chemioterapia cytotoksyczna
Chemioterapia cytotoksyczna to metoda leczenia przeciwnowotworowego wykorzystująca leki cytostatyczne, które niszczą komórki nowotworowe poprzez zaburzanie procesów podziału komórkowego. Mechanizm działania tych leków polega na interakcji z DNA, RNA lub białkami komórkowymi, co prowadzi do zahamowania proliferacji i śmierci komórek.
Leki cytotoksyczne dzielą się na kilka głównych grup, m.in. alkaloidy roślinne (np. winkrystyna, paklitaksel), antybiotyki przeciwnowotworowe (np. doksorubicyna), antymetabolity (np. metotreksat, 5-fluorouracyl), związki alkilujące (np. cyklofosfamid) oraz pochodne platyny (np. cisplatyna, karboplatyna). Każda z tych grup charakteryzuje się odmiennym mechanizmem działania i profilem toksyczności.
Toksyczność chemioterapii cytotoksycznej wynika z faktu, że leki te oddziałują nie tylko na komórki nowotworowe, ale również na prawidłowe tkanki organizmu, szczególnie te o szybkim tempie proliferacji (szpik kostny, nabłonek przewodu pokarmowego, mieszki włosowe). Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję, nudności i wymioty, zapalenie błon śluzowych, neuropatię, alopecję oraz zaburzenia płodności.
Współcześnie chemioterapia cytotoksyczna stosowana jest w różnych schematach terapeutycznych – jako leczenie neoadjuwantowe (przedoperacyjne), adjuwantowe (pooperacyjne), paliatywne lub w ramach leczenia skojarzonego z radioterapią, immunoterapią czy terapiami celowanymi. Dobór odpowiedniego schematu zależy od typu nowotworu, jego stadium zaawansowania, stanu ogólnego pacjenta oraz obecności chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Preparat Neupogen (filgrastym) w dawce 600 µg/ml (30 mln j.m./0,5 ml) jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów, produkowanym metodą r-DNA w szczepie E. coli K12. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań, zawierającego 300 µg filgrastymu w 0,5 ml roztworu (0,6 mg/ml). Wskazania do stosowania obejmują skrócenie czasu neutropenii i zmniejszenie częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych cytotoksycznej chemioterapii z powodu nowotworów złośliwych (z wyłączeniem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych), a także u pacjentów po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Neupogen jest również stosowany do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz w leczeniu ciężkiej wrodzonej, cyklicznej lub idiopatycznej neutropenii z ANC ≤ 0,5 × 10⁹/l, jak również w uporczywej neutropenii u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV (ANC ≤ 1,0 × 10⁹/l), gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.
chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, filgrastym, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, idiopatyczna neutropenia, komórki progenitorowe, leczenie przeciwnowotworowe, mobilizacja komórek progenitorowych, Neupogen, neutropenia po chemioterapii, nietolerancja fruktozy, powikłania infekcyjne, przeszczepienie szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, sorbitol, transplantacja komórek macierzystych, zakażenie bakteryjne, zakażenie HIV, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Tietyloperazyna – Wskazania do stosowania
Tietyloperazyna, będąca pochodną fenotiazyny, wykazuje działanie przeciwwymiotne i jest dostępna w Polsce pod nazwą Torecan w formie tabletek powlekanych (6,5 mg), czopków (6,5 mg) oraz roztworu do wstrzykiwań (6,5 mg/ml). Substancja ta jest stosowana przede wszystkim w leczeniu nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią, lekami o potencjale emetogennym oraz po zabiegach chirurgicznych (PONV). Wybór postaci farmaceutycznej zależy od stanu klinicznego pacjenta: tabletki doustne są preferowane w leczeniu ambulatoryjnym, czopki doodbytnicze u pacjentów z trudnościami w połykaniu lub wymiotami, a roztwór do wstrzykiwań w warunkach szpitalnych, gdy konieczne jest szybkie działanie leku i niemożliwe jest podanie drogą doustną lub doodbytniczą.
chemioterapia cytotoksyczna, CINV, dimaleinian, dysfagia, działanie przeciwwymiotne, jabłczan, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek opioidowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwpadaczkowy, lek toksyczny, nudności i wymioty, pochodna fenotiazyny, postać parenteralna, potencjał emetogenny, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, tietyloperazyna, wymioty pooperacyjne, zabieg chirurgiczny, zaburzenie świadomości, zaburzenie wodno-elektrolitowe, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Terapia Neupogenem powinna być prowadzona w ścisłej współpracy z ośrodkiem onkologicznym/hematologicznym dysponującym odpowiednim zapleczem diagnostycznym i doświadczeniem w stosowaniu G-CSF. Zalecana dawka wynosi 5 µg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie, rozpoczynając nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej. Leczenie kontynuuje się do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych, co może trwać do 14 dni po chemioterapii guzów litych, chłoniaków i białaczki limfatycznej, a nawet do 38 dni po leczeniu ostrej białaczki szpikowej. Dawkę należy dostosowywać w zależności od ANC, zmniejszając ją do 5 µg/kg mc./dobę, gdy ANC > 1,0 × 10⁹/l przez 3 dni, a następnie odstawiając lek, jeśli utrzymuje się powyżej tej wartości. Neupogen stosuje się także w mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC) w dawce 10 µg/kg mc./dobę przez 5-7 dni, z leukaferezą wykonywaną w 5. i 6. dniu, lub 5 µg/kg mc./dobę po chemioterapii mielosupresyjnej, aż do powrotu ANC do normy.
5% roztwór glukozy, ANC, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka limfatyczna, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mielosupresyjna, chłoniak, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, G-CSF, guz lity, hematopoetyczne komórki progenitorowe, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórki CD34+, komórki progenitorowe, komórki progenitorowe krwi obwodowej, leczenie indukcyjne, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej, mobilizacja PBPC, monoterapia, nadir granulocytów obojętnochłonnych, Neupogen, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, wstrzyknięcie podskórne, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml
Ondansetron B. Braun, dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 0,08 mg/ml (100 ml, 8 mg substancji czynnej) oraz 0,16 mg/ml (50 ml, 8 mg substancji czynnej), jest antagonistą receptora 5-HT3 stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną (CINV), radioterapią (RINV) oraz w okresie pooperacyjnym (PONV). Preparat jest wskazany u dorosłych oraz dzieci, z uwzględnieniem wieku i specyfiki klinicznej: u dzieci od 6. miesiąca życia w leczeniu CINV, a od 1. miesiąca życia w profilaktyce i leczeniu PONV. Roztwór zawiera dodatkowo 3,57 mg sodu w 1 ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi. Ondansetron B. Braun jest szczególnie zalecany w sytuacjach wymagających szybkiego działania dożylnego, np. u pacjentów z nasilonymi wymiotami lub zaburzeniami połykania.
antagonista receptora 5-HT3, chemioterapia cytotoksyczna, CINV, cisplatyna, cytostatyk, cytrynian sodu, dysfagia, leczenie przeciwnowotworowe, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron chlorowodorek, podanie dożylne, radioterapia, radioterapia onkologiczna, roztwór do infuzji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml
Ondansetron B. Braun to lek przeciwwymiotny dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 0,08 mg/ml (100 ml butelka, 8 mg substancji czynnej) oraz 0,16 mg/ml (50 ml butelka, 8 mg substancji czynnej). Substancją czynną jest ondansetron w formie chlorowodorku dwuwodnego. Preparat jest przeznaczony do podawania dożylnego i zawiera 3,57 mg sodu w 1 ml, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Wskazania do stosowania różnią się w zależności od wieku pacjenta: u dorosłych obejmują profilaktykę i leczenie nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną (CINV), radioterapią (RINV) oraz w okresie pooperacyjnym (PONV). U dzieci wskazania ograniczają się do leczenia CINV (od 6 miesiąca życia) oraz profilaktyki i leczenia PONV (od 1 miesiąca życia).
chemioterapia cytotoksyczna, chlorowodorek dwuwodny, CINV, dieta niskosodowa, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, napromienianie jamy brzusznej, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, odwodnienie, okres okołooperacyjny, ondansetron, podanie dożylne, PONV, populacja pediatryczna, potencjał emetogenny, radioterapia, RINV, roztwór do infuzji, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotekan, jako lek cytotoksyczny, wykazuje działanie letalne na zarodek i płód oraz indukuje wady rozwojowe, co potwierdzają badania przedkliniczne. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcji podczas terapii, a także partnerkom mężczyzn leczonych topotekanem. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, pacjentka powinna być w pełni poinformowana o potencjalnym ryzyku dla płodu. Lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią, a w razie konieczności terapii należy przerwać karmienie ze względu na potencjalne toksyczne działanie na dziecko.
antykoncepcja, chemioterapia cytotoksyczna, działanie cytotoksyczne, działanie letalne na zarodek, karmienie piersią, kobieta w ciąży, kobieta w wieku rozrodczym, lek cytotoksyczny, płodność u ludzi, potencjał cytotoksyczny, przeciwwskazanie w okresie karmienia piersią, przenikanie leku do mleka, toksyczność reprodukcyjna, topotekan, wada rozwojowa płodu, właściwość genotoksyczna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gefitinib Krka 250 mg
Gefitinib Krka, dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających 250 mg substancji czynnej, jest wskazany do monoterapii dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) w stadium miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, pod warunkiem potwierdzenia obecności aktywującej mutacji kinazy tyrozynowej receptora EGFR-TK. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie diagnostyki molekularnej w celu identyfikacji mutacji, która stanowi biomarker predykcyjny odpowiedzi na leczenie. Tabletki mają średnicę około 11 mm, są brązowe, okrągłe i zawierają 163,5 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
badanie molekularne, biomarker predykcyjny, chemioterapia cytotoksyczna, drobnokomórkowy rak płuca, gefitynib, kinaza tyrozynowa EGFR, laktoza jednowodna, miejscowo zaawansowany nowotwór, monoterapia, mutacja EGFR-TK, niedrobnokomórkowy rak płuca, przerzuty nowotworowe, przerzuty odległe, tabletka powlekana - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lanvis 40 mg
Lanvis, zawierający 40 mg tioguaniny, jest lekiem cytotoksycznym o potencjalnym działaniu teratogennym, co stanowi istotny czynnik ryzyka w terapii pacjentek w wieku rozrodczym. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy ryzyko teratogenności jest najwyższe, zaleca się unikanie stosowania tioguaniny, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne zagrożenia dla płodu. Lekarz powinien przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentki o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii. Rekomendacje te dotyczą również mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę, co jest standardem w przypadku terapii cytotoksycznych.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neupogen 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Neupogen, zawierający filgrastym w stężeniu 300 mikrogramów/ml (30 mln j.m./ml), jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, produkowanym metodą rekombinowanego DNA w szczepie E. coli K12. Lek dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań lub koncentratu do infuzji i jest wskazany przede wszystkim do skracania czasu neutropenii oraz zmniejszania częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej z powodu nowotworów złośliwych, z wyłączeniem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych. Ponadto Neupogen stosuje się u pacjentów po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku kostnego, w celu mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz w leczeniu ciężkiej wrodzonej, cyklicznej lub idiopatycznej neutropenii z ANC ≤ 0,5 × 10^9/l, a także uporczywej neutropenii u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV (ANC ≤ 1,0 × 10^9/l), gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.
bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, ciężka neutropenia, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, filgrastym, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, komórki progenitorowe krwi obwodowej, mobilizacja komórek progenitorowych, neutropenia idiopatyczna, nietolerancja fruktozy, parametry hematologiczne, powikłania infekcyjne, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, rekombinowane DNA, sorbitol, zakażenie bakteryjne, zakażenie HIV, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Topotekan – Dawkowanie i sposób podawania
Topotekan jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego lekarza. W monoterapii raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca zalecana dawka początkowa wynosi 1,5 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w 30-minutowym wlewie dożylnym przez 5 kolejnych dni co 3 tygodnie. W terapii skojarzonej z cisplatyną w raku szyjki macicy dawka topotekanu wynosi 0,75 mg/m² pc./dobę podawana w dniach 1-3 cyklu, a cisplatyna 50 mg/m² pc. w dniu 1. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest spełnienie kryteriów hematologicznych: granulocyty ≥ 1,5 x 10⁹/l, płytki ≥ 100 x 10⁹/l, hemoglobina ≥ 9 g/dl (po ewentualnym przetoczeniu). Wznowienie terapii wymaga utrzymania granulocytów ≥ 1 x 10⁹/l (lub ≥ 1,5 x 10⁹/l w raku szyjki macicy), płytek ≥ 100 x 10⁹/l oraz hemoglobiny ≥ 9 g/dl. W przypadku ciężkiej neutropenii (< 0,5 x 10⁹/l) trwającej ≥ 7 dni lub z gorączką/infeckją, dawkę topotekanu należy zmniejszyć odpowiednio do 1,25 mg/m² lub 0,60 mg/m² pc./dobę, z dalszymi redukcjami w razie potrzeby. Podobne zasady dotyczą spadku liczby płytek poniżej 25 x 10⁹/l.
chemioterapia cytotoksyczna, ciężka neutropenia, cisplatyna, czynnik wzrostu, drobnokomórkowy rak płuca, działanie niepożądane, G-CSF, granulocyty obojętnochłonne, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, marskość wątroby, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, neutropenia z gorączką, parametry hematologiczne, płytki krwi, progresja choroby, rak jajnika, rak szyjki macicy, stężenie bilirubiny, stężenie hemoglobiny, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotecanum Accord (1 mg/ml) jest wskazany do stosowania wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego lekarza. Przed rozpoczęciem terapii należy potwierdzić odpowiednie parametry hematologiczne: liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥1,5 x 10⁹/l, liczba płytek krwi ≥100 x 10⁹/l oraz stężenie hemoglobiny ≥9 g/dl (ewentualnie po transfuzji). W monoterapii dawka początkowa wynosi 1,5 mg/m²/dobę podawana dożylnie przez 30 minut codziennie przez 5 dni, z 3-tygodniowymi przerwami między kursami. W terapii skojarzonej z cisplatyną dawka topotekanu to 0,75 mg/m²/dobę podawana w dniach 1-3, a cisplatyna 50 mg/m² w dniu 1. Schemat powtarza się co 21 dni do 6 kursów lub progresji choroby. Kolejna dawka topotekanu może być podana dopiero po poprawie parametrów hematologicznych (granulocyty ≥1 x 10⁹/l dla raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca lub ≥1,5 x 10⁹/l dla raka szyjki macicy, płytki ≥100 x 10⁹/l, hemoglobina ≥9 g/dl).
bilirubina w surowicy, chemioterapia cytotoksyczna, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, drobnokomórkowy rak płuca, dysfagia, granulocyt obojętnochłonny, hemoglobina, klirens kreatyniny, klirens leku, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kreatynina, marskość wątroby, neutropenia, neutropenia ciężka, neutropenia gorączkowa, płytki krwi, progresja choroby, rak jajnika, rak szyjki macicy, terapia skojarzona, transfuzja krwi, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abirateron Zentiva
Stosowanie Abirateron Zentiva wiąże się z ryzykiem wystąpienia nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, co jest konsekwencją hamowania enzymu CYP17 i wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów w celu ograniczenia wydzielania ACTH i zmniejszenia nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy II-IV wg NYHA), ciężką lub niestabilną dławicą piersiową, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, arytmiami komorowymi oraz u osób z frakcją wyrzutową serca <50%. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, stężenie potasu, objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga oceny czynności serca i ewentualnego przerwania terapii.
arytmia komorowa, brak laktazy, chemioterapia cytotoksyczna, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym CYP17, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugha, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie kostne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vesanoid 10 mg
Tretynoina (Vesanoid) jest retynoidem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL), podtypu M3 i M3v ostrej białaczki szpikowej (AML). Mechanizm działania polega na wiązaniu z jądrowym receptorem kwasu retinowego alfa (RARa), co prowadzi do proteolitycznej degradacji białek chimerycznych PML/RARa charakterystycznych dla APL, przywracając różnicowanie komórek promielocytowych. W terapii skojarzonej z chemioterapią antracyklinową lub trójtlenkiem arsenu (ATO) tretynoina indukuje zróżnicowanie i hamuje proliferację komórek blastycznych, co skutkuje wysokim odsetkiem całkowitej remisji (≥90%) oraz 6-letnim przeżyciem całkowitym na poziomie 87,4% i przeżyciem bez choroby 85,6% w protokole AIDA2000 (dawka indukcyjna 45 mg/m²/dobę do 45 dni, następnie 3 cykle konsolidacji po 15 dni i leczenie podtrzymujące co 3 miesiące przez 2 lata). W badaniu APL0406 u dorosłych pacjentów z niskim ryzykiem APL, leczenie tretynoiną z ATO wykazało przewagę nad tretynoiną z chemioterapią, z 100% vs. 97% całkowitej remisji, 97,3% vs. 80% przeżycia bez choroby oraz 99,2% vs. 92,6% całkowitego przeżycia po 50 miesiącach (p<0,01).
Bezpieczeństwo terapii tretynoiną z ATO obejmuje odwracalne podwyższenie enzymów wątrobowych, wydłużenie odstępu QTc oraz hiperleukocytozę, kontrolowane przez przerwy w leczeniu, dostosowanie dawek i hydroksymocznik. U dzieci i młodzieży wyniki leczenia skojarzonego są porównywalne do dorosłych, choć obserwuje się wyższą częstość guza rzekomego mózgu, co można ograniczyć zmniejszając dawkę tretynoiny. U osób starszych (>60 lat) odpowiedź na leczenie jest podobna, jednak wyższa śmiertelność w trakcie terapii wynika z chorób współistniejących. Dane dotyczące stosowania tretynoiny z ATO w populacji pediatrycznej i geriatrycznej są ograniczone, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tych grupach.
antracykliny, białko chimeryczne, całkowita remisja, chemioterapia cytotoksyczna, choroby współistniejące, degradacja proteolityczna, enzymy wątrobowe, farmakodynamika, guz rzekomy mózgu, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, komórki blastyczne, leczenie indukujące, leczenie konsolidujące, leczenie podtrzymujące, lek cytostatyczny, odstęp QTc, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, powierzchnia ciała, przeżycie bez objawów choroby, receptor kwasu retinowego, retynoid, różnicowanie komórek, tretynoina, trójtlenek arsenu, układ krwiotwórczy, Vesanoid, wskaźnik przeżycia - Leksykon substancji czynnych
Cyklofosfamid – Przeciwwskazania stosowania
Cyklofosfamid, lek cytostatyczny z grupy alkilujących, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jej metabolity, a także u osób z aplazją szpiku lub zahamowaniem czynności szpiku kostnego ze względu na ryzyko nasilonej mielosupresji. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują także ostre zakażenia systemowe, zakażenia dróg moczowych, obturację odpływu moczu oraz ostre zmiany w nabłonku przejściowym dróg moczowych, co wynika z nefrotoksycznego i immunosupresyjnego działania leku. U pacjentów karmiących piersią stosowanie cyklofosfamidu jest zakazane ze względu na przenikanie leku do mleka i potencjalne poważne działania niepożądane u dziecka. Preparat Cyclophosphamide Sandoz jest dodatkowo przeciwwskazany u dzieci poniżej 5 lat z powodu obecności toksycznych substancji pomocniczych (etanol, glikol propylenowy).
aplazja szpiku, chemioterapia cytotoksyczna, choroba autoimmunologiczna, cyklofosfamid, działanie immunosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, infekcja oportunistyczna, lek cytostatyczny, mielosupresja, nabłonek przejściowy, nadwrażliwość, obturacja odpływu moczu, ostre zakażenie, powikłanie mielosupresyjne, radioterapia, reakcja anafilaktyczna, rezerwa szpikowa, urotelium, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie odporności, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenie dróg moczowych, związek alkilujący - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irinotecan Eugia
Irynotekan powinien być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach chemioterapii cytotoksycznej pod nadzorem lekarza z odpowiednimi kwalifikacjami. Standardowy schemat dawkowania w monoterapii to podanie co 3 tygodnie, z możliwością cotygodniowego podawania u pacjentów z wysokim ryzykiem ciężkiej neutropenii. Opóźniona biegunka, pojawiająca się średnio 5 dni po podaniu leku, stanowi istotne działanie niepożądane, szczególnie u pacjentów po radioterapii jamy brzusznej/miednicy, z leukocytozą, stanem czynnościowym WHO ≥2 oraz u kobiet. Leczenie biegunki powinno być natychmiastowe, z zastosowaniem wysokich dawek loperamidu (4 mg początkowo, następnie 2 mg co 2 godziny, maksymalnie do 48 godzin) oraz intensywnym nawodnieniem elektrolitowym. Hospitalizacja jest wskazana przy gorączce, ciężkim przebiegu biegunki lub braku poprawy po 48 godzinach terapii. W przypadku neutropenii (<500/mm³) z biegunką konieczne jest włączenie profilaktycznej antybiotykoterapii o szerokim spektrum działania oraz redukcja dawki irynotekanu w kolejnych cyklach.
atropina, biegunka opóźniona, chemioterapia cytotoksyczna, choroba śródmiąższowa płuc, genotoksyczność, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hiperlipidemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, leukocytoza, loperamid, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia ciężka, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja fruktozy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia wątroby, zatorowość płucna, zespół cholinergiczny, zespół Gilberta, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Właściwości farmakodynamiczne
Filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), jest kluczowym lekiem w terapii neutropenii, produkowanym metodą rekombinowanego DNA w szczepie E. coli K12. Preparat Neupogen dostępny jest w stężeniach 300 µg/ml (30 mln j.m./ml), 600 µg/ml (30 mln j.m./0,5 ml) oraz 960 µg/ml (48 mln j.m./0,5 ml). Podanie filgrastymu powoduje szybkie, znaczące zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych w ciągu 24 godzin, z zachowaniem ich prawidłowej lub zwiększonej aktywności funkcjonalnej. Po zakończeniu terapii obserwuje się spadek liczby granulocytów o 50% w ciągu 1-2 dni, z powrotem do wartości normy w ciągu 1-7 dni, co umożliwia precyzyjne planowanie leczenia. Wskazania kliniczne obejmują m.in. redukcję częstości, nasilenia i czasu trwania neutropenii oraz gorączki neutropenicznej u pacjentów po chemioterapii cytotoksycznej, a także mobilizację hematopoetycznych komórek progenitorowych (PBPC) do krwi obwodowej w celu ich późniejszego przeszczepienia.
bazofilia, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, chemotaksja, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, czynnik stymulujący tworzenie kolonii, eozynofilia, fagocytoza, filgrastym, gorączka neutropeniczna, granulocyt kwasochłonny, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, hematopoetyczna komórka progenitorowa, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hematopoeza, komórka CD34+, komórka endotelialna, leczenie mielosupresyjne, leczenie przeciwwirusowe, neutropenia, neutropenia idiopatyczna, neutropenia polekowa, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, regeneracja hematologiczna, szpik kostny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Accord 2 mg/ml 2 mg/ml
Ondansetron Accord w stężeniu 2 mg/ml, dostępny w ampułkach 2 ml (4 mg) i 4 ml (8 mg), jest lekiem przeciwwymiotnym stosowanym u dorosłych i dzieci w określonych wskazaniach klinicznych. U dorosłych wskazania obejmują leczenie nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym (zarówno profilaktyka, jak i leczenie). W populacji pediatrycznej preparat jest stosowany u dzieci ≥ 6 miesięcy w chemioterapii oraz u dzieci ≥ 1 miesiąca w profilaktyce i leczeniu nudności i wymiotów okołooperacyjnych. Lek jest przeznaczony do stosowania wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego, w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych, z uwzględnieniem ścisłych ograniczeń wiekowych i wskazań klinicznych.
charakterystyka produktu leczniczego, chemioterapia cytotoksyczna, chlorowodorek ondansetronu, dieta niskosodowa, działanie przeciwwymiotne, leczenie ambulatoryjne, lek przeciwnowotworowy, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty po radioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron, profilaktyka nudności i wymiotów, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, zabieg chirurgiczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Accord 8 mg
Ondansetron Accord to lek przeciwwymiotny dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji, zawierający ondansetron w stężeniu 2 mg/ml, oferowany w dawkach 4 mg (2 ml) oraz 8 mg (4 ml). Wskazania do stosowania u dorosłych obejmują leczenie i profilaktykę nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią (szczególnie w obrębie jamy brzusznej i miednicy) oraz w okresie pooperacyjnym. U dzieci lek jest wskazany do leczenia nudności i wymiotów po chemioterapii od 6. miesiąca życia oraz do zapobiegania i leczenia nudności pooperacyjnych od 1. miesiąca życia, przy czym brak jest danych dotyczących doustnego podawania u tej grupy. Preparat charakteryzuje się szybkim początkiem działania dzięki podaniu parenteralnemu, co jest kluczowe w nagłych stanach emetogennych.
ampułko-strzykawka, chemioterapia cytotoksyczna, chlorek sodu, chlorowodorek dwuwodny, cytostatyki, cytrynian sodu, infuzja dożylna, leczenie przeciwnowotworowe, napromienianie jamy brzusznej, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności po radioterapii, nudności pooperacyjne, ondansetron, podanie parenteralne, środek przeciwwymiotny, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Kabi 0,16 mg/ml
Ondansetron Kabi to lek przeciwwymiotny dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 0,08 mg/ml (butelki 50 ml zawierające 4 mg lub 100 ml zawierające 8 mg ondansetronu) oraz 0,16 mg/ml (butelki 50 ml zawierające 8 mg). Substancją czynną jest ondansetron w formie chlorowodorku dwuwodnego. Lek jest wskazany do leczenia i profilaktyki nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią (CINV), radioterapią (RINV) oraz pooperacyjnych (PONV). W populacji dorosłych stosuje się go we wszystkich wymienionych wskazaniach, natomiast u dzieci wskazania są ograniczone: CINV u dzieci ≥ 6 miesięcy oraz PONV u dzieci ≥ 1 miesiąca. Preparat charakteryzuje się pH 3,3-4,0, osmolalnością 270-330 mOsmol/kg oraz zawartością sodu 3,57 mg/ml, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
chemioterapia cytotoksyczna, chlorowodorek dwuwodny, choroby współistniejące, CINV, dieta niskosodowa, leczenie przeciwnowotworowe, lek przeciwwymiotny, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, nudności i wymioty wywołane radioterapią, ondansetron, osmolalność, PONV, radioterapia jamy brzusznej, RINV, roztwór do infuzji - Leksykon substancji czynnych
Idarubicyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Idarubicyna, antracyklina stosowana w chemioterapii cytotoksycznej, wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym kardiotoksyczności i mielosupresji. Kardiotoksyczność może manifestować się w postaci wczesnych zaburzeń rytmu serca (tachykardia zatokowa, zmiany w EKG, tachyarytmie) oraz późnej kardiomiopatii z objawami zastoinowej niewydolności serca, która może wystąpić nawet po kilku latach od zakończenia terapii. Dawki skumulowane idarubicyny od 150 do 290 mg/m² pc. wiążą się z 5% ryzykiem kardiomiopatii, a u pacjentów z czynnikami ryzyka (choroby sercowo-naczyniowe, wcześniejsza radioterapia śródpiersia, wcześniejsze leczenie antracyklinami, stosowanie leków kardiotoksycznych jak trastuzumab) konieczne jest szczegółowe monitorowanie funkcji serca metodami takimi jak ECHO czy scyntygrafia MUGA. Zaleca się unikanie terapii antracyklinowej do 7 miesięcy po odstawieniu trastuzumabu ze względu na jego długi okres półtrwania i potencjalne zwiększenie ryzyka kardiotoksyczności.
antracyklina, białaczka wtórna, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemioterapia cytotoksyczna, choroba przewodu pokarmowego, duszność, echokardiografia, faza przedbiałaczkowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk ortostatyczny, obrzęk płuc, perforacja, posocznica, powiększenie serca, powiększenie wątroby, przedwczesny skurcz komorowy, rytm cwałowy serca, scyntygrafia bramkowana serca, skąpomocz, tachyarytmia, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, uogólnione zakażenie, wodobrzusze, wstrząs septyczny, wymioty, wysięk opłucnowy, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neupogen 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 300 mikrogramów/ml (30 mln j.m./ml) stosowany jest w różnych wskazaniach hematologicznych i onkologicznych, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała pacjenta oraz specyfiki terapii. Standardowa dawka wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie, rozpoczynając co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii cytotoksycznej. W leczeniu neutropenii po chemioterapii dawkę kontynuuje się do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych, zwykle do 14 dni dla guzów litych i chłoniaków, a do 38 dni w ostrej białaczce szpikowej. W przypadku mobilizacji komórek progenitorowych (PBPC) dawka wynosi 5 mikrogramów (0,5 mln j.m.)/kg mc./dobę, a u zdrowych dawców 10 mikrogramów (1,0 mln j.m.)/kg mc./dobę przez 4-5 dni, z leukaferezą rozpoczynaną 5. dnia. Dawkowanie wymaga modyfikacji w zależności od wartości ANC, z zaleceniem zmniejszenia dawki do 5 mikrogramów/kg przy utrzymującym się ANC > 1,0 × 10⁹/l przez 3 dni oraz odstawienia leku po kolejnych 3 dniach stabilnego ANC powyżej tej wartości.
5% roztwór glukozy, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka limfatyczna, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mielosupresyjna, chłoniak, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, filgrastym, G-CSF, guz lity, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórki CD34+, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej, nadir granulocytów obojętnochłonnych, Neupogen, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, wstrzyknięcie podskórne, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Torecan 6,5 mg
Torecan, zawierający 6,5 mg tietyloperazyny w postaci dimaleinianu, jest wskazany do leczenia nudności i wymiotów o różnej etiologii, w tym po chemioterapii cytotoksycznej, radioterapii (zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej lub przy napromienianiu całego ciała), stosowaniu leków toksycznych oraz po zabiegach chirurgicznych, szczególnie w obrębie jamy brzusznej. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych, które zawierają również substancje pomocnicze: laktozę jednowodną (68,70 mg) oraz sacharozę (38,045 mg) na tabletkę. Lek wykazuje działanie przeciwwymiotne i jest stosowany, gdy standardowe metody kontroli nudności i wymiotów są niewystarczające.
chemioterapia cytotoksyczna, dimaleinian tietyloperazyny, działanie przeciwwymiotne, laktoza jednowodna, leczenie przeciwnowotworowe, leki emetogenne, napromienianie, napromienianie całego ciała, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nudności i wymioty, objawy dyspeptyczne, pooperacyjne nudności i wymioty, radioterapia, terapia onkologiczna, tietyloperazyna, zabieg chirurgiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Torecan 6,5 mg/ml
Torecan w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 6,5 mg/ml zawiera tietyloperazynę w formie jabłczanu i jest wskazany do leczenia nudności i wymiotów w określonych sytuacjach klinicznych, takich jak po chemioterapii cytotoksycznej, radioterapii, stosowaniu leków toksycznych oraz po zabiegach chirurgicznych. Preparat jest stosowany zarówno profilaktycznie, jak i terapeutycznie, a jego skuteczność wynika z działania przeciwwymiotnego charakterystycznego dla pochodnych fenotiazyny. W 1 ml roztworu znajduje się 6,5 mg tietyloperazyny, a także substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym: sorbitol (40 mg/ml) oraz pirosiarczyn sodu (0,5 mg/ml).
chemioterapia cytotoksyczna, działanie niepożądane, działanie przeciwwymiotne, jabłczan tietyloperazyny, leczenie radioterapeutyczne, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, lek toksyczny, napromieniowanie, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, pirosiarczyn sodu, pochodna fenotiazyny, potencjał emetogenny, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, tietyloperazyna, znieczulenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epimedac, zawierający epirubicynę w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w leczeniu różnych nowotworów, w tym raka piersi (wczesnego i zaawansowanego), zaawansowanego raka jajnika, raka żołądka oraz drobnokomórkowego raka płuca. Preparat dostępny jest w formie klarownego, czerwonego roztworu do wstrzykiwań w fiolkach o objętościach od 5 ml (10 mg) do 100 ml (200 mg). Podawanie systemowe odbywa się dożylnie, najczęściej w ramach schematów wielolekowych, z koniecznością monitorowania funkcji serca, szpiku kostnego, wątroby i nerek ze względu na ryzyko kardiotoksyczności i innych działań niepożądanych. Dawkowanie i częstotliwość podawania dostosowuje się indywidualnie do rodzaju nowotworu i stanu klinicznego pacjenta.
błona śluzowa pęcherza, cewnik urologiczny, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia wielolekowa, choroba nowotworowa, epirubicyna, funkcja serca, instylacja, kardiotoksyczność, leczenie systemowe, morfologia krwi, powierzchniowy rak pęcherza moczowego, rak drobnokomórkowy płuca, rak in situ, rak jajnika, rak piersi, rak żołądka, roztwór do wstrzykiwań, schemat wielolekowy, szpik kostny, terapia dopęcherzowa, TURBT, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irinotecan Kabi
Produkt leczniczy Irinotecan Kabi (20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza specjalizującego się w chemioterapii cytotoksycznej, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkiej neutropenii i opóźnionej biegunki. Zalecany schemat dawkowania w monoterapii to podawanie co 3 tygodnie, z możliwością modyfikacji na schemat cotygodniowy u pacjentów wysokiego ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z obniżonym stanem sprawności (≥2 wg WHO), wcześniejszą radioterapią jamy brzusznej/miednicy, podwyższonym stężeniem bilirubiny (≥1,0 mg/dl) oraz z genetycznym obniżeniem aktywności UGT1A1 (np. warianty *28 lub *6), u których ryzyko toksyczności hematologicznej i biegunki jest zwiększone. Monitorowanie morfologii krwi powinno odbywać się cotygodniowo, a testy czynnościowe wątroby przed każdym cyklem. Stosowanie Irinotecanu jest przeciwwskazane przy bilirubinie >3 × GGN.
chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia przeciwnowotworowa, cholinoesteraza, ciężka neutropenia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, gorączka neutropeniczna, incydent zakrzepowo-zatorowy, inhibitor cytochromu CYP3A4, lek przeciwwymiotny, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność jelit, opóźniona biegunka, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, porażenna niedrożność jelit, przewlekła zapalna choroba jelit, radioterapia jamy brzusznej, siarczan atropiny, śródmiąższowa choroba płuc, UDP-glukuronozylotransferaza, wynaczynienie, zakrzepica żył, zator tętnicy płucnej, zespół Gilberta, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Ondansetron Kalceks to roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawierający ondansetron chlorowodorek dwuwodny, dostępny w ampułkach 2 ml (4 mg ondansetronu) oraz 4 ml (8 mg ondansetronu), o osmolalności 270-310 mOsmol/kg i pH 3,0-4,0. Preparat jest wskazany u dorosłych do zapobiegania i leczenia nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną (szczególnie lekami o wysokim potencjale emetogennym, jak pochodne platyny, antracykliny, wysokie dawki cyklofosfamidu), radioterapią (zwłaszcza napromienianiem całego ciała lub jamy brzusznej) oraz w okresie pooperacyjnym (PONV). U dzieci wskazania różnią się wiekowo: od 6 miesięcy w leczeniu nudności po chemioterapii oraz od 1 miesiąca w profilaktyce i leczeniu PONV. Lek może być stosowany zarówno profilaktycznie, jak i w terapii objawowej.
antracyklina, chemioterapia cytotoksyczna, cyklofosfamid, napromienianie całego ciała, nudności i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, odruch wymiotny, ondansetronu chlorowodorek, operacja ucha środkowego, osmolalność, pochodne platyny, PONV, potencjał emetogenny, zabiegi ginekologiczne, zabiegi okulistyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazin 5 mg/ml
Leczenie flukonazolem wymaga kontynuacji do całkowitego ustąpienia objawów klinicznych oraz uzyskania negatywnych wyników badań mykologicznych. Dawkowanie jest zależne od rodzaju zakażenia: kandydoza pochwy wymaga jednorazowej dawki 150 mg (30 ml syropu), kandydoza jamy ustnej 50 mg (10 ml syropu) raz dziennie przez 7-14 dni, a w cięższych przypadkach do 100 mg (20 ml syropu). Kandydoza przełyku wymaga 50-100 mg (10-20 ml syropu) na dobę przez 14-30 dni. W kandydozach układowych stosuje się dawkę początkową 400 mg (80 ml syropu), a następnie 200-400 mg (40-80 ml syropu) na dobę, z czasem leczenia dostosowanym do odpowiedzi klinicznej. Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych leczy się dawką 400 mg (80 ml syropu) pierwszego dnia, a następnie 200-400 mg (40-80 ml syropu) przez co najmniej 6-8 tygodni. Profilaktyka u pacjentów z neutropenią obejmuje dawki 50-400 mg (10-80 ml syropu) na dobę, a u dzieci dawki są dostosowane do masy ciała (3-12 mg/kg mc.).
badanie mykologiczne, chemioterapia cytotoksyczna, flukonazol, grzybica skóry, grzybica stóp, hemodializa, kandydemia, kandydoza dróg moczowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza otrzewnej, kandydoza płuc, kandydoza pochwy, kandydoza przełyku, kandydoza rozsiana, kandydoza układowa, klirens kreatyniny, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, neutrofile, neutropenia, niewydolność nerek, płyn mózgowo-rdzeniowy, profilaktyka kandydozy, radioterapia, stężenie kreatyniny, terapia podtrzymująca, transplantacja szpiku kostnego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Richter 500 mg
Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, skutecznie hamuje biosyntezę androgenów, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów uzyskiwanych po analogach LHRH lub orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3, obejmujących pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), abirateron w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem 5 mg/dobę wykazał istotną poprawę przeżycia całkowitego (OS) i przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS). W badaniu 3011 mediana rPFS wyniosła 33,02 miesiąca w grupie leczonej abirateronem vs. 14,78 miesiąca w grupie placebo (HR=0,466; p<0,0001), a mediana OS wyniosła 53,3 vs. 36,5 miesiąca (HR=0,66; p<0,0001). W badaniu 302 mediana rPFS nie została osiągnięta w grupie abirateronu (vs. 8,3 miesiąca placebo; HR=0,425; p<0,0001), a mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033). W badaniu 301 u pacjentów po wcześniejszym leczeniu docetakselem mediana OS wyniosła 15,8 vs. 11,2 miesiąca (HR=0,740; p<0,0001). Abirateron znacząco wydłużał także czas do progresji PSA, czas do zastosowania opioidów, czas do włączenia chemioterapii oraz opóźniał pogorszenie wydolności ECOG.
agonista LHRH, biosynteza androgenów, chemioterapia cytotoksyczna, CYP17, dehydroepiandrosteron, dysfagia, inhibitor biosyntezy androgenów, ketokonazol, lek przeciwbólowy, mediana przeżycia, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, orchidektomia, paliacja bólu, pregnenolon i progesteron, prekursor testosteronu, progresja radiograficzna, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, skala ECOG, skala Gleasona, skala nasilenia bólu, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna, ucisk rdzenia kręgowego, współczynnik ryzyka, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Idarubicin Accord
Idarubicyna, będąca antracykliną, powinna być stosowana wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii cytotoksycznej, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak krwotoki, zakażenia oraz kardiotoksyczność. Terapia powinna być rozpoczęta dopiero po ustąpieniu ostrych objawów toksyczności poprzednich leków, w tym zapalenia błony śluzowej, neutropenii i małopłytkowości. Kardiotoksyczność może mieć charakter wczesny (tachykardia zatokowa, zmiany ST-T w EKG, arytmie) lub późny, manifestujący się zmniejszeniem frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) i objawami zastoinowej niewydolności serca (np. duszność, obrzęki, powiększenie serca). Kardiomiopatia występuje u około 5% pacjentów przy dawkach skumulowanych 150-290 mg/m², a u pacjentów przyjmujących doustnie dawki do 400 mg/m² ryzyko jest mniejsze. Monitorowanie czynności serca (EKG, MUGA, ECHO) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze leczenie antracyklinami, radioterapia śródpiersia czy stosowanie leków kardiotoksycznych (np. trastuzumab). Zaleca się unikanie terapii antracyklinami do 7 miesięcy po odstawieniu trastuzumabu lub ścisłe monitorowanie funkcji serca w tym okresie.
antrachinony, antracykliny, białaczka wtórna, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemioterapia cytotoksyczna, choroba sercowo-naczyniowa, duszność, echokardiografia, faza przedbiałaczkowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, idarubicyna, kardiotoksyczność, krwotok, kurczliwość mięśnia sercowego, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, nieprawidłowości EKG, obrzęk płuc, posocznica, przedwczesny skurcz komorowy, radioterapia, scyntygrafia bramkowana serca, skąpomocz, szpik kostny, tachyarytmia, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, uogólnione zakażenie, wymioty, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Sandoz
Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wiąże się z ryzykiem nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zatrzymania płynów, wynikających z podwyższenia stężenia mineralokortykosteroidów przez hamowanie enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów (np. prednizonu/prednizolonu) w celu ograniczenia tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), niestabilną dławicą piersiową, arytmiami komorowymi oraz zaburzeniami czynności nerek. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu oraz objawów zastoju płynów powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko arytmii. Ponadto, konieczna jest regularna kontrola funkcji wątroby – aminotransferazy (AlAT, AspAT) przed leczeniem, co 2 tygodnie przez 3 miesiące, a następnie co miesiąc, z natychmiastowym badaniem przy objawach hepatotoksyczności. Przerwanie terapii jest wskazane przy wzroście enzymów powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN), a całkowite odstawienie przy wzroście >20-krotności GGN.
abirateron, aminotransferaza, arytmia komorowa, chemioterapia cytotoksyczna, cukrzyca, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym wątrobowy, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, odstęp QT, ostra niewydolność wątroby, pioglitazon, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, repaglinid, skala Child-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie czynności nerek, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), jest kluczowym lekiem w regulacji produkcji i uwalniania granulocytów obojętnochłonnych ze szpiku kostnego. Po podaniu obserwuje się istotny wzrost liczby granulocytów obojętnochłonnych już w ciągu 24 godzin, z proporcjonalnym efektem do dawki w zakresie zalecanych dawek. Lek zwiększa również liczbę monocytów oraz, u pacjentów z ciężką przewlekłą neutropenią, granulocytów kwasochłonnych i zasadochłonnych. Komórki te wykazują prawidłową lub zwiększoną aktywność funkcjonalną. Filgrastym znacząco skraca czas trwania neutropenii i gorączki neutropenicznej po chemioterapii cytotoksycznej, zmniejsza konieczność stosowania antybiotyków oraz skraca hospitalizację, zwłaszcza w leczeniu ostrej białaczki szpikowej i po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Dawka 10 µg/kg mc./dobę przez 4-5 dni u zdrowych dawców pozwala na skuteczną mobilizację hematopoetycznych komórek progenitorowych (≥ 4 × 10⁶ komórek CD34⁺/kg mc.) do krwi obwodowej, co umożliwia ich zbiór i późniejsze przeszczepienie.
bazofilia, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka przewlekła neutropenia, ciężka wrodzona neutropenia, cykliczna neutropenia, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, eozynofilia, filgrastym, G-CSF, gorączka neutropeniczna, granulocyt kwasochłonny, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, GVHD, hematopoetyczna komórka progenitorowa, hematopoetyczny czynnik wzrostu, idiopatyczna neutropenia, komórka endotelialna, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie szpiku kostnego, regeneracja hematopoezy, szpik kostny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Accord 4 mg
Ondansetron Accord, dostępny w ampułko-strzykawkach zawierających 4 mg (2 ml) lub 8 mg (4 ml) ondansetronu w formie chlorowodorku dwuwodnego, jest wskazany do leczenia i profilaktyki nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych. W populacji pediatrycznej zastosowanie leku jest ograniczone: u dzieci ≥ 6 miesięcy stosuje się go w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, natomiast w zapobieganiu i leczeniu nudności pooperacyjnych dopuszcza się podawanie dożylne u dzieci od 1 miesiąca życia. Preparat charakteryzuje się pH 3,3-4,0 oraz osmolalnością 270-330 mOsm/kg, a 1 ml roztworu zawiera 3,60 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
ampułko-strzykawka, chemioterapia cytotoksyczna, chlorowodorek dwuwodny, dieta niskosodowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, indukcja znieczulenia, infuzja dożylna, napromienianie całego ciała, nudności i wymioty chemioterapeutyczne, nudności i wymioty pooperacyjne, ondansetron, potencjał emetogenny, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Sandoz
Abiraterone Sandoz, zawierający 500 mg octanu abirateronu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastojów płynów, wynikających z hamowania enzymu CYP17 i wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. Terapia powinna być prowadzona z jednoczesnym podawaniem kortykosteroidów w celu kontroli wydzielania ACTH. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak niewydolność serca (klasy III-IV wg NYHA), frakcja wyrzutowa lewej komory (LVEF) poniżej 50%, niestabilna dławica piersiowa, arytmie komorowe czy niedawny zawał mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów obejmuje ciśnienie tętnicze, stężenie potasu, objawy zastoinowej niewydolności serca oraz aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku wzrostu enzymów wątrobowych powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) należy przerwać leczenie, a przy przekroczeniu 20-krotności GGN – bezwzględnie odstawić lek.
aminotransferazy, arytmia komorowa, brak laktazy, chemioterapia cytotoksyczna, choroba niedokrwienna serca, choroby sercowo-naczyniowe, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym CYP17, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktory CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroidy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmiar mineralokortykosteroidów, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, octan abirateronu, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, skala Child-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności seksualnych, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cyclophosphamide Accord 500 mg
Cyklofosfamid, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, jest lekiem cytotoksycznym o działaniu immunosupresyjnym. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki preparatu, aplazja szpiku lub zahamowanie czynności szpiku kostnego, ostre zakażenia (w tym ogólnoustrojowe i dróg moczowych), obturacja odpływu moczu oraz ostre zmiany nabłonka przejściowego dróg moczowych po wcześniejszej chemioterapii lub radioterapii. Ponadto, cyklofosfamid jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią ze względu na przenikanie do mleka i ryzyko supresji układu odpornościowego u dziecka. Lek nie powinien być stosowany w chorobach nienowotworowych poza sytuacjami zagrożenia życia, a w chorobach autoimmunologicznych zaleca się go jedynie w ciężkich, opornych na leczenie przypadkach.
aplazja szpiku, chemioterapia cytotoksyczna, choroba autoimmunologiczna, cytopenia, działanie immunosupresyjne, działanie mielosupresyjne, działanie teratogenne, infekcja ogólnoustrojowa, karcynogenność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, nabłonek przejściowy, nadwrażliwość, obturacja odpływu moczu, ostre zakażenie, powikłania krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór do wstrzykiwań, supresja układu odpornościowego, toczeń rumieniowaty układowy, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, wstrząs septyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie dróg moczowych, zespół nerczycowy - Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Dawkowanie i sposób podawania
Filgrastym (Neupogen) jest czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), stosowanym w leczeniu neutropenii wywołanej chemioterapią cytotoksyczną, po przeszczepieniu szpiku kostnego, w mobilizacji hematopoetycznych komórek progenitorowych (PBPC) oraz w leczeniu ciężkiej przewlekłej neutropenii (wrodzonej, idiopatycznej, cyklicznej) i neutropenii związanej z zakażeniem HIV. Podstawowa dawka w chemioterapii wynosi 5 μg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub dożylnie (po rozcieńczeniu 5% roztworem glukozy), rozpoczynając co najmniej 24 godziny po zakończeniu chemioterapii i kontynuując do powrotu liczby granulocytów obojętnochłonnych (ANC) do wartości prawidłowych. W leczeniu mieloablacyjnym dawka początkowa to 10 μg/kg mc./dobę, z dostosowaniem dawki po przekroczeniu nadiru ANC (>1,0 × 10⁹/l przez 3 dni zmniejszenie dawki do 5 μg/kg, a następnie odstawienie po kolejnych 3 dniach). Mobilizacja PBPC w monoterapii wymaga 10 μg/kg mc./dobę przez 5-7 dni, a po chemioterapii mielosupresyjnej 5 μg/kg mc./dobę od pierwszego dnia po zakończeniu leczenia do powrotu ANC do normy. U zdrowych dawców dawka wynosi 10 μg/kg mc./dobę przez 4-5 dni, z leukaferezą rozpoczynaną 5. dnia.
ANC, badanie kliniczne, chemioterapia cytotoksyczna, ciężka przewlekła neutropenia, dawka podzielona, farmakodynamika, farmakokinetyka, filgrastym, G-CSF, granulocyt obojętnochłonny, guz lity, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórka CD34+, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, mielosupresja, mobilizacja PBPC, nadir granulocytów, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, PBPC, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór glukozy, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cabazitaxel Fresenius Kabi 20 mg/ml
Cabazitaxel Fresenius Kabi w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (20 mg/ml) jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami odległymi, którzy uprzednio byli leczeni chemioterapią zawierającą docetaksel. Lek podaje się wyłącznie w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem. Każda fiolka zawiera 3 ml koncentratu, co odpowiada 60 mg kabazytakselu oraz 1185 mg etanolu bezwodnego (395 mg/ml). Terapia powinna być prowadzona w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, z uwagi na konieczność monitorowania stanu pacjenta i doświadczenie personelu w chemioterapii cytotoksycznej.
blokada androgenowa, chemioterapia cytotoksyczna, docetaksel, etanol bezwodny, kabazytaksel, kortykosteroid, leczenie szpitalne, oporność na kastrację, prednizon, progresja choroby, przerzut odległy, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak gruczołu krokowego z przerzutami, rak prostaty z przerzutami, roztwór do infuzji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neupogen 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Neupogen (filgrastym) jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem stymulującym tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), który znacząco zwiększa liczbę granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej już w ciągu 24 godzin od podania. W dawkach terapeutycznych obserwuje się zależność wzrostu liczby granulocytów od wielkości dawki, przy czym granulocyty te zachowują prawidłową lub zwiększoną aktywność chemotaktyczną i fagocytarną. Po zaprzestaniu terapii liczba granulocytów spada o 50% w ciągu 1-2 dni, a następnie wraca do normy w ciągu 1-7 dni. Filgrastym jest skuteczny w zmniejszaniu częstości, nasilenia i czasu trwania neutropenii oraz gorączki neutropenicznej u pacjentów po chemioterapii cytotoksycznej, szczególnie w ostrych białaczkach szpikowych i po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Jednakże, nie obserwuje się zmniejszenia częstości gorączki i zakażeń w niektórych wskazaniach, a czas trwania gorączki nie ulega skróceniu u pacjentów po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepem.
bazofilia, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mieloablacyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik wzrostu, eozynofilia, filgrastym, G-CSF, gorączka neutropeniczna, granulocyt kwasochłonny, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, GVHD, hematopoetyczna komórka progenitorowa, hematopoeza, idiopatyczna neutropenia, komórka endotelialna, Neupogen, ostra białaczka szpikowa, PBPC, powikłanie krwotoczne, przeszczepienie szpiku kostnego, śmiertelność związana z leczeniem - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Właściwości farmakodynamiczne
Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych standardowymi testami. W połączeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron skutecznie zmniejsza poziomy androgenów, przewyższając klasyczne terapie supresji androgenowej. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę znacząco poprawiło przeżycie całkowite (OS) i przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Mediana OS w badaniu 3011 wyniosła 53,3 miesiąca w grupie abirateronu vs. 36,5 miesiąca w grupie placebo (HR=0,66; p<0,0001), a mediana rPFS 33,02 vs. 14,78 miesiąca (HR=0,466; p<0,0001). W badaniu 302 mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033), a mediana rPFS nie została osiągnięta vs. 8,3 miesiąca (HR=0,425; p<0,0001). W populacji po chemioterapii (badanie 301) mediana OS wyniosła 14,8 vs. 10,9 miesiąca (HR=0,646; p<0,0001), a mediana rPFS 5,6 vs. 3,6 miesiąca (HR=0,673; p<0,0001). Odpowiedź PSA ≥50% uzyskano u 38% pacjentów leczonych abirateronem w porównaniu do 10% w grupie placebo (p<0,0001).
17α-hydroksylaza, analogi LHRH, androgeny, biosynteza androgenów, ból nowotworowy, chemioterapia cytotoksyczna, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, gruczoł krokowy, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia, mineralokortykosteroidy, paliacja bólu, prednizon, pregnenolon, progresja radiograficzna, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, radioterapia paliatywna, receptor androgenowy, skala ECOG, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, testosteron, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z kośćcem, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Sandoz 250 mg
Octan abirateronu, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów poprzez blokadę 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnej redukcji stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów osiąganych przy standardowej supresji androgenowej (ADT). W terapii raka gruczołu krokowego, szczególnie w postaciach hormonowrażliwych z przerzutami (mHSPC) oraz opornych na kastrację (mCRPC), octan abirateronu stosowany w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem 5 mg/dobę wykazuje znaczną skuteczność kliniczną. W badaniu 3011 u pacjentów z mHSPC wysokiego ryzyka mediana przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS) wyniosła 33,02 miesiąca w grupie leczonej abirateronem w porównaniu do 14,78 miesiąca w grupie placebo (HR=0,466; p<0,0001), a mediana przeżycia całkowitego (OS) wyniosła odpowiednio 53,3 vs 36,5 miesiąca (HR=0,66; p<0,0001). Wyniki te potwierdzają istotne zmniejszenie ryzyka progresji i zgonu o 54% i 34% odpowiednio.
abirateron, biomarker, chemioterapia cytotoksyczna, enzym CYP17, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia całkowitego, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, progresja radiograficzna, prostatyczny antygen swoisty, przerzuty do mózgu, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, rak gruczołu krokowego, skala BPI-SF, skala Gleasona, stężenie testosteronu, zdarzenie związane z kośćcem - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 960 µg/ml (48 mln j.m./0,5 ml) jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, produkowanym metodą r-DNA w E. coli. Lek jest wskazany do skracania czasu neutropenii i zmniejszania częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów po chemioterapii cytotoksycznej (z wyłączeniem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych), zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Ponadto stosuje się go po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku, w celu redukcji ciężkiej neutropenii i powikłań infekcyjnych, a także do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC) przed transplantacją. Długotrwała terapia jest zalecana u pacjentów z ciężką wrodzoną, cykliczną lub idiopatyczną neutropenią (ANC ≤ 0,5 × 10⁹/l) z nawracającymi zakażeniami oraz u chorych z zaawansowanym zakażeniem HIV i uporczywą neutropenią (ANC ≤ 1,0 × 10⁹/l), gdzie celem jest zmniejszenie ryzyka infekcji bakteryjnych.
bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, ciężka neutropenia, filgrastym, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, komórki progenitorowe krwi obwodowej, koncentrat do sporządzania roztworu, mobilizacja komórek progenitorowych, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, nowotwór złośliwy, powikłanie infekcyjne, przeszczep komórek macierzystych, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, terapia mieloablacyjna, zakażenie HIV, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Fresenius Kabi
Terapia abirateronem octanem wiąże się z ryzykiem wystąpienia nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, co jest efektem zwiększonego stężenia mineralokortykosteroidów wskutek hamowania enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne stosowanie kortykosteroidów, które poprzez hamowanie wydzielania ACTH mogą ograniczyć te działania niepożądane. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA lub II-IV w badaniach 3011 i 302), frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 50%, niestabilną dławicą piersiową, arytmiami komorowymi oraz niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga regularnej oceny czynności serca i ewentualnej modyfikacji terapii.
abirateron, aminotransferazy, arytmia komorowa, brak laktazy, chemioterapia cytotoksyczna, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym CYP17, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, gęstość kości, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor enzymu CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, stężenie potasu w osoczu, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań jest antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią (CINV), radioterapią (RINV) oraz w okresie pooperacyjnym (PONV). U dorosłych wskazany jest szczególnie przy schematach o wysokim i średnim potencjale emetogennym oraz w zabiegach chirurgicznych o wysokim ryzyku PONV, takich jak operacje ginekologiczne, brzuszne i okulistyczne. Preparat dostępny jest w ampułkach zawierających 4 mg ondansetronu w 2 ml lub 8 mg w 4 ml roztworu, który zawiera 3,34 mg sodu/ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Podanie odbywa się dożylnie, jako powolne wstrzyknięcie (≥30 sekund) lub infuzja po rozcieńczeniu, pod nadzorem personelu medycznego.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia przeciwnowotworowa, CINV, dysfagia, infuzja dożylna, nudności i wymioty, ondansetronu chlorowodorek, operacja brzuszna, płyn infuzyjny, PONV, potencjał emetogenny, RINV, roztwór do wstrzykiwań, sodu cytrynian, wstrzyknięcie dożylne, zabieg ginekologiczny, zabieg okulistyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF), powinien być stosowany wyłącznie we współpracy ze specjalistycznym ośrodkiem onkologicznym lub hematologicznym z odpowiednim zapleczem diagnostycznym i doświadczeniem w monitorowaniu hematopoetycznych komórek progenitorowych. Standardowa dawka w terapii po chemioterapii cytotoksycznej wynosi 5 μg/kg mc./dobę, podawana podskórnie lub w infuzji dożylnej, rozpoczynając nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu chemioterapii. Leczenie kontynuuje się do przeminięcia nadiru granulocytów obojętnochłonnych i powrotu ich liczby do normy, co może trwać do 14 dni (w leczeniu guzów litych, chłoniaków, białaczki limfatycznej) lub do 38 dni (w ostrej białaczce szpikowej). W przypadku przeszczepienia szpiku dawka początkowa wynosi 10 μg/kg mc./dobę, z dalszym dostosowaniem dawki na podstawie ANC (bezwzględnej liczby granulocytów obojętnochłonnych). Mobilizacja obwodowych komórek progenitorowych krwi (PBPC) wymaga podawania Neupogenu w dawce 10 μg/kg mc./dobę przez 5-7 dni (monoterapia) lub 5 μg/kg mc./dobę po chemioterapii mielosupresyjnej, z odpowiednim harmonogramem leukaferezy.
bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka limfatyczna, chemioterapia cytotoksyczna, chemioterapia mielosupresyjna, chłoniak, ciężka przewlekła neutropenia, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, guz lity, hematopoetyczne komórki progenitorowe, infuzja dożylna, infuzja podskórna, komórki CD34+, leczenie hematologiczne, leczenie mieloablacyjne, leukafereza, nadir granulocytów obojętnochłonnych, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, ostra białaczka szpikowa, przeszczep allogeniczny, przeszczep szpiku kostnego, wstrzyknięcie podskórne, zakażenie HIV