa podskórna, transmisja wertykalna HIV, trombocytopenia, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zaburzenie autoimmunologiczne, zapalenie trzustki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillain-Barrè, zydowudyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, adsorbowana i bezkomórkowa, stosowana przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, charakteryzuje się zmniejszoną zawartością antygenów i została szeroko przebadana klinicznie u dzieci (4-8 lat) oraz dorosłych (10-76 lat). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk) występujące u 23,7-80,6% pacjentów, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin po podaniu i ustępujące samoistnie. Inne często zgłaszane objawy to gorączka ≥37,5°C, zmęczenie, ból głowy, senność, biegunka i wymioty. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). W badaniach klinicznych objęto 2770 osób, co pozwoliło na szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa w różnych grupach wiekowych.
choroba grypopodobna, drgawka gorączkowa, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, jałowy ropień, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, porażenie oddychania, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid tężcowy, zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie spojówek, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Fosun Pharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 2000 dorosłych pacjentów oraz 288 dzieci w wieku od 2 do <18 lat, zróżnicowanych pod względem chorób podstawowych, w tym nowotworów hematologicznych, zakażeń HIV, kandydozy i aspergilozy. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (występujące bardzo często, ≥ 1/10), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (aminotransferazy podwyższone >3 x ULN u 18,0% dorosłych i 25,8% dzieci). Zaburzenia widzenia mają charakter przemijający, odwracalny i zwykle ustępują w ciągu 60 minut, a ich mechanizm najprawdopodobniej związany jest z działaniem na siatkówkę, co potwierdzają odwracalne zmiany w elektroretinogramie. Reakcje skórne, w tym wysypka, występują bardzo często, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi, a rzadziej obserwuje się ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy DRESS. U dzieci zaobserwowano tendencję do częstszego występowania podwyższenia aminotransferaz (14,2%) oraz reakcji skórnych.
agranulocytoza, aspergiloza, elektroretinogram, encefalopatia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toczeń rumieniowaty skórny, torsades de pointes, worykonazol, zaburzenia widzenia, zanik nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Guillain-Barrè, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Działania niepożądane
Wirus odry stosowany w szczepionkach atenuowanych, takich jak Priorix i Priorix-Tetra, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 12 000 i 4 000 dzieci odpowiednio. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe (zaczerwienienie, ból) oraz gorączka ≥38°C (mierzona w odbytnicy) lub ≥37,5°C (temperatura pod pachą lub w ustach). Inne często obserwowane objawy to wysypka, infekcje górnych dróg oddechowych, nerwowość, jadłowstręt oraz rzadziej drgawki gorączkowe, które występują najczęściej 5-12 dni po szczepieniu. Ryzyko drgawek gorączkowych po pierwszej dawce Priorix-Tetra wynosi około 1 dodatkowego przypadku na 2 747–5 882 zaszczepionych dzieci, z ryzykiem względnym 1,70–3,64 na 10 000 osób. Druga dawka szczepionki jest lepiej tolerowana pod względem gorączki, a skojarzone szczepionki wykazują podobny profil działań niepożądanych jak monowalentne.
drgawki gorączkowe, jadłowstręt, małopłytkowość, obrzęk ślinianki przyusznej, plamica małopłytkowa, poprzeczne zapalenie rdzenia, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szczep Schwarz, wirus odry, zaczerwienienie miejsca podania, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie ucha środkowego, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus poliomyelitis – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionki zawierające inaktywowany wirus poliomyelitis wymagają podawania wyłącznie domięśniowo, z wykluczeniem podawania donaczyniowego i śródskórnego (szczególnie Pentaxim). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia ze względu na ryzyko krwawienia. U wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży, zwłaszcza z niedojrzałością układu oddechowego, konieczne jest monitorowanie czynności oddechowej przez 48–72 godziny po szczepieniu z uwagi na ryzyko bezdechu. Szczepienia u osób z immunosupresją mogą wykazywać zmniejszoną immunogenność, dlatego zaleca się odroczenie szczepienia do zakończenia terapii lub wyzdrowienia, jednak nie należy rezygnować ze szczepienia u pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami odporności, np. zakażeniem HIV.
bezdech, drgawki gorączkowe, fenyloketonuria, Haemophilus influenzae typ b, leczenie immunosupresyjne, monitorowanie czynności oddechowych, niedobór odporności, powikłania poszczepienne, reakcja anafilaktyczna, szczepionka skojarzona, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wirus poliomyelitis, zaburzenia krzepnięcia, zakażenie HIV, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillain-Barrè, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionka Pentaxim zawiera toksoidy błoniczy i tężcowy, których skuteczność immunologiczna może być obniżona u pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu lub z niedoborami odporności, co wymaga odroczenia szczepienia do zakończenia terapii lub poprawy stanu zdrowia. U osób z przewlekłymi niedoborami odporności, np. zakażonych HIV, szczepienie jest nadal zalecane, choć odpowiedź immunologiczna może być suboptymalna. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zespołu Guillain-Barré lub zapalenia nerwu barkowego po szczepieniu z toksoidem tężcowym. Podanie kolejnych dawek wymaga analizy korzyści i ryzyka, zwłaszcza przy wystąpieniu poważnych działań niepożądanych, takich jak gorączka ≥ 40°C, zapaść, długotrwały płacz czy drgawki w określonym czasie po szczepieniu. U niemowląt, które nie ukończyły pełnego cyklu szczepień (mniej niż trzy dawki), szczepienie jest zwykle uzasadnione.
bezdech, błonica tężec krztusiec poliomyelitis, choroba inwazyjna, drgawki gorączkowe, fenyloketonuria, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae typ b, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość, neomycyna, niedobór odporności, niedojrzałość układu oddechowego, obrzęk kończyny, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, polimyksyna B, przewlekły niedobór odporności, reakcja anafilaktyczna, streptomycyna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie HIV, zapalenie nerwu barkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Guillain-Barrè, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX, inaktywowana przeciw błonicy, tężcowi i poliomyelitis, charakteryzuje się wysoką częstością występowania reakcji miejscowych w miejscu iniekcji, obejmujących ból, zaczerwienienie, stwardnienie i obrzęk u 65-80% pacjentów, pojawiających się zwykle w ciągu 48 godzin i utrzymujących się 1-2 dni. Duże reakcje miejscowe (>50 mm), w tym rozległy obrzęk kończyny sięgający sąsiednich stawów, występują z nieznaną częstością i ustępują samoistnie w ciągu 3-5 dni. Reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka (≥1/100 do <1/10), bóle głowy, nudności i wymioty, są częste, natomiast poważne powikłania neurologiczne (np. zespół Guillain-Barré, drgawki, neuropatia splotu barkowego) oraz reakcje anafilaktyczne występują z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowej interwencji. Częstość i nasilenie działań niepożądanych zależą od miejsca i drogi podania, liczby poprzednich dawek oraz stanu hiperimmunizacji pacjenta, szczególnie u osób otrzymujących zbyt często dawki przypominające.
astenia, drgawki, hiperimmunizacja, hipotonia, miejscowe odczyny poszczepienne, monitorowanie działań niepożądanych, neuropatia splotu barkowego, niedoczulica, objawy grypopodobne, obrzęk kończyny, obrzęk Quinckego, omdlenie wazowagalne, parestezja, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, ropień aseptyczny, rumień, szczepionka adsorbowana, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i poliomyelitis, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vaqta 50 50 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/ml; 1 dawka (1 ml), dla dorosłych
Szczepionka VAQTA 50 zawierająca 50 U wirusa zapalenia wątroby typu A (szczep CR326F/1 ml) wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych z udziałem 1529 zdrowych dorosłych oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, występujące bardzo często (≥1/10), takie jak tkliwość, ból, uczucie ciepła, obrzęk i rumień. Często (≥1/100 do <1/10) zgłaszano ból głowy, ból ramienia, osłabienie, gorączkę ≥38,3°C, wybroczyny oraz ból w miejscu podania. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występowały m.in. zapalenie gardła, limfadenopatia, zawroty głowy, nudności, biegunka, świąd, bóle mięśniowo-szkieletowe i objawy grypopodobne. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) odnotowano zapalenie oskrzeli, anoreksję, migrenę, światłowstręt, obrzęk gardła, a bardzo rzadko (<1/10 000) zespół Guillain-Barré oraz trombocytopenię. W badaniu po wprowadzeniu do obrotu na 29 587 osób nie stwierdzono ciężkich działań niepożądanych, a jedynym nieciężkim efektem była biegunka u 0,5% pacjentów.
anoreksja, biegunka, limfadenopatia, migrena, nocne poty, nudność, objawy grypopodobne, obrzęk gardła, owrzodzenie jamy ustnej, parestezja, pokrzywka, przekrwienie dróg oddechowych, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień, światłowstręt, szczepionka VAQTA, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyna, zaburzenia menstruacji, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hemaglutynina (HA) jest kluczowym antygenem w szczepionkach przeciwgrypowych, odpowiedzialnym za indukcję odpowiedzi immunologicznej. W praktyce klinicznej należy przestrzegać zasad dobrej praktyki, w tym dokładnej dokumentacji nazwy i numeru serii szczepionki dla celów identyfikacji i monitorowania bezpieczeństwa. Przed podaniem szczepionki konieczne jest przeprowadzenie wywiadu dotyczącego wcześniejszych szczepień i ewentualnych działań niepożądanych oraz badania lekarskiego. Szczepionki HA podaje się wyłącznie domięśniowo, z zachowaniem środków ostrożności u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, stosując techniki minimalizujące ryzyko krwawienia. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą gorączkową chorobą, a w przypadku wystąpienia zespołu Guillain-Barré w ciągu 6 tygodni po poprzednim szczepieniu decyzja o podaniu szczepionki powinna być indywidualnie rozważona. U osób z upośledzeniem odporności odpowiedź immunologiczna może być niewystarczająca, co należy uwzględnić przy kwalifikacji do szczepienia.
badanie serologiczne, bierne uodpornienie, hemaglutynina, immunosupresja, leczenie immunosupresyjne, objaw neurologiczny, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, pierwotny niedobór odporności, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, ruchy toniczno-kloniczne, szczepionka przeciwgrypowa, trombocytopenia, upośledzenie odporności, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus świnki – Działania niepożądane
Wirus świnki w postaci żywej atenuowanej, szczep RIT 4385 (pochodzący od szczepu Jeryl Lynn), jest kluczowym składnikiem szczepionek wieloskładnikowych Priorix i Priorix-Tetra, stosowanych w stężeniu nie mniejszym niż 10 CCID50. Dane kliniczne obejmujące około 12 000 osób (Priorix) oraz ponad 4 000 dzieci (Priorix-Tetra) potwierdzają profil bezpieczeństwa tych szczepionek, z monitorowaniem działań niepożądanych przez 42 dni po podaniu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są gorączka (≥38°C w odbytnicy lub ≥37,5°C pod pachą/w ustach) występująca u ≥10% pacjentów oraz objawy infekcji górnych dróg oddechowych (≥1/100 do <1/10). Charakterystycznym działaniem niepożądanym związanym bezpośrednio z wirusem świnki jest zapalenie ślinianek przyusznych, występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), zwykle o łagodnym i przejściowym przebiegu. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zaburzenia neurologiczne, takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu (<1/10 000 000 dawek), zapalenie móżdżku, zespół Guillain-Barré, poprzeczne zapalenie rdzenia oraz zapalenie nerwów obwodowych.
hodowla komórkowa, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk ślinianki przyusznej, plamica małopłytkowa, poprzeczne zapalenie rdzenia, powiększenie węzłów chłonnych, profil bezpieczeństwa szczepionki, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, szczepionka wieloskładnikowa, wirus świnki atenuowany, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jąder, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie najądrzy, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przyusznic, zapalenie ślinianek przyusznych, zapalenie stawów, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Przeciwciała – Działania niepożądane
Produkt leczniczy Antytoksyna jadu żmij zawiera przeciwciała neutralizujące co najmniej 130 jednostek LD₅₀ jadu żmii zygzakowatej (Vipera berus) w 1 ml roztworu, a jedna ampułka zawiera minimum 500 jednostek LD₅₀. Podanie tego preparatu może wywołać działania niepożądane o podłożu immunologicznym, w tym wstrząs anafilaktyczny (częstość niezbyt częsta, ≥ 1/1 000 do < 1/100), który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Choroba posurowicza pojawia się zwykle między 7 a 20 dniem po podaniu i objawia się obrzękiem w miejscu iniekcji, powiększeniem węzłów chłonnych, podwyższeniem temperatury ciała, obrzękiem stawów oraz pokrzywką (częstość niezbyt częsta). W przebiegu choroby posurowiczej rzadko dochodzi do uszkodzenia nerek, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń funkcji wydalniczej.
antytoksyna jadu żmij, choroba posurowicza, encefalopatia, jad żmii zygzakowatej, obrzęk stawów, obrzęk w miejscu iniekcji, osłabienie mięśni, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, uszkodzenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwów czaszkowych, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwów splotu barkowego, zapalenie wielonerwowe, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd – Działania niepożądane
Polisacharydy otoczkowe, stosowane w szczepionkach takich jak Pneumovax 23 (zawierającej 23 serotypy po 25 μg każdy) oraz Typhim Vi (25 μg polisacharydu Vi Salmonella typhi), wykazują wysoką skuteczność w profilaktyce zakażeń bakteryjnych, jednak ich podanie wiąże się z charakterystycznym profilem działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe, takie jak ból, zaczerwienienie, obrzęk i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, a także gorączkę do 38,8°C (Pneumovax 23). W rzadkich przypadkach może wystąpić znaczny obrzęk kończyny o charakterze zapalenia tkanki łącznej. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle mięśni, zmęczenie (u dorosłych) oraz ból głowy (u dzieci i młodzieży), pojawiają się zwykle w ciągu 3 dni po szczepieniu i mają charakter samoograniczający się. Powtórne szczepienia Pneumovax 23, przy odstępie co najmniej 3 lat, są zazwyczaj dobrze tolerowane, choć z nieznacznym wzrostem częstości reakcji miejscowych.
anemia hemolityczna, białko C-reaktywne, ból, choroba posurowicza, dur brzuszny, leukocytoza, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, PNEUMOVAX 23, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, radikuloneuropatia, reakcja anafilaktoidalna, rumień, rumień wielopostaciowy, Salmonella typhi, samoistna plamica małopłytkowa, Streptococcus pneumoniae, szczepionka polisacharydowa, trombocytopenia, TYPHIM Vi, zakażenie pneumokokowe, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie węzłów chłonnych, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Działania niepożądane
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA), obecny w śladowych ilościach w niektórych szczepionkach (od <0,07 ng w Boostrix Polio i Infanrix-IPV do 6,5 ng w Priorix na dawkę), może indukować reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od łagodnych zmian skórnych (wysypka ≥1/100 do <1/10, alergiczne zapalenie skóry ≥1/1 000 do <1/100, świąd i pokrzywka ≥1/10 000 do <1/1 000) po ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy zgłaszane sporadycznie. Rzadkie objawy neurologiczne, takie jak drgawki gorączkowe (≥1/10 000 do <1/1 000), zapalenie mózgu (<1/10 000), zapalenie móżdżku i zespół Guillain-Barré, również zostały opisane, choć ich bezpośredni związek z PABA jest trudny do potwierdzenia. Dodatkowo, sporadycznie obserwowano zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i plamica małopłytkowa. Ryzyko ciężkich reakcji wzrasta w przypadku donaczyniowego podania szczepionki, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, charakterystyka produktu leczniczego, drgawki gorączkowe, kwas para-aminobenzoesowy, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, plamica małopłytkowa, podanie donaczyniowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, wywiad alergologiczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie móżdżku, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nolicin 400 mg
Norfloksacyna, substancja czynna produktu leczniczego Nolicin (400 mg tabletki powlekane), jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, parestezje), przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, bóle brzucha) oraz skóry (wysypka, świąd, nadwrażliwość na światło). Szczególnie istotne są poważne powikłania mięśniowo-szkieletowe, takie jak zapalenie ścięgien, zapalenie pochewki ścięgnistej oraz ryzyko częściowego lub całkowitego zerwania ścięgien, zwłaszcza ścięgna Achillesa. Norfloksacyna może również wywoływać zaburzenia kardiologiczne, w tym tachykardię, arytmię komorową, wydłużenie odstępu QT oraz rzadkie, ale śmiertelne przypadki tętniaka i rozwarstwienia aorty. Wśród działań niepożądanych odnotowano także objawy neurologiczne i psychiczne, takie jak polineuropatia (w tym zespół Guillain-Barré), drgawki, zmiany nastroju, depresję i reakcje psychotyczne.
aminotransferaza, arytmia komorowa, bezsenność, ból głowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, czas protrombinowy, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, eozynofilia, fluorochinolon, fosfataza zasadowa, fotowrażliwość, kandydoza pochwy, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, miastenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, norfloksacyna, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polineuropatia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zerwanie ścięgna, zespół Guillain-Barrè, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Działania niepożądane
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażeń HIV, wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych, takich jak niedokrwistość (często wymagająca przetoczeń krwi), neutropenia i leukopenia, szczególnie u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV i liczbą komórek CD4 <100/mm³. Działania te nasilają się przy dawkach 1200-1500 mg/dobę oraz u pacjentów ze zmniejszoną rezerwą szpikową. Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), bóle głowy (bardzo często) oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hipertriglicerydemię, hipercholesterolemię, insulinooporność i hiperglikemię. Szczególnie niebezpieczna jest kwasica mleczanowa, często powiązana z hepatomegalią i stłuszczeniem wątroby, która może prowadzić do zgonu. Charakterystycznym efektem jest lipoatrofia, obejmująca utratę tkanki tłuszczowej w obrębie twarzy, kończyn i pośladków, co wymaga przerwania terapii zydowudyną.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bawoli kark, choroba Gravesa-Basedowa, dyspepsja, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hepatomegalia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipoplazja szpiku kostnego, insulinooporność, jadłowstręt, kardiomiopatia, komórka CD4+, kwasica mleczanowa, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, lipoatrofia, martwica kości, miopatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, parestezja, przetoczenie krwi, rezerwa szpikowa, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, zaburzenie hematologiczne, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillain-Barrè, zespół reaktywacji immunologicznej, zydowudyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Retrovir 10 mg/ml
Profil działań niepożądanych zydowudyny (Retrovir) jest zbliżony u pacjentów dorosłych i pediatrycznych, z dominującymi zaburzeniami hematologicznymi, takimi jak niedokrwistość (czasem wymagająca transfuzji), neutropenia i leukopenia. Ryzyko tych działań wzrasta przy dawkach 1200-1500 mg/dobę, w zaawansowanym stadium HIV, przy niskiej liczbie komórek CD4 (<100/mm³) oraz u pacjentów ze zmniejszoną rezerwą szpikową. Długotrwałe stosowanie (>2 tygodnie, do 12 tygodni) wiąże się z utrzymaniem tych działań niepożądanych, a nudności i inne objawy kliniczne zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni terapii. U kobiet ciężarnych i noworodków obserwowano łagodną niedokrwistość, ustępującą do 6 tygodni po zakończeniu leczenia. Istotne powikłania obejmują kwasicę mleczanową, lipoatrofię, zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia, hiperglikemia), zespół rekonstytucji immunologicznej oraz martwicę kości, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka i długotrwałą terapią przeciwretrowirusową.
aplazja czerwonokrwinkowa, astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dyspepsja, ginekomastia, hepatomegalia, hipoplazja szpiku kostnego, kardiomiopatia, komórki CD4, kwasica mleczanowa, leukopenia, lipoatrofia, martwica kości, miopatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudności i wymioty, pancytopenia, parestezja, rezerwa szpikowa, stłuszczenie wątroby, terapia przeciwretrowirusowa, zapalenie trzustki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillain-Barrè, zespół rekonstytucji immunologicznej, zydowudyna - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Działania niepożądane
Hemaglutynina włókienkowa, będąca kluczowym antygenem Bordetella pertussis, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych (aP), stosowanych w szczepieniach pierwotnych i dawkach przypominających. Zawartość hemaglutyniny w preparatach waha się od 5 do 25 µg na dawkę. Profil bezpieczeństwa tych szczepionek został potwierdzony w licznych badaniach klinicznych obejmujących różne grupy wiekowe, w tym dzieci, młodzież i dorosłych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia) oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka (≥38°C), zmęczenie (16-44%), ból głowy, senność i drażliwość, które zwykle pojawiają się w ciągu 48 godzin po szczepieniu i ustępują samoistnie w ciągu 48-72 godzin. Częstość występowania działań niepożądanych jest wyższa po dawkach przypominających, zwłaszcza po 4. i 5. dawce, a u bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤28. tydzień ciąży) zgłaszano przypadki bezdechu.
bezdech u wcześniaków, bezsenność, ból stawowy, Bordetella pertussis, drażliwość, drgawka, duszność, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, nietypowy płacz, objaw ogólnoustrojowy, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid tężcowy, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nerwu barkowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zawroty głowy, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efluelda Tetra 60 mcg HA/szczep, 1 dawka (0,7 ml)
Szczepionka Efluelda Tetra to czterowalentna inaktywowana szczepionka przeciw grypie, zawierająca 60 µg hemaglutyniny (HA) na szczep w dawce 0,7 ml, przeznaczona dla osób dorosłych w wieku ≥60 lat. Bezpieczeństwo preparatu oceniono na podstawie danych z dwóch badań klinicznych (QHD00013 i QHD00011) obejmujących 2549 pacjentów, wykazując, że działania niepożądane występowały rzadziej u osób ≥65 lat w porównaniu z grupą 60-64 lata. Reaktogenność była nieznacznie wyższa niż w szczepionkach o standardowej dawce, jednak bez istotnych różnic w nasileniu działań niepożądanych. W badaniu QHD00028 wykazano, że jednoczesne podanie Efluelda Tetra z dawką przypominającą szczepionki mRNA przeciw COVID-19 (100 µg) nie zwiększa częstości ani nasilenia działań niepożądanych. Najczęstsze objawy to ból w miejscu wstrzyknięcia (42,6%), ból mięśni (23,8%), ból głowy (17,3%) oraz złe samopoczucie (15,6%), zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, ustępujące w ciągu 3 dni.
ból głowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, drgawki gorączkowe, działanie niepożądane, encephalomyelitis, hemaglutynina, limfadenopatia, mialgia, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, poprzeczne zapalenie rdzenia, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, reaktogenność, rumień, stwardnienie, szczepionka Efluelda, szczepionka inaktywowana, szczepionka trójwalentna, trombocytopenia, wazodylatacja, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu barkowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zasinienie, zawroty głowy ośrodkowe, zespół Guillain-Barrè, złe samopoczucie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Retrovir 100 mg
Retrovir (zydowudyna) jest stosowany w terapii zakażeń HIV, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych, takich jak niedokrwistość (często wymagająca transfuzji krwi), neutropenia i leukopenia, które występują częściej u pacjentów leczonych dawkami 1200-1500 mg/dobę, z zaawansowanym stadium HIV, niską rezerwą szpikową oraz liczbą komórek CD4 poniżej 100/mm³. Inne istotne działania niepożądane obejmują kwasicę mleczanową (często z poważnym powiększeniem i stłuszczeniem wątroby), lipoatrofię, zaburzenia metaboliczne (wzrost lipidów i glukozy), a także rzadkie przypadki kardiomiopatii, zapalenia trzustki, miopatii i martwicy kości. Objawy neurologiczne, takie jak ból głowy (bardzo często), zawroty głowy (często) oraz parestezje (rzadko), są również zgłaszane. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u kobiet ciężarnych obserwuje się tendencję do łagodnej lub umiarkowanej niedokrwistości przed porodem, a u noworodków niedokrwistość ustępuje w ciągu 6 tygodni po zakończeniu terapii.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białe krwinki, choroba Gravesa-Basedowa, depresja, drgawka, ginekomastia, hepatomegalia ze stłuszczeniem, hipoksemia, hipoplazja szpiku kostnego, jadłowstręt, kardiomiopatia, komórki CD4, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, leukopenia, lipoatrofia, martwica kości, miopatia, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, parestezja, patogen oportunistyczny, terapia przeciwretrowirusowa, transfuzja krwi, trombocytopenia, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, zaburzenie hematologiczne, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillain-Barrè, zespół rekonstrukcji immunologicznej, zydowudyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pneumovax 23 po 25 mcg polisacharydu otoczkowego każdego z 23 serotypów Streptococcus pneumoniae/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka PNEUMOVAX 23 zawiera 25 μg polisacharydu otoczkowego każdego z 23 serotypów Streptococcus pneumoniae i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do bardzo często obserwowanych należą miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból, bolesność, rumień, podwyższenie temperatury skóry, obrzęk i stwardnienie oraz gorączka do 38,8°C, które ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Rzadko może pojawić się znaczny obrzęk kończyny przypominający zapalenie tkanki łącznej. Powtórne szczepienie po co najmniej 3 latach jest dobrze tolerowane, choć może zwiększać częstość samoograniczających się reakcji miejscowych. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania odnotowano m.in. zaburzenia neurologiczne (zespół Guillain-Barré, radikuloneuropatia, parestezje), reakcje immunologiczne (reakcje anafilaktoidalne, obrzęk naczynioruchowy, choroba posurowicza) oraz hematologiczne (anemia hemolityczna, trombocytopenia u pacjentów z chorobą Werlhofa, leukocytoza, zapalenie i powiększenie węzłów chłonnych).
anemia hemolityczna, białko C-reaktywne, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, leukocytoza, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, powiększenie węzłów chłonnych, radikuloneuropatia, reakcja anafilaktoidalna, rumień, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, Streptococcus pneumoniae, szczepionka przeciw pneumokokom, trombocytopenia, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie węzłów chłonnych, zespół Guillain-Barrè - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Retrovir
Retrovir (zydowudyna) jest skutecznym lekiem w terapii przeciwretrowirusowej, jednak nie eliminuje zakażenia HIV ani AIDS, a pacjenci pozostają podatni na zakażenia oportunistyczne. Stosowanie zydowudyny wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości (po około 6 tygodniach), neutropenii (po co najmniej 4 tygodniach) oraz leukopenii. Zaburzenia te występują częściej przy dawkach 1200-1500 mg/dobę oraz u pacjentów z ograniczoną rezerwą szpikową. W przypadku spadku hemoglobiny do 7,5-9 g/dl (4,65-5,59 mmol/l) lub granulocytów do 0,75-1,0 × 10⁹/l zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwy w leczeniu. Ponadto, istnieje ryzyko kwasicy mleczanowej z hepatomegalią i stłuszczeniem wątroby, szczególnie u otyłych kobiet, pacjentów z chorobami wątroby oraz współzakażonych HCV, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii w przypadku objawów takich jak nudności, osłabienie, szybki oddech czy wzrost aminotransferaz.
aminotransferaza, analog nukleozydu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, drgawki, granulocyt obojętnochłonny, hemoglobina, hepatomegalia, immunosupresja, interakcja lekowa, interferon alfa, klirens leku, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, leukopenia, lipaza, lipoatrofia, marskość wątroby, martwica kości, nadmiar mleczanów, neutropenia, niedobór immunologiczny, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odnowa szpiku kostnego, parametr hematologiczny, Pneumocystis carinii, przewód pokarmowy, rybawiryna, ryfampicyna, stawudyna, stężenie lipidów, stłuszczenie wątroby, terapia przeciwretrowirusowa, tkanka tłuszczowa, układ krwiotwórczy, uszkodzenie mitochondrium, wirus cytomegalii, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mitochondrialne, zaburzenie neurologiczne, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zakażenie prątkami, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wątroby typu C, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillain-Barrè, zespół reaktywacji immunologicznej, złożona terapia przeciwretrowirusowa, zydowudyna - Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu B – Działania niepożądane
Antytoksyna botulinowa typu B, zawarta w produkcie leczniczym Antytoksyna botulinowa ABE (500 j.m./ml), może wywoływać działania niepożądane o różnym stopniu nasilenia, w tym poważne reakcje alergiczne takie jak wstrząs anafilaktyczny oraz choroba posurowicza, która pojawia się zwykle między 7 a 20 dniem po podaniu i objawia się m.in. obrzękiem w miejscu iniekcji, powiększeniem węzłów chłonnych, gorączką, obrzękiem stawów, pokrzywką oraz w ciężkich przypadkach uszkodzeniem nerek. Rzadko obserwuje się powikłania neurologiczne, takie jak zapalenie nerwów splotu barkowego, nerwów czaszkowych i obwodowych, a także zespół Guillain-Barré, charakteryzujący się postępującym osłabieniem mięśni i zniesieniem odruchów ścięgnistych. Objawy te ustępują po eliminacji antygenu z organizmu.
antytoksyna botulinowa typu B, choroba posurowicza, dysfunkcja, encefalopatia, gorączka, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk stawów, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, powikłanie neurologiczne, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, uszkodzenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwów czaszkowych, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwów splotu barkowego, zapalenie wielonerwowe, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Wirus poliomyelitis – Działania niepożądane
Inaktywowany wirus poliomyelitis, występujący w trzech typach (typ 1 – Mahoney, typ 2 – MEF-1, typ 3 – Saukett) i namnażany w komórkach Vero, stanowi kluczowy składnik szczepionek takich jak IMOVAX POLIO, DULTAVAX czy PENTAXIM. Profil bezpieczeństwa tych szczepionek obejmuje przede wszystkim reakcje miejscowe, takie jak ból (bardzo często, ≥1/10), zaczerwienienie (często, ≥1/100 do <1/10), stwardnienie (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) oraz obrzęk (częstość nieznana) w miejscu wstrzyknięcia, które zwykle pojawiają się w ciągu 48 godzin i ustępują w ciągu 1-2 dni. Duże reakcje miejscowe (>50 mm) z rozległym obrzękiem kończyny mogą wystąpić w ciągu 24-72 godzin i ustępują samoistnie w 3-5 dni. Reakcje ogólnoustrojowe obejmują gorączkę >38,1°C (bardzo często, ≥1/10), powiększenie węzłów chłonnych (częstość nieznana) oraz objawy neurologiczne, takie jak drgawki, ból głowy, parestezje, zespół Guillain-Barré i neuropatia splotu barkowego (wszystkie o częstości nieznanej lub bardzo rzadkiej). Szczególną uwagę należy zwrócić na epizody hipotensyjno-hiporeaktywne po szczepionce PENTAXIM oraz możliwość wystąpienia bezdechu u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży).
antygen D, bezdech, drgawki, duszność, Haemophilus influenzae, komórki Vero, limfadenopatia, nadwrażliwość typu I, neuropatia splotu barkowego, niedoczulica, obrzęk kończyn, obrzęk kończyny, obrzęk miejsca wstrzyknięcia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie wazowagalne, paraliż, parestezje, pokrzywka, powikłania neurologiczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, szczepionka inaktywowana, wirus poliomyelitis, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie miejsca wstrzyknięcia, zespół Guillain-Barrè, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Działania niepożądane
Toksoid tężcowy, stosowany zarówno w szczepionkach monowalentnych, jak i skojarzonych (przeciw błonicy, krztuścowi, polio, Hib), charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, choć może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. Najczęstsze reakcje miejscowe to ból (21-82,3%, bardzo często), zaczerwienienie, obrzęk i stwardnienie w miejscu podania, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin i ustępujące w 24-72 godziny. Rzadziej obserwuje się duże reakcje (>50 mm), rozległy obrzęk kończyny czy podskórne guzki (1:100 000). Działania ogólnoustrojowe obejmują gorączkę ≥38°C (często), ból głowy, zmęczenie, drażliwość, nudności i wymioty, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 24-48 godzin. Ciężkie reakcje, takie jak drgawki, zespół Guillain-Barré (bardzo rzadko <1/10 000), zapalenie nerwu barkowego czy reakcje anafilaktyczne, wymagają natychmiastowej interwencji.
ból w miejscu wstrzyknięcia, dawka przypominająca, drgawka, działanie niepożądane, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, Haemophilus influenzae typu B, hiperimmunizacja, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, ropień aseptyczny, rumień, stwardnienie, szczepionka skojarzona, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwu barkowego, zespół Guillain-Barrè, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina – Działania niepożądane
Hemaglutynina (HA), będąca głównym antygenem w szczepionkach przeciwgrypowych, wywołuje charakterystyczne działania niepożądane, które są monitorowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu preparatów do obrotu. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe, takie jak ból, rumień, obrzęk, stwardnienie i zasinienie w miejscu wstrzyknięcia, które zwykle ustępują w ciągu 3 dni i mają łagodne do umiarkowanego nasilenie. Działania ogólnoustrojowe obejmują mialgię, ból głowy, złe samopoczucie, zmęczenie, gorączkę (≥37,5°C) i dreszcze, z częstością występowania od często do bardzo często, zależnie od grupy wiekowej. U dzieci poniżej 3 lat dominują specyficzne objawy, takie jak drażliwość, utrata apetytu, nietypowy płacz, senność i wymioty. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne to m.in. zespół Guillain-Barré, drgawki, zapalenie rdzenia i mózgu oraz porażenie twarzy.
anafilaksja, antygen szczepionkowy, artralgia, biegunka, ból głowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, dreszcze, drgawki gorączkowe, duszność, działanie niepożądane, gorączka, hemaglutynina, limfadenopatia, mialgia, neuropatia nerwu wzrokowego, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, porażenie Bella, rumień, stwardnienie, świąd, szczepionka przeciwgrypowa, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenia oddechowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie rdzenia kręgowego, zawroty głowy, zespół Guillain-Barrè - Leksykon substancji czynnych
Norfloksacyna – Działania niepożądane
Norfloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które różnią się w zależności od drogi podania (doustna dawka 400 mg – Nolicin, miejscowa – krople do oczu 3 mg/ml – Chibroxin). Doustne stosowanie wiąże się z większą liczbą i ciężkością powikłań, w tym zapaleniem ścięgien, zapaleniem pochewki ścięgnistej, bólem mięśni i stawów, a także ryzykiem częściowego lub całkowitego zerwania ścięgien, zwłaszcza ścięgna Achillesa. Działania te mogą mieć charakter długotrwały, potencjalnie nieodwracalny i wpływać na sprawność pacjenta. Norfloksacyna może również wywoływać poważne zaburzenia neurologiczne (polineuropatia, zespół Guillain-Barré, drgawki), psychiczne (depresja, omamy, zaburzenia pamięci), sercowo-naczyniowe (tachykardia, arytmie, torsade de pointes, wydłużenie QT, tętniak i rozwarstwienie aorty z ryzykiem pęknięcia) oraz reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Występują także objawy ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy), wątroby (cholestatyczne zapalenie, żółtaczka) i nerek (krystaluria, śródmiąższowe zapalenie nerek).
arytmia komorowa, benzalkoniowy chlorek, cholestatyczne zapalenie wątroby, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, fluorochinolon, fotofobia, fotouczulenie, kandydoza pochwy, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, miastenia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, polineuropatia, reakcja fototoksyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, światłowstręt, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wyprysk kontaktowy, zaburzenia rytmu serca, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół Guillain-Barrè, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona