kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to poważna infekcja ośrodkowego układu nerwowego wywoływana przez grzyby z rodzaju Cryptococcus, najczęściej Cryptococcus neoformans lub Cryptococcus gattii. Choroba ta występuje głównie u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie u osób z AIDS, po przeszczepach narządów lub w trakcie leczenia immunosupresyjnego.

Zakażenie rozpoczyna się zwykle drogą wziewną, następnie grzyby przedostają się do krwiobiegu i dalej do ośrodkowego układu nerwowego. Klinicznie objawia się bólami głowy, gorączką, sztywnością karku, zaburzeniami świadomości, drgawkami oraz objawami zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego. Przebieg może być ostry lub przewlekły, a nieleczone prowadzi do śmierci.

Diagnostyka obejmuje badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, w którym można stwierdzić pleocytozę limfocytarną, podwyższone stężenie białka oraz obniżone stężenie glukozy. Kluczowe znaczenie mają badania mikrobiologiczne: preparat z barwieniem tuszem indyjskim, hodowla oraz wykrywanie antygenu kryptokokowego metodą lateksową lub ELISA w płynie mózgowo-rdzeniowym i surowicy.

Leczenie obejmuje terapię przeciwgrzybiczą w schemacie indukcyjnym, konsolidacyjnym i podtrzymującym. W fazie indukcji stosuje się amfoterycynę B (najlepiej w formie liposomalnej) w połączeniu z flucytozyną, następnie flukonazol w fazie konsolidacji i podtrzymującej. U pacjentów z AIDS terapia podtrzymująca powinna być kontynuowana do czasu znaczącej poprawy stanu immunologicznego. Ważne jest również monitorowanie ciśnienia śródczaszkowego i jego obniżanie poprzez powtarzane nakłucia lędźwiowe.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl