rak gruczołowo-płaskonabłonkowy
Rak gruczołowo-płaskonabłonkowy (adenosquamous carcinoma) jest rzadkim typem nowotworu złośliwego charakteryzującym się obecnością dwóch komponentów histologicznych: gruczołowego i płaskonabłonkowego. Stanowi zwykle mniej niż 5% przypadków nowotworów złośliwych narządów, w których występuje. Najczęściej lokalizuje się w płucach, trzustce, przełyku, szyjce macicy, gruczole krokowym oraz pęcherzyku żółciowym.
Histologicznie rak gruczołowo-płaskonabłonkowy wykazuje cechy różnicowania zarówno w kierunku raka gruczołowego (z formowaniem struktur gruczołowych i produkcją śluzu), jak i raka płaskonabłonkowego (z rogowaceniem i tworzeniem mostków międzykomórkowych). Zgodnie z kryteriami WHO, aby rozpoznać ten typ nowotworu, oba komponenty powinny stanowić co najmniej 10% utkania guza.
Rak gruczołowo-płaskonabłonkowy cechuje się zwykle gorszym rokowaniem niż klasyczny rak gruczołowy czy płaskonabłonkowy występujący w tych samych narządach. Wykazuje większą agresywność biologiczną, szybszy wzrost, większą skłonność do przerzutowania oraz większą oporność na standardowe schematy leczenia. Podejście terapeutyczne zwykle obejmuje chirurgiczne usunięcie guza (jeśli możliwe), w połączeniu z chemioterapią i/lub radioterapią, dostosowane do lokalizacji nowotworu i stanu klinicznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka raka szyjki macicy opiera się na badaniach przesiewowych, w tym cytologii (Pap test) oraz testach na obecność wirusa HPV, szczególnie typów wysokiego ryzyka 16 i 18, odpowiedzialnych za około 70% przypadków. Zalecenia obejmują cytologię co 3 lata u kobiet 21-29 lat oraz test HPV co 5 lat lub cytologię co 3 lata u kobiet 30-65 lat, z możliwością stosowania co-testu co 5 lat. Nieprawidłowe wyniki wymagają dalszej diagnostyki kolposkopowej z biopsją celowaną, biopsją endocerwikalną, LEEP lub konizacją, która umożliwia ocenę zmian zarówno na powierzchni, jak i w kanale szyjki macicy. Po potwierdzeniu diagnozy stosuje się badania obrazowe (CT, MRI, PET/CT) oraz procedury dodatkowe (cystoskopia, proktoskopia, EUA) w celu oceny zaawansowania choroby według klasyfikacji FIGO 2018, obejmującej stopnie od 0 (CIS) do IVB (przerzuty odległe).
badanie per rectum, biopsja, biopsja celowana, biopsja stożkowa, carcinoma in situ, cystoskopia, genotypowanie HPV, gruczolakorak, HPV-16, klasyfikacja FIGO, kolposkopia, konizacja, LEEP, PET-CT, pozytonowa tomografia emisyjna, proktoskopia, rak drobnokomórkowy, rak gruczołowo-płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy, rak szyjki macicy, rezonans magnetyczny, sztuczna inteligencja w diagnostyce, test cytologiczny, test HPV, tomografia komputerowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wymaz Papanicolaou - Leksykon chorób i schorzeń
Rak prącia – Diagnostyka i diagnoza
Rak prącia, choć rzadki (0,9-2,1/100 000 mężczyzn w Europie), stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne ze względu na lokalizację i opóźnienia w zgłaszaniu się pacjentów. Około 95% przypadków to rak płaskonabłonkowy, diagnozowany na podstawie biopsji, która pozwala na ocenę typu histologicznego, gradingu, głębokości nacieku i inwazji naczyniowej. Diagnostyka obrazowa obejmuje USG, CT, MRI oraz PET-CT, które służą do oceny miejscowego zaawansowania i wykrywania przerzutów. MRI wykazuje czułość 80% (95% CI: 70-87%) i swoistość 96% (95% CI: 85-99%) w ocenie inwazji ciał jamistych, natomiast PET-CT charakteryzuje się czułością 91% i swoistością 100% w wykrywaniu przerzutów do węzłów chłonnych miednicy u pacjentów z potwierdzonymi przerzutami pachwinowymi. Kluczowa jest ocena węzłów chłonnych pachwinowych, gdyż ich zajęcie stanowi najważniejszy czynnik prognostyczny.
badanie histopatologiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja, biopsja cienkoigłowa, biopsja wartowniczego węzła chłonnego, biopsja wycięciowa, biopsja wycinkowa, brodawka płciowa, ciało jamiste, czerniak, inwazja naczyniowa, kłykcina kończysta, mięsak, mikroprzerzut, nowotwór złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut, rak gruczołowo-płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rak prącia, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień zróżnicowania komórek nowotworowych, stulejka, system TNM, tomografia komputerowa, węzeł chłonny pachwinowy, zapalenie napletka, zapalenie żołędzi