kandydoza przełyku
Kandydoza przełyku to grzybicze zakażenie przełyku wywołane najczęściej przez drożdżaki z rodzaju Candida, głównie Candida albicans. Schorzenie to występuje przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością, w tym u pacjentów z AIDS, poddawanych chemioterapii, leczonych glikokortykosteroidami lub antybiotykami o szerokim spektrum działania.
Objawy kandydozy przełyku obejmują dysfagię (trudności w połykaniu), odynofagię (ból podczas przełykania), ból zamostkowy, nudności oraz krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Diagnostyka opiera się na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego i mikologicznego, co pozwala na identyfikację drobnoustroju i określenie jego lekowrażliwości.
Leczenie kandydozy przełyku polega na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych, takich jak flukonazol, itrakonazol czy echinokandyny. W przypadkach opornych na standardową terapię stosuje się amfoterycynę B. Czas trwania leczenia zazwyczaj wynosi 14-21 dni. U pacjentów z nawracającymi infekcjami lub trwałymi zaburzeniami odporności może być konieczne stosowanie profilaktyki przeciwgrzybiczej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lanzul S 15 mg
Lanzul S, zawierający lanzoprazol w dawce 15 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z grup ryzyka. Najpoważniejsze działania obejmują zaburzenia hematologiczne takie jak agranulocytoza, pancytopenia i trombocytopenia, które mogą prowadzić do zagrażających życiu infekcji i krwawień. Wstrząs anafilaktyczny, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka), zapalenie wątroby i żółtaczka, hipomagnezemia (często współistniejąca z hipokalcemią i/lub hipokaliemią) oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek stanowią bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, eozynofilia, ginekomastia, granulocyty, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, morfologia krwi, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka, pancytopenia, parestezje, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Flixodil Combo, zawierający salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z działaniami niepożądanymi obu składników stosowanych jednocześnie. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie części nosowej gardła (bardzo często, ≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc i oskrzeli (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Wśród innych działań niepożądanych często występują hipokaliemia, bóle głowy (bardzo często), kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, tachykardia i migotanie przedsionków (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100).
beta2-mimetyk, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, chrypka, drżenie mięśniowe, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kortykosteroid, kurcz mięśniowy, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji, podobnie jak inne wziewne glikokortykosteroidy, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (bardzo często, ≥1/10), chrypkę (często, ≥1/100 do <1/10) oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często). Rzadziej występują kandydoza przełyku (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko reakcje anafilaktyczne, paradoksalny skurcz oskrzeli, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, hiperglikemia, zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, agresja u dzieci) oraz zmniejszenie mineralnej gęstości kości. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć leczenie alternatywne.
ból stawów, chrypka, depresja, flutykazon propionian, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lęk, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga, zmniejszenie mineralnej gęstości kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Hasco 5 mg/ml
Fluconazole Hasco w postaci syropu (5 mg/ml) jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych, w tym kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, kandydoz inwazyjnych, kandydozy jamy ustnej i przełyku, a także grzybic skóry i paznokci. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, z dawkami nasycającymi od 50 mg do 800 mg oraz czasem leczenia od kilku dni do nawet kilkunastu miesięcy (np. 6-8 tygodni w kryptokokozie, 11-24 miesiące w kokcydioidomikozie). U pacjentów z AIDS i kryptokokowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych zalecane jest leczenie podtrzymujące dawką 200 mg/dobę, stosowane bez ograniczeń czasowych. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawki należy odpowiednio modyfikować, np. przy klirensie kreatyniny ≤50 mL/min dawkę zmniejsza się o połowę, a u pacjentów dializowanych podaje się pełną dawkę po każdej dializie. U dzieci i młodzieży dawki dobowe nie powinny przekraczać 400 mg, a dawkowanie jest dostosowane do masy ciała (3-12 mg/kg mc.).
badanie mikologiczne, dawka nasycająca, dializa, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokoza, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutrofil, neutropenia, onychomikoza, przewlekła kandydoza skóry, przewlekła zanikowa kandydoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, stosowany w dawce 200 mg w formie proszku do infuzji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, a jego profil bezpieczeństwa został oceniony na podstawie danych od 1873 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (bardzo często, ≥1/10), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, światłowstręt, chromatopsję i zmniejszenie ostrości widzenia, które są zazwyczaj przemijające i ustępują w ciągu 60 minut po podaniu leku. Worykonazol może również powodować poważne działania niepożądane, takie jak hepatotoksyczność (żółtaczka, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia). Monitorowanie parametrów wątroby, nerek oraz układu hematologicznego jest kluczowe podczas terapii.
agranulocytoza, ból głowy, drgawki, encefalopatia, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, lek przeciwgrzybiczny, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność szpiku kostnego, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, widzenie z poświatą, zaburzenia widzenia, zanik nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micafungin Teva 50 mg
Micafungin Teva jest wskazany do leczenia inwazyjnej kandydozy, kandydozy przełyku oraz profilaktyki zakażeń wywołanych Candida, z dawkowaniem zależnym od masy ciała i wskazania klinicznego. U pacjentów > 40 kg dawki wynoszą odpowiednio 100 mg/dobę (leczenie inwazyjnej kandydozy), 150 mg/dobę (kandydoza przełyku) oraz 50 mg/dobę (profilaktyka), z możliwością zwiększenia dawki do 200 mg/dobę w przypadku braku poprawy klinicznej. U pacjentów ≤ 40 kg stosuje się dawki 2 mg/kg/dobę, 3 mg/kg/dobę oraz 1 mg/kg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/kg/dobę. U dzieci poniżej 4 miesięcy zalecane dawki wynoszą 4-10 mg/kg/dobę w leczeniu inwazyjnej kandydozy, z wyższą dawką (np. 10 mg/kg/dobę) przy podejrzeniu zajęcia OUN, jednak doświadczenie i dane dotyczące bezpieczeństwa w tej grupie są ograniczone.
badanie mikologiczne, histamina, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, leczenie przeciwgrzybicze, mykafungina, neutrofil, odpowiedź na leczenie, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, patogen, posiew, profilaktyka zakażeń, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie Candida, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Sandoz 50 mg
Micafungin Sandoz, zawierający mykafunginę, jest przeciwgrzybiczym lekiem o szerokim spektrum działania, hamującym syntezę 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność i bezpieczeństwo terapii. W badaniach in vivo wykazano korelację ekspozycji (AUC/MIC) z efektywnością przeciwko Candida albicans (ok. 2400) i Candida glabrata (ok. 1300). EUCAST ustalił wartości graniczne MIC dla różnych gatunków Candida, np. 0,016 mg/l dla C. albicans i 0,03 mg/l dla C. glabrata, przy czym wyższe MIC obserwuje się dla C. tropicalis (do 1 mg/l) i innych gatunków. Oporność na mykafunginę wiąże się z mutacjami w genach Fks1 i Fks2, a możliwa jest oporność krzyżowa z innymi echinokandynami. W przypadku izolatów z MIC mykafunginy 0,03 mg/l i wrażliwością na anidulafunginę zaleca się potwierdzenie braku mutacji fks.
3-β-D-glukanu, anidulafungina, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, echinokandyna, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, infekcja Aspergillus, infekcja Candida, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, synteza 1, Zygomycetes - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Accord 100 mg
Micafungin Accord to lek przeciwgrzybiczy dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawierający mykafunginę sodową w dawkach 50 mg i 100 mg, co odpowiada stężeniom 10 mg/ml lub 20 mg/ml po rozpuszczeniu. Wskazany jest do leczenia inwazyjnej kandydozy oraz kandydozy przełyku u dorosłych, młodzieży (≥16 lat) i osób starszych, a także do profilaktyki zakażeń Candida u pacjentów wysokiego ryzyka, takich jak osoby po alogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych oraz pacjenci z neutropenią (<500 neutrofilów/µl) utrzymującą się ≥10 dni. U pacjentów pediatrycznych, w tym noworodków i dzieci poniżej 16 roku życia, Micafungin Accord jest stosowany zarówno w leczeniu inwazyjnej kandydozy, jak i profilaktyce w analogicznych wskazaniach klinicznych.
azol, bezwzględna liczba neutrofilów, Candida, echinokandyna, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, mykafungina sodowa, neutropenia, nowotwór wątroby, oporność patogenów, profilaktyka zakażeń Candida, przeszczep alogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych, systemowa terapia przeciwgrzybicza, terapia dożylna, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 250 mcg
AirFluSal Forspiro to lek wziewny zawierający salmeterol (50 μg) i flutykazon propionian (250 μg lub 500 μg) na dawkę inhalacyjną, stosowany w leczeniu chorób układu oddechowego. Profil bezpieczeństwa leku odpowiada sumie działań niepożądanych obu składników, bez dodatkowych synergistycznych efektów toksycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (bardzo często), kandydoza jamy ustnej i gardła (często), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często), zapalenie oskrzeli (często), hipokaliemia (często), oraz objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak kontuzje, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni (często). Działania związane z salmeterolem obejmują drżenia, kołatanie serca i bóle głowy, które zwykle ustępują przy dalszym stosowaniu. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
beta-2-mimetyk, chrypka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, flutykazonu propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Accord 50 mg
Mykafungina, klasyfikowana jako lek przeciwgrzybiczy z grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX05), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko drożdżakom Candida oraz grzybom Aspergillus poprzez niekompetycyjne hamowanie syntezy 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów. Wartości MIC ustalone przez EUCAST wskazują na wrażliwość Candida albicans i Candida glabrata przy progach 0,016 mg/L i 0,03 mg/L odpowiednio, natomiast Candida parapsilosis wykazuje wyższy próg MIC na poziomie 2 mg/L. Skuteczność mykafunginy potwierdzono w badaniach klinicznych, gdzie dawki 100 mg/dobę lub 2 mg/kg mc./dobę wykazały równoważność terapeutyczną z liposomalną amfoterycyną B (3 mg/kg mc.) w leczeniu kandydemii i inwazyjnej kandydozy, z lepszym profilem tolerancji i mniejszym wpływem na funkcję nerek (p<0,001). W populacji dorosłych wskaźnik powodzenia terapii wyniósł 89,6% dla mykafunginy i 89,5% dla amfoterycyny B, a w populacji pediatrycznej odpowiednio 72,9% i 76,0%.
3-β-D-glukan, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida tropicalis, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, echinokandyny, endoskopia przełyku, EUCAST, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, infekcja Aspergillus, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, mykafungina, neutropenia, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, Zygomycetes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Adamed 50 mg
Kaspofungin Adamed, należący do grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX04), działa poprzez selektywne hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co prowadzi do efektu grzybobójczego wobec drożdżaków Candida oraz częściowego rozpadu grzybni Aspergillus. W badaniach in vitro wykazano aktywność przeciwko szerokiemu spektrum gatunków Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. niger) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), w tym izolatów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę, związana z mutacjami w genach FKS1/FKS2, występuje rzadko, ale może prowadzić do niekorzystnych wyników klinicznych. Metody oceny wrażliwości mikroorganizmów opierają się na standardach CLSI i EUCAST, choć wartości graniczne MIC dla kaspofunginy nie są jeszcze jednoznacznie ustalone.
3)-D-glukan, amfoterycyna B, Aspergillus, beta-(1, Candida, chemioterapia, działanie grzybobójcze, echinokandyny, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, neutropenia gorączkowa, nowotwór układu krwiotwórczego, octan kaspofunginy, oporność na flukonazol, przeszczep allogeniczny szpiku kostnego, przeszczep komórek macierzystych, terapia przeciwbakteryjna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluticomb (25 mcg + 125 mcg)/dawkę odmierzoną
Fluticomb to lek złożony zawierający salmeterol (w formie salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, którego profil działań niepożądanych obejmuje efekty charakterystyczne dla obu składników, bez dodatkowych interakcji toksycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (≥10%), zapalenie części nosowej gardła (≥10%), kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli (≥1% do <10%). Często występują również objawy endokrynologiczne, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży. Inne działania niepożądane o częstości od 0,1% do 1% obejmują hipokaliemię, hiperglikemię, drżenia, kołatanie serca, tachykardię, a także reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny. Charakterystyczne dla β₂-mimetyków objawy, takie jak drżenia i kołatanie serca, mają zwykle charakter przemijający i łagodnieją przy kontynuacji terapii.
beta2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, siniaczenie, skurcz dodatkowy, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duexon (25 mcg + 125 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon to lek będący kombinacją salmeterolu (25 μg) i flutykazonu propionianu dostępny w dawkach 25 μg + 50 μg, 25 μg + 125 μg oraz 25 μg + 250 μg na dawkę odmierzoną. Profil działań niepożądanych obejmuje typowe reakcje dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia. Najczęstsze działania niepożądane to kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenia dolnych dróg oddechowych (częstość: często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się kandydozę przełyku, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy), a także objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego (ból głowy, drżenia, kołatanie serca, tachykardia). Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania szybkodziałających leków rozszerzających oskrzela.
beta2-mimetyk, bezsenność, ból głowy, demineralizacja kości, drżenie, duszność, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon propionian, higiena jamy ustnej, hiperglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rysy cushingoidalne, salmeterol ksynafonowy, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaćma, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Polfarmex 200 mg
Flukonazol wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego. U dorosłych dawki wahają się od 50 mg do 800 mg na dobę, a czas leczenia od pojedynczej dawki (np. 150 mg w ostrych zakażeniach narządów płciowych) do nawet 24 miesięcy (kokcydioidomikoza). W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg pierwszej doby, następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg w ciężkich przypadkach. W kandydozach inwazyjnych dawka nasycająca wynosi 800 mg, a następnie 400 mg/dobę, z leczeniem trwającym minimum 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. U dzieci dawki są wyliczane na podstawie masy ciała (3-12 mg/kg mc./dobę), z maksymalną dawką dobową 400 mg. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy odpowiednio zmniejszyć (np. do 50% przy klirensie kreatyniny ≤50 mL/min), a u dializowanych podawać pełną dawkę po każdej dializie.
dawka nasycająca, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, flukonazol, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydemia, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, łupież pstry, neutropenia, onychomikoza, osłabienie układu immunologicznego, przewlekła kandydoza skóry, przewlekła zanikowa kandydoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole hameln 200 mg
Worykonazol, będący pochodną triazolu, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczny wobec licznych patogenów, w tym szczepów opornych na flukonazol, takich jak Candida krusei, C. glabrata oraz Aspergillus spp. Mechanizm działania polega na hamowaniu demetylacji 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2 425 ng/ml, a maksymalnych 3 742 ng/ml, bez korelacji z efektywnością terapeutyczną, jednak wyższe stężenia wiązały się z hepatotoksycznością i zaburzeniami widzenia. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla najczęstszych patogenów Candida i Aspergillus zwykle wynoszą poniżej 1 mg/l, a interpretacja wyników powinna opierać się na kryteriach EUCAST. Worykonazol wykazał kliniczną skuteczność w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, kandydemii oraz zakażeń rzadkimi patogenami, takimi jak Scedosporium i Fusarium, zarówno u dorosłych, jak i dzieci.
allogeniczne przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, Aspergillus fumigatus, aspergiloza płucna, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, cytochrom P450, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, kondycjonowanie mieloablacyjne, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, nieprawidłowe wyniki czynności wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra inwazyjna aspergiloza, przeszczepienie szpiku, wydłużenie odstępu QTc, zakażenie Fusarium, zakażenie Scedosporium - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Działania niepożądane
Flutykazon propionian, będący kortykosteroidem stosowanym w leczeniu astmy oskrzelowej, POChP oraz alergicznego nieżytu nosa, wykazuje wysoką skuteczność, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli u pacjentów z POChP oraz zapalenie części nosowej gardła i krwawienia z nosa przy stosowaniu donosowym. Działania niepożądane o charakterze ogólnoustrojowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości, występują rzadko, ale są istotne klinicznie. Częstość występowania hipokaliemii jest wysoka, zwłaszcza w terapii skojarzonej z beta-2-mimetykami, a hiperglikemia pojawia się niezbyt często. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bardzo często bóle głowy oraz niezbyt często drżenia, a u dzieci mogą wystąpić zmiany zachowania i zaburzenia snu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, ból głowy, cechy cushingoidalne, choroba niedokrwienna serca, chrypka, częstoskurcz nadkomorowy, działanie immunosupresyjne, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, infekcja oportunistyczna, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, owrzodzenie błony śluzowej nosa, paradoksalny skurcz oskrzeli, perforacja przegrody nosowej, pleśniawki, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml
Flukonazol w postaci syropu Fluconazole Polfarmex (50 mg/10 ml) umożliwia precyzyjne dawkowanie, szczególnie u dzieci, z maksymalną dobową dawką do 400 mg w populacji pediatrycznej. Dawkowanie u dorosłych jest ściśle uzależnione od rodzaju i ciężkości infekcji grzybiczej, np. w kryptokokowym zapaleniu opon mózgowych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg pierwszej doby, następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, a w inwazyjnej kandydozie dawka nasycająca wynosi 800 mg, potem 400 mg/dobę. Leczenie powinno trwać do całkowitego ustąpienia objawów klinicznych i mikrobiologicznych, aby zapobiec nawrotom. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie ≤50 ml/min dawka powinna być zmniejszona do 50%, a u dializowanych podawana w pełnej dawce po każdej dializie. W przypadku niewydolności wątroby zaleca się ostrożność i monitorowanie działań niepożądanych.
drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, infekcja grzybicza, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, łupież pstry, neutropenia, onychomikoza, przewlekła zanikowa kandydoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micafungin Day Zero 50 mg
Leczenie inwazyjnej kandydozy produktem Micafungin Day Zero powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii zakażeń grzybiczych, z uwzględnieniem wcześniejszego pobrania próbek do posiewów mikologicznych i badań histopatologicznych. Dawkowanie mykafunginy jest zależne od masy ciała i wskazania klinicznego: dla pacjentów > 40 kg dawka wynosi 100 mg/dobę (kandydoza inwazyjna) lub 150 mg/dobę (kandydoza przełyku), a dla pacjentów ≤ 40 kg odpowiednio 2 mg/kg mc./dobę i 3 mg/kg mc./dobę. Profilaktycznie stosuje się 50 mg/dobę (> 40 kg) lub 1 mg/kg mc./dobę (≤ 40 kg). W przypadku braku poprawy dawkę można zwiększyć do 200 mg/dobę lub 4 mg/kg mc./dobę. U dzieci poniżej 4 miesiąca życia dawka 4 mg/kg mc. zapewnia ekspozycję porównywalną z dawką dorosłych 100 mg/dobę, a w przypadku zajęcia OUN zaleca się dawkę do 10 mg/kg mc./dobę. Leczenie inwazyjnej kandydozy powinno trwać minimum 14 dni, a następnie kontynuować przez co najmniej tydzień po uzyskaniu dwóch ujemnych posiewów krwi i ustąpieniu objawów klinicznych.
badanie histopatologiczne, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, kandydoza z zajęciem OUN, liczba neutrofilów, mykafungina, podanie dożylne, posiew krwi, posiew mikologiczny, profilaktyka zakażeń Candida, przenikanie do OUN, reakcja histaminowa, roztwór do infuzji, sól sodowa mykafunginy, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zajęcie OUN, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Sandoz 50 mg
Micafungin Sandoz to lek przeciwgrzybiczy dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji o dawkach 50 mg i 100 mg, zawierający mykafunginę sodową (10 mg/ml dla dawki 50 mg i 20 mg/ml dla dawki 100 mg). Wskazania do stosowania obejmują leczenie inwazyjnej kandydozy, w tym kandydemii i zakażeń narządów wewnętrznych, oraz kandydozy przełyku u pacjentów wymagających terapii dożylnej. Ponadto, lek jest stosowany profilaktycznie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby po przeszczepieniu alogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych oraz pacjenci z przewidywaną neutropenią (<500 komórek/µl) trwającą ≥10 dni. W populacji pediatrycznej, w tym noworodków i dzieci poniżej 16 roku życia, Micafungin Sandoz jest wskazany w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz profilaktyce zakażeń Candida u pacjentów wysokiego ryzyka. Lek wymaga rekonstytucji przed podaniem i powinien być stosowany zgodnie z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi terapii przeciwgrzybiczej.
Candida, centralny cewnik naczyniowy, chemioterapia, dysfagia, immunosupresja, interakcja lekowa, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, mykafungina, neutrofile, neutropenia, nowotwór wątroby, profilaktyka kandydozy, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczepienie szpiku kostnego, śmiertelność, zakażenie grzybicze, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungina wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się wielofazową dystrybucją, powolną eliminacją oraz znacznym wiązaniem z albuminami osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%). Maksymalna dystrybucja do tkanek następuje po 1,5–2 dniach, obejmując około 92% dawki, przy czym eliminacja zachodzi bez równowagi dystrybucji, co utrudnia precyzyjne określenie objętości dystrybucji. Kaspofungina ulega samoistnemu rozpadowi do związku z otwartym pierścieniem, a jej metabolizm obejmuje hydrolizę peptydu i N-acetylację. Lek nie wpływa na izoenzymy cytochromu P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4) ani nie jest ich substratem, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Klirens osoczowy wynosi 10–12 mL/min, a eliminacja przebiega wielofazowo z okresem półtrwania fazy beta 9–11 godzin i fazy gamma około 45 godzin. Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% z moczem, 34% z kałem), przy czym wydalanie niezmienionej kaspofunginy w moczu stanowi około 1,4% dawki. Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, z kumulacją zależną od dawki.
albumina osocza, AUC, białko osocza, biotransformacja, cytochrom P450, dawka wielokrotna, dostosowanie dawki, dystrybucja do tkanek, farmakokinetyka nieliniowa, glikoproteina p, hydroliza peptydu, infuzja dożylna, inhibitor izoenzymu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens, N-acetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, równowaga dystrybucji, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon propionian – Działania niepożądane
Flutykazon propionian, jako kortykosteroid wziewny, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki i czasu terapii, typowe dla tej grupy leków. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10) oraz zapalenie części nosowej gardła (≥1/10). Rzadziej występują kandydoza przełyku (≥1/10 000 do <1/1000), reakcje nadwrażliwości skórne (≥1/1000 do <1/100), obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, zmniejszenia gęstości mineralnej kości oraz zaburzeń metabolicznych, takich jak hipokaliemia (często) i hiperglikemia (niezbyt często). Ponadto, flutykazon może wywoływać zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania) oraz objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, tachykardia, migotanie przedsionków). Występują także działania niepożądane ze strony układu oddechowego, takie jak chrypka, podrażnienie gardła i paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji.
choroba niedokrwienna serca, drżenie, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, supresja kory nadnerczy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum-SF 10 mg
Hydrokortyzon w dawce 10 mg (Hydrocortisonum-SF) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle zależne od dawki oraz czasu terapii. Najważniejsze efekty obejmują zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zespół Cushinga, wtórny brak czynności kory nadnerczy i przysadki, a także zaburzenia metabolizmu węglowodanów, w tym hiperglikemię i ujawnienie cukrzycy utajonej. U pacjentów z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawek insuliny lub leków hipoglikemizujących. Terapia wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując retencję sodu i płynów, hipokalemię oraz zwiększone wydalanie wapnia, co sprzyja osteoporozie. W populacji pediatrycznej istotne jest zahamowanie wzrostu. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia psychiczne (częstość ciężkich reakcji u dorosłych 5-6%), takie jak zaburzenia afektywne, psychotyczne, lęk, bezsenność oraz zaburzenia poznawcze. W trakcie odstawiania kortykosteroidów może dochodzić do nasilenia objawów psychiatrycznych.
alergiczne zapalenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doustne leki hipoglikemizujące, hirsutyzm, jałowa martwica głowy kości udowej, kandydoza przełyku, kardiomiopatia przerostowa, miopatia posteroidowa, obrzęk naczynioruchowy, rzekomy guz mózgu, teleangiektazje, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, zaburzenia afektywne, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zaćma podtorebkowa tylna, zapalenie trzustki, zasadowica hipokalemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Eozynofilowe zapalenie przełyku – Leczenie
Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) to przewlekła, immunologiczno-alergiczna choroba zapalna przełyku, charakteryzująca się nawrotami i wymagająca długotrwałej terapii. Celem leczenia jest uzyskanie i utrzymanie remisji histologicznej, definiowanej jako mniej niż 15 eozynofilów na pole widzenia w dużym powiększeniu, oraz zapobieganie powikłaniom włóknienia i zwężenia przełyku. Terapia opiera się na trzech filarach: farmakologii (IPP, miejscowe kortykosteroidy, dupilumab), modyfikacjach dietetycznych (diety eliminacyjne 1FED, 4FED, 6FED oraz dieta elementarna) oraz endoskopowym rozszerzaniu przełyku w przypadku zwężeń. IPP, podawane w wysokich dawkach (np. omeprazol 40 mg 2x/d przez 8-12 tygodni), wykazują skuteczność u 30-60% pacjentów, natomiast miejscowe kortykosteroidy indukują remisję histologiczną u 60-90% chorych, z najczęstszym działaniem niepożądanym w postaci kandydozy przełyku (~8,7%). Dupilumab, przeciwciało monoklonalne blokujące IL-4 i IL-13, zatwierdzony do leczenia od 1 roku życia, osiąga remisję u około 60% pacjentów i jest szczególnie wskazany u chorych z ciężkim przebiegiem lub współistniejącymi chorobami atopowymi.
atopowe zapalenie skóry, benralizumab, budezonid, choroba refluksowa przełyku, dieta elementarna, dieta eliminacyjna, dupilumab, dysfagia, eozynofil, eozynofilowe zapalenie przełyku, flutikazon, gastrostomia, inhibitor pompy protonowej, interleukina, kandydoza przełyku, kortykosteroid, patogeneza, przeciwciało monoklonalne, reakcja alergiczna, remisja histologiczna, rozszerzanie przełyku, sonda nosowo-żołądkowa, terapia biologiczna, zapalenie, zapalenie przełyku, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micafungin Viatris 50 mg
Micafungin Viatris jest wskazany do leczenia inwazyjnej kandydozy, kandydozy przełyku oraz profilaktyki zakażeń wywołanych Candida, a dawkowanie zależy od masy ciała pacjenta oraz wskazania klinicznego. U dorosłych i dzieci powyżej 40 kg stosuje się dawki 100 mg/dobę (inwazyjna kandydoza), 150 mg/dobę (kandydoza przełyku) oraz 50 mg/dobę (profilaktyka), natomiast u pacjentów ≤40 kg odpowiednio 2 mg/kg mc./dobę, 3 mg/kg mc./dobę i 1 mg/kg mc./dobę. W przypadku braku poprawy klinicznej dawkę można zwiększyć do 200 mg/dobę lub 4 mg/kg mc./dobę. U dzieci poniżej 4 miesięcy dawka w leczeniu inwazyjnej kandydozy wynosi 4-10 mg/kg mc./dobę, z wyższą dawką (np. 10 mg/kg mc.) zalecaną przy podejrzeniu zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Terapia powinna trwać minimum 14 dni w inwazyjnej kandydozie, co najmniej 7 dni po ustąpieniu objawów w kandydozie przełyku oraz co najmniej tydzień po normalizacji liczby neutrofilów w profilaktyce.
badanie histopatologiczne, badanie mikologiczne, dawkowanie mykafunginy, dodatni wynik posiewu, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, liofilizowany proszek, mykafungina sodowa, ośrodkowy układ nerwowy, profilaktyka zakażeń Candida, proszek do sporządzania koncentratu, rekonstytucja, terapia przeciwgrzybicza, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zakażenie OUN - Leksykon substancji czynnych
Lanzoprazol – Działania niepożądane
Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Szczególnie istotne są poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i pancytopenia, które zwiększają ryzyko ciężkich infekcji i krwawień. Wstrząs anafilaktyczny, choć rzadki, stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji. Również ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna rozpływna martwica naskórka, choć bardzo rzadkie, mogą prowadzić do rozległych uszkodzeń skóry i błon śluzowych z wysoką śmiertelnością (TEN do 30-40%). Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, potencjalnie prowadzące do niewydolności nerek, wymaga wczesnego rozpoznania i odstawienia leku. Długotrwała terapia może skutkować hipomagnezemią, często powiązaną z hipokalcemią i hipokaliemią, manifestującą się objawami neurologicznymi i kardiologicznymi, co podkreśla konieczność monitorowania elektrolitów u pacjentów leczonych przewlekle.
agranulocytoza, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, eozynofilia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, parestezje, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, pokrzywka, reakcja na lek z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krwi, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka, zwiększenie stężenia cholesterolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixodil Combo (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.
Flixodil Combo to preparat zawierający salmeterol (25 μg) oraz flutykazon propionian w dawkach 50 μg, 125 μg lub 250 μg na dawkę odmierzoną, stosowany wziewnie. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla β2-mimetyków, jak i glikokortykosteroidów wziewnych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła oraz bóle głowy (≥1/10), a także kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, hipokaliemia, podrażnienie gardła, chrypka, zapalenie zatok, łatwiejsze siniaczenie, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni (≥1/100 do <1/10). Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, tachykardia, zaburzenia rytmu, migotanie przedsionków oraz choroba niedokrwienna serca, występują niezbyt często do rzadko. Wśród działań niepożądanych szczególnie istotne są paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji i przerwania terapii.
beta2-mimetyk, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie mięśni, duszność, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśnia, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symflusal (50 mcg + 500 mcg)/dawkę
Lek Symflusal, zawierający salmeterol (β2-mimetyk długo działający) oraz flutykazon propionian (glikokortykosteroid wziewny), wykazuje profil bezpieczeństwa odzwierciedlający działania niepożądane obu składników bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy (≥1/10), zapalenie nosogardzieli (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10), hipokaliemia (≥1/100 do <1/10), a także objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak skurcze mięśni i bóle stawów (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, paradoksalny skurcz oskrzeli oraz zaburzenia rytmu serca. W celu minimalizacji ryzyka kandydozy zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia rozszerzającego oskrzela.
arytmia, beta-mimetyk, bezsenność, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dysfonia, flutykazon, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie wzrostu, zapalenie nosogardzieli, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, złamanie pourazowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nystapol 100 000 j.m./ml
Nystapol w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 100 000 IU/ml jest wskazany w profilaktyce i leczeniu zakażeń drożdżakowych jamy ustnej, przełyku oraz przewodu pokarmowego, głównie wywołanych przez Candida spp. Lek stosowany jest zarówno terapeutycznie, w przypadku potwierdzonej kandydozy (np. pleśniawki jamy ustnej, kandydoza przełyku z objawami dysfagii i bólu, czy zakażenia przewodu pokarmowego), jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z immunosupresją, długotrwale leczone antybiotykami, stosujące kortykosteroidy, noworodki i niemowlęta oraz pacjenci z cukrzycą. Zawiesina o charakterystycznym smaku bananowo-waniliowym poprawia akceptację leku, zwłaszcza u dzieci, jednak należy uwzględnić obecność konserwantów (metylu i propylu parahydroksybenzoesanu) oraz sacharozy, co może mieć znaczenie u wybranych pacjentów.
antybiotykoterapia, antybiotykoterapia o szerokim spektrum, drożdżaki Candida, dysfagia, działanie przeciwgrzybicze, immunosupresja, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kandydoza przewodu pokarmowego, kortykosteroid, nawracająca infekcja drożdżakowa, obniżona odporność, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pleśniawki, profilaktyka przeciwgrzybicza, zakażenie drożdżakowe, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Zentiva 50 mg
Mykafungina, należąca do echinokandyn (kod ATC: J02AX05), działa poprzez niekompetycyjne hamowanie syntezy 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność i korzystny profil bezpieczeństwa. Wykazuje działanie grzybobójcze wobec większości Candida spp. oraz silnie hamuje wzrost Aspergillus spp. Skuteczność kliniczna koreluje z parametrem AUC/MIC, wynoszącym około 2400 dla C. albicans i 1300 dla C. glabrata, wartości osiągalne przy standardowych dawkach. Wartości graniczne MIC według EUCAST dla C. albicans i C. glabrata wynoszą odpowiednio 0,016 mg/l i 0,03 mg/l, przy czym dla C. parapsilosis górna granica oporności to 2 mg/l. Dane dotyczące innych gatunków Candida, takich jak C. tropicalis, C. krusei czy C. guilliermondii, są ograniczone, jednak obserwuje się wyższe MIC i nieznacznie niższą skuteczność kliniczną, choć bez istotnych różnic statystycznych.
3-β-D-glukan, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida tropicalis, działanie grzybobójcze, echinokandyna, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, gen Fks2, infekcja Aspergillus, infekcja Candida, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, oporność krzyżowa, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, Zygomycetes - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Adamed 200 mg
Worykonazol, dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 10 mg/ml (200 mg substancji czynnej na fiolkę), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego i jest stosowany zarówno w leczeniu, jak i profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Profil bezpieczeństwa oparty na danych z ponad 2000 pacjentów wskazuje, że najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, zmiana percepcji kolorów), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka oraz bóle głowy i brzucha. Reakcje te występują bardzo często (≥1/10) lub często (≥1/100 do <1/10) i mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany przebieg. Istotne jest monitorowanie parametrów czynności wątroby, gdyż worykonazol może powodować podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, bilirubina, fosfataza alkaliczna) oraz, w rzadkich przypadkach, ciężkie uszkodzenie i niewydolność wątroby. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
arytmia, aspergiloza, cytochrom P450, enzym wątrobowy, fotofobia, fototoksyczność, hepatotoksyczność, hipotensja, hydroksypropylobetadeks, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, obrzęk obwodowy, reakcja związana z infuzją, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zakażenie grzybicze, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Kabi 2 mg/ml
Fluconazole Kabi jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w różnych zakażeniach grzybiczych, z indywidualnie dostosowanym dawkowaniem zależnym od rodzaju i ciężkości infekcji. Preparat dostępny jest w formie roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w objętościach 50 ml (100 mg), 100 ml (200 mg) oraz 200 ml (400 mg). W kryptokokowym zapaleniu opon mózgowych zaleca się dawkę nasycającą 400 mg w pierwszej dobie, następnie 200-400 mg/dobę przez co najmniej 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia dawki do 800 mg w ciężkich przypadkach. W kokcydioidomykowcu dawka wynosi 200-400 mg/dobę przez 11-24 miesiące, a w inwazyjnej kandydozie i kandydemii stosuje się dawkę nasycającą 800 mg, a następnie 400 mg/dobę przez minimum 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. W kandydozie jamy ustnej i przełyku dawki wahają się od 50 do 100 mg/dobę, a w zakażeniach układu moczowego i rozsianej kandydozie skóry od 200 do 400 mg/dobę, z czasem leczenia od 7 do 28 dni, zależnie od stanu pacjenta.
dawka dobowa, dawka nasycająca, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, flukonazol, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie podtrzymujące, nawrót zakażenia, osłabienie układu immunologicznego, posiew krwi, roztwór do infuzji, terapia, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 500 mcg
Produkt leczniczy AirFluSal Forspiro, zawierający salmeterol i flutykazonu propionian, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników. Najczęściej obserwuje się bóle głowy oraz zapalenie części nosowej gardła (≥1/10). Często występują kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc u pacjentów z POChP, zapalenie oskrzeli, podrażnienie gardła, chrypka, bezgłos, zapalenie zatok, hipokaliemia oraz dolegliwości mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, bóle stawów i mięśni, kontuzje, złamania pourazowe). Rzadko notuje się zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaburzenia wzrastania u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, a także zaburzenia rytmu serca (tachykardia, częstoskurcz nadkomorowy, migotanie przedsionków) i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego. Występują również zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania u dzieci) oraz zaburzenia wzroku (zaćma, jaskra, niewyraźne widzenie).
beta-2-mimetyk, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, POChP, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli paradoksalny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seretide 125 (125 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Seretide 125, zawierający 125 µg flutykazonu propionianu oraz 25 µg salmeterolu na dawkę inhalacyjną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to bóle głowy oraz zapalenie części nosowej gardła. Inne często występujące objawy obejmują kandydozę jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, hipokaliemię, podrażnienie gardła, chrypkę, bezgłos, zapalenie zatok, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, a także poważne zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci). Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji.
beta-2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, salmeterol, siniaczenie, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Worykonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli (kod ATC: J02AC03), działa poprzez hamowanie demetylacji 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczny wobec gatunków Candida (w tym opornych na flukonazol C. krusei, C. glabrata i C. albicans), Aspergillus spp., Scedosporium spp. oraz Fusarium spp. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (kwartyle 1193-4380 ng/ml), a maksymalnych 3742 ng/ml (kwartyle 2027-6302 ng/ml), bez korelacji między stężeniem a skutecznością. Worykonazol wykazuje działanie grzybobójcze in vitro, a wartości MIC dla najczęstszych gatunków Candida i Aspergillus są zwykle poniżej 1 mg/l. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, kandydemii oraz rzadkich zakażeń grzybiczych, w tym u pacjentów z opornością na flukonazol i po przeszczepach komórek krwiotwórczych.
14 alfa-metylosterol, aspergiloza, badanie czynności wątroby, biosynteza ergosterolu, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, ergosterol w błonie komórkowej, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, kondycjonowanie mieloablacyjne, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność na flukonazol, ostra białaczka szpikowa, ostra inwazyjna aspergiloza, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie graniczne, triazol, wydłużenie QTc, zaburzenie widzenia, zakażenie Aspergillus, zakażenie Scedosporium, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flukonazol Actavis 100 mg
Dawkowanie flukonazolu Actavis wymaga indywidualnego dostosowania do rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego oraz stanu pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 50 mg do 800 mg na dobę, zależnie od wskazania klinicznego, np. kryptokokowe zapalenie opon mózgowych wymaga dawki nasycającej 400 mg w pierwszej dobie, a następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg w ciężkich przypadkach. W kandydozach inwazyjnych dawka jest zależna od ciężkości zakażenia, a leczenie trwa zwykle 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. W profilaktyce u pacjentów z neutropenią stosuje się 200-400 mg/dobę, rozpoczynając terapię przed spodziewanym początkiem neutropenii i kontynuując 7 dni po jej ustąpieniu (neutrofile >1000/mm³). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę modyfikuje się zgodnie z klirensem kreatyniny, podając 50% dawki przy klirensie ≤50 ml/min, a u hemodializowanych 100% dawki po każdej dializie. U dzieci dawki wyrażone są w mg/kg masy ciała, z maksymalną dawką dobową 400 mg, a u noworodków dawkowanie jest rzadsze (co 48-72 godziny) z maksymalną dawką 12 mg/kg mc.
drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, flukonazol, Flukonazol Actavis, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, hemodializa, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, kandydoza zanikowa, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, łupież pstry, nawracająca drożdżyca pochwy, neutropenia, onychomykoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixotide 2 mg/2 ml
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji (Flixotide) wykazuje profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów narządowych i częstości występowania. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10), chrypkę i bezgłos (≥1/100 do <1/10) oraz łatwiejsze siniaczenie (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują kandydoza przełyku (≥1/10 000 do <1/1000), reakcje nadwrażliwości skórnych (≥1/1000 do <1/100), a bardzo rzadko (poniżej 1/10 000) obserwuje się zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćmę, jaskrę, hiperglikemię, bóle stawów, zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, nadpobudliwość), paradoksalny skurcz oskrzeli oraz reakcje anafilaktyczne. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy i chrypki. W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowych lub reakcji nadwrażliwości konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
ból stawu, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, depresja, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, siniaczenie, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Day Zero 100 mg
Mykafungina, będąca inhibitorem syntezy 1,3-β-D-glukanu, wykazuje silne działanie grzybobójcze wobec gatunków Candida oraz hamuje wzrost Aspergillus. Mechanizm działania opiera się na selektywnym blokowaniu kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach przedklinicznych wykazano, że stosunek AUC/MIC jest kluczowy dla skuteczności, z wartościami około 2400 dla C. albicans i 1300 dla C. glabrata. EUCAST określił progi MIC dla różnych gatunków Candida, np. dla C. albicans próg wrażliwości wynosi ≤0,016 mg/L, a oporności >0,016 mg/L. Wartości MIC dla C. tropicalis i C. krusei są wyższe, co może wpływać na skuteczność terapii, choć dane kliniczne nie potwierdzają istotnych różnic w wynikach leczenia.
3-β-D-glukan, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida tropicalis, drożdżaki Candida, działanie grzybobójcze, endoskopia przełyku, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, gen Fks2, infekcja Aspergillus, infekcja Candida, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, lekowrażliwość drobnoustrojów, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, oporność krzyżowa, przesączanie kłębuszkowe, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, ściana komórkowa grzyba, układowe zakażenie grzybicze, zakażenie wtórne, Zygomycetes - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole B. Braun 2 mg/ml 2 mg/ml
Flukonazol w postaci roztworu do infuzji (2 mg/ml) powinien być dawkowany zgodnie z charakterem i ciężkością zakażenia grzybiczego, z uwzględnieniem dawki nasycającej i dawki podtrzymującej. W leczeniu kryptokokozy zaleca się dawkę nasycającą 400 mg w dniu 1, następnie 200-400 mg/dobę przez co najmniej 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w ciężkich przypadkach. W kryptokokowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych stosuje się 400 mg/dobę, a w profilaktyce nawrotu 200 mg/dobę przez czas nieokreślony. Kokcydiomykoza wymaga dawki nasycającej 800 mg, a następnie 400 mg/dobę przez 11-24 miesiące lub dłużej. W kandydozie inwazyjnej dawka nasycająca wynosi 800 mg, a podtrzymująca 400 mg/dobę przez minimum 2 tygodnie od uzyskania ujemnych wyników posiewów i ustąpienia objawów. Kandydoza jamy ustnej i gardła oraz przełyku wymaga dawki nasycającej 200-400 mg, a następnie 100-200 mg/dobę przez 7-21 dni lub 14-30 dni odpowiednio, z możliwością wydłużenia terapii u pacjentów z immunosupresją. Kandyduria leczy się dawką 200-400 mg/dobę przez 7-21 dni.
dawka nasycająca, flukonazol, kandydemia, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kandyduria, kokcydiomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokoza, parametr kliniczny, posiew krwi, profilaktyka nawrotu, roztwór do infuzji, substancja czynna, układ immunologiczny, upośledzenie odporności, zaburzenie odporności, zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Zentiva 100 mg
Mykafungina, należąca do grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX05), działa poprzez niekompetycyjne hamowanie syntezy 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność i bezpieczeństwo terapii. W modelach zwierzęcych wykazano, że skuteczność leczenia kandydozy koreluje z wartością współczynnika AUC/MIC, wynoszącą około 2400 dla C. albicans i 1300 dla C. glabrata, osiągalną przy standardowych dawkach. EUCAST określił wartości graniczne MIC dla mykafunginy: dla C. albicans i C. glabrata wynoszą one odpowiednio 0,016 mg/l i 0,03 mg/l, przy czym dla C. parapsilosis próg oporności jest znacznie wyższy (2 mg/l). Występują mutacje w genach Fks1 i Fks2, które mogą powodować zmniejszoną wrażliwość lub oporność, w tym potencjalną oporność krzyżową z innymi echinokandynami.
3-β-D-glukan, amfoterycyna B liposomalna, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, echinokandyny, EUCAST, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, gen Fks2, HSCT, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, MIC, mykafungina, neutropenia, przesączanie kłębuszkowe, zakażenie Candida, Zygomycetes - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flumycon 200 mg
Flukonazol wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego. U dorosłych dawki wahają się od 50 mg do 800 mg na dobę, z czasem leczenia od pojedynczej dawki (np. ostra kandydoza pochwy) do kilku miesięcy (np. onychomikoza). W przypadku zakażeń zagrażających życiu, jak kryptokokoza czy inwazyjna kandydoza, stosuje się dawkę nasycającą 400-800 mg pierwszego dnia, a następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni lub dłużej. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <50 ml/min dawka powinna być zmniejszona do 50%, a u pacjentów hemodializowanych podaje się 100% dawki po każdej dializie. U dzieci dawki wyrażone są w mg/kg mc., maksymalnie do 400 mg/dobę, z uwzględnieniem większego klirensu flukonazolu w tej grupie. Noworodki wymagają podawania dawki co 48-72 godziny, nie przekraczając 12 mg/kg mc.
aktywne zakażenie grzybicze, drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, hemodializa, kandydemia, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, łupież pstry, neutrofil, neutropenia, odpowiedź mikologiczna, onychomykoza, przewlekła kandydoza skóry, przewlekła kandydoza zanikowa, terapia przeciwgrzybicza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Renazol 15 mg
Lek Renazol zawierający 15 mg lanzoprazolu w postaci kapsułek dojelitowych może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wymioty, suchość w jamie ustnej, nudności, biegunki, bóle brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz niestrawność, a także łagodne polipy dna żołądka. Niezbyt często występuje zapalenie trzustki, kandydoza przełyku, zapalenie języka i błony śluzowej jamy ustnej oraz charakterystyczne czarne zabarwienie języka. Reakcje skórne obejmują wysypkę, pokrzywkę, świąd, rumień wielopostaciowy, wybroczyny, wypadanie włosów, plamicę oraz poważne zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Bardzo rzadko mogą pojawić się objawy neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy, depresja, omamy, splątanie, bezsenność, drżenia, parestezje i niepokój ruchowy. Z nieznaną częstością obserwuje się zaburzenia funkcji wątroby (wzrost enzymów, zapalenie, żółtaczka), śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, eozynofilia, pancytopenia, agranulocytoza) oraz inne poważne reakcje, w tym wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, duszność, enzym wątrobowy, eozynofilia, ginekomastia, hemodializa, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipomagnezemia, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lanzoprazol, leukopenia, łysienie, mlekotok, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, polip dna żołądka, Renazol, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Polfarmex 50 mg
Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum zastosowań, dostępnym w formie tabletek o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg oraz w postaci syropu dla dzieci. Dawkowanie powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, z uwzględnieniem masy ciała u pacjentów pediatrycznych (maksymalna dawka dobową 400 mg). W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg pierwszej doby, następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w ciężkich przypadkach. W kandydozach inwazyjnych dawka nasycająca wynosi 800 mg, a następnie 400 mg/dobę, z czasem leczenia minimum 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. W leczeniu kandydoz błon śluzowych dawki wahają się od 50 mg do 400 mg/dobę, a czas terapii od 7 do 30 dni, z możliwością wydłużenia u pacjentów z immunosupresją.
dawka nasycająca, dawkowanie flukonazolu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydemia, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, kandydoza skóry i błon śluzowych, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, łupież pstry, neutrofil, neutropenia, onychomikoza, przewlekła zanikowa kandydoza, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Veriflo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Veriflo, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 μg) oraz flutykazon propionian w dawkach 50 μg, 125 μg lub 250 μg na dawkę odmierzoną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników bez synergistycznego nasilenia efektów niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania obejmują kandydozę jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc u pacjentów z POChP, zapalenie oskrzeli, hipokaliemię oraz bóle głowy (bardzo często). Rzadziej występują reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, paradoksalny skurcz oskrzeli oraz zaburzenia rytmu serca. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy. Działania niepożądane związane z β2-mimetykami, takie jak drżenia mięśni i kołatanie serca, mają charakter przemijający i ulegają złagodzeniu podczas kontynuacji terapii.
beta2-mimetyk, choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris to lek przeciwgrzybiczy dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawierający mykafunginę sodową w stężeniach 10 mg/ml (50 mg) lub 20 mg/ml (100 mg). Preparat jest wskazany u dorosłych, młodzieży (≥16 lat) oraz osób starszych do leczenia inwazyjnej kandydozy, kandydozy przełyku oraz profilaktyki zakażeń Candida u pacjentów po alogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych oraz u osób z przewidywaną neutropenią (<500 neutrofili/µl) trwającą ≥10 dni. W populacji pediatrycznej (noworodki i dzieci <16 lat) Micafungin Viatris stosuje się w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz profilaktyce u pacjentów wysokiego ryzyka, jednak nie jest wskazany w leczeniu kandydozy przełyku.
błona śluzowa przełyku, Candida, droga dożylna, infekcja oportunistyczna, infuzja, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liofilizowany proszek, mykafungina, mykafungina sodowa, neutrofile, neutropenia, nowotwór wątroby, oporność patogenu, profilaktyka kandydozy, wzorzec oporności, zakażenie grzybicze ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anidulafungin Synoptis 100 mg
Anidulafungin, należący do grupy echinokandyn, jest półsyntetycznym lipopeptydem hamującym syntazę beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego enzymu w biosyntezie ściany komórkowej grzybów. Preparat Anidulafungin Synoptis dostępny jest w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawierającego 100 mg substancji czynnej na fiolkę. Lek wykazuje działanie grzybobójcze wobec drożdżaków Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei, C. tropicalis) oraz hamuje wzrost grzybni Aspergillus fumigatus. Wartości MIC różnią się w zależności od gatunku, z wyższymi stężeniami hamującymi dla C. parapsilosis (≤S 0,002 mg/l, >R 4 mg/l), co ma istotne znaczenie przy interpretacji wyników testów wrażliwości zgodnie z wytycznymi EUCAST.
3)-D-glukanu, aktywność przeciwgrzybicza, Aspergillus fumigatus, Aspergillus nidulans, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, drożdżaki Candida, działanie grzybobójcze, echinokandyna, Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości, grzybica rozsiana, immunosupresja, kandydoza przełyku, koncentrat roztworu do infuzji, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, oporność krzyżowa, oporność na anidulafunginę, ściana komórkowa grzybów, stężenie graniczne, syntaza beta-(1, zakażenie grzybicze, zakażenie z przełamania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 µg) oraz flutykazon propionian (50, 125 lub 250 µg) na dawkę odmierzoną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez dodatkowych interakcji. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych należą bóle głowy (bardzo często), kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, chrypka, podrażnienie gardła oraz siniaki (często). Rzadziej obserwuje się paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (lęk, bezsenność, nadpobudliwość), tachykardię oraz zaburzenia rytmu serca. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i zastosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela.
aerozol inhalacyjny, bezsenność, ból głowy, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, drżenie, drżenie mięśni, duszność, dysfonia, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperglikemia, kandydoza gardła, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, siniak, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, świst oddechowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, β2-mimetyk