zapalenie tarczycy autoimmunologiczne
Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (AZT) to przewlekły stan zapalny gruczołu tarczowego wywołany przez reakcję autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy wytwarza przeciwciała przeciwko własnym tkankom tarczycy. Najczęstszymi postaciami AZT są choroba Hashimoto (prowadząca zwykle do niedoczynności tarczycy) oraz choroba Gravesa-Basedowa (powodująca nadczynność tarczycy).
W patogenezie autoimmunologicznego zapalenia tarczycy kluczową rolę odgrywają limfocyty T i B, które atakują komórki pęcherzykowe tarczycy. W chorobie Hashimoto występują charakterystyczne przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty-TG), podczas gdy w chorobie Gravesa-Basedowa dominują przeciwciała przeciwko receptorowi TSH (TRAb), które stymulują nadmierną produkcję hormonów tarczycy.
Objawy kliniczne autoimmunologicznego zapalenia tarczycy zależą od jego postaci i stadium choroby. Choroba Hashimoto najczęściej prowadzi do niedoczynności tarczycy z objawami takimi jak zmęczenie, przyrost masy ciała, nietolerancja zimna, zaparcia i suchość skóry. Choroba Gravesa-Basedowa objawia się nadczynnością tarczycy, powodując m.in. tachykardię, utratę masy ciała, nietolerancję ciepła, drżenie rąk i wytrzeszcz oczu (oftalmopatia).
Diagnostyka AZT obejmuje badania laboratoryjne (poziomy TSH, fT3, fT4, przeciwciała przeciwtarczycowe), badania obrazowe (USG tarczycy) oraz w niektórych przypadkach biopsję cienkoigłową. Leczenie zależy od typu zapalenia i funkcji tarczycy – obejmuje suplementację hormonów tarczycy w niedoczynności, leki przeciwtarczycowe w nadczynności oraz w wybranych przypadkach leczenie radiojodem lub zabieg chirurgiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hashimoto – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, będące najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych, z przewagą występowania u kobiet (7:1). Charakterystyczne jest wytwarzanie przeciwciał anty-TPO i/lub anty-Tg, które prowadzą do stopniowego uszkodzenia gruczołu i zmniejszenia produkcji hormonów tarczycy. Klinicznie choroba może manifestować się od eutyreozy, przez subkliniczną, aż do jawnej niedoczynności tarczycy, a także przejściową nadczynność. Leczenie opiera się na substytucji lewotyroksyną, której dawkowanie jest indywidualizowane, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, funkcji tarczycy i chorób współistniejących. Lewotyroksynę należy podawać na czczo, co najmniej 30-60 minut przed posiłkiem, monitorując poziomy TSH i wolnej T4 co 6-8 tygodni po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 6-12 miesięcy. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy zarówno niedoboru, jak i nadmiaru hormonu, takie jak zmęczenie, wrażliwość na zimno, przyrost masy ciała, czy tachykardia, drżenia i nerwowość.
aktywność fizyczna, cholesterol, choroba Hashimoto, choroba serca, depresja, diagnoza pielęgniarska, dietetyk, edukacja pacjenta, encefalopatia Hashimoto, endokrynolog, eutyroza, hipotermia, integralność skóry, jawna niedoczynność tarczycy, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, oddział intensywnej terapii, osteoporoza, peroksydaza tarczycowa, poradnictwo żywieniowe, przeciwciała tarczycowe, śpiączka myksedematyczna, stan przedrzucawkowy, stan zapalny, subkliniczna niedoczynność tarczycy, suchość skóry, techniki redukcji stresu, tyreoglobulina, układ odpornościowy, wole tarczycy, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia odżywiania, zaburzenia rytmu serca, zapalenie tarczycy, zapalenie tarczycy autoimmunologiczne, zespół interdyscyplinarny, zespół zmęczenia