antybiotyk nefrotoksyczny
Antybiotyk nefrotoksyczny to substancja przeciwbakteryjna, która wykazuje działanie toksyczne wobec nerek. Mechanizmy nefrotoksyczności obejmują uszkodzenie kanalików nerkowych, ostry śródmiąższowy stan zapalny nerek, tworzenie złogów krystalicznych w nerkach lub zaburzenia hemodynamiki nerek.
Do najczęściej stosowanych antybiotyków nefrotoksycznych należą aminoglikozydy (gentamycyna, tobramycyna, amikacyna), polimyksyny (kolistyna), niektóre beta-laktamy (cefalosporyny wysokich generacji), wankomycyna (szczególnie przy wysokich stężeniach w surowicy) oraz sulfonamidy. Ryzyko nefrotoksyczności wzrasta przy długotrwałym stosowaniu, dużych dawkach, jednoczesnym podawaniu kilku leków nefrotoksycznych oraz u pacjentów z już istniejącą dysfunkcją nerek.
Monitorowanie funkcji nerek podczas terapii antybiotykami nefrotoksycznymi jest kluczowym elementem opieki nad pacjentem. Obejmuje ono regularne oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy, ocenę przesączania kłębuszkowego (eGFR), analizę moczu oraz w przypadku niektórych antybiotyków (np. aminoglikozydów) – monitorowanie stężenia terapeutycznego leku. U pacjentów z grupy ryzyka często konieczna jest modyfikacja dawki i/lub wydłużenie odstępów między dawkami.
Działania profilaktyczne zmniejszające ryzyko nefrotoksyczności obejmują odpowiednie nawodnienie pacjenta, unikanie jednoczesnego stosowania kilku leków nefrotoksycznych oraz dostosowanie dawki do funkcji nerek. W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia nerek należy rozważyć przerwanie terapii lub zmianę antybiotyku na alternatywny o mniejszym potencjale nefrotoksycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Nonpres Duo 50 mg + 40 mg
Eplexemid, zawierający eplerenon i furosemid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Eplerenon, metabolizowany przez CYP3A4, nie powinien być stosowany z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol, itrakonazol), które zwiększają jego AUC o 441%, co jest przeciwwskazane. Słabe i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, amiodaron, diltiazem) podnoszą AUC eplerenonu o 98-187%, dlatego dawka eplerenonu powinna być ograniczona do 25 mg/dobę. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, preparatami potasu, inhibitorami ACE i AIIRA zwiększa ryzyko hiperkaliemii, co wymaga monitorowania stężenia potasu i funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek i osób starszych. Ponadto, eplerenon nie powinien być łączony z cyklosporyną, takrolimusem oraz litem ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i toksyczności litu. Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi, alfa-1-adrenolitykami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i neuroleptykami mogą nasilać działanie hipotensyjne i ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.
AIIRA, alfa-1-adrenolityk, aminoglikozyd, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk nefrotoksyczny, cisplatyna, cyklosporyna, digoksyna, dnawe zapalenie stawów, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, eplerenon, eplerenon i furosemid, Eplexemid, furosemid, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, kardiotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, silny inhibitor CYP3A4, środek znieczulający, substrat CYP3A4, takrolimus, tetrakozaktyd, toksyczność litu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, związek platyny