tętnice spiralne
Tętnice spiralne (arteriae spirales) to specjalistyczne naczynia krwionośne znajdujące się w błonie śluzowej macicy (endometrium). Ich nazwa pochodzi od charakterystycznego spiralnego kształtu, który umożliwia im adaptację do zmian objętości macicy podczas cyklu menstruacyjnego oraz ciąży.
Tętnice spiralne rozwijają się z tętnic prostych macicy i stanowią końcowe odgałęzienia tętnic promienistych. Ich główną funkcją jest dostarczanie krwi do funkcjonalnej warstwy endometrium, która ulega cyklicznym zmianom pod wpływem hormonów płciowych. W fazie proliferacyjnej cyklu menstruacyjnego tętnice te wydłużają się, natomiast w fazie wydzielniczej przybierają bardziej kręty, spiralny przebieg.
W czasie ciąży tętnice spiralne podlegają istotnym przemianom strukturalnym pod wpływem trofoblastu. Proces ten, nazywany remodelowaniem tętnic spiralnych, polega na inwazji komórek trofoblastu do ścian naczyń, co prowadzi do zastąpienia warstwy mięśniowej i elastycznej macierzysta-podobną tkanką. W wyniku tej transformacji naczynia tracą zdolność do obkurczania się i stają się szerokimi kanałami o niskim oporze przepływu, co zapewnia odpowiednie ukrwienie rozwijającego się łożyska.
Zaburzenia w prawidłowym remodelowaniu tętnic spiralnych są wiązane z rozwojem poważnych powikłań ciąży, takich jak stan przedrzucawkowy (preeklampsja), wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu (IUGR) oraz przedwczesne oddzielenie łożyska. Dlatego ocena przepływu krwi w tętnicach spiralnych przy pomocy badania dopplerowskiego może mieć istotne znaczenie diagnostyczne w monitorowaniu ciąży wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przedłużona preeklampsja poporodowa – Etiologia i przyczyny
Przedłużona preeklampsja poporodowa to rzadkie, ale poważne schorzenie manifestujące się nadciśnieniem tętniczym oraz białkomoczem pojawiającymi się do 6 tygodni po porodzie. Patogeneza tego stanu jest wieloczynnikowa i obejmuje nieprawidłowości w rozwoju łożyska, dysfunkcję śródbłonka, zaburzenia immunologiczne oraz czynniki genetyczne i środowiskowe. Kluczową rolę odgrywa niepełna inwazja trofoblastu do naczyń spiralnych macicy, prowadząca do hipoperfuzji łożyska i uwolnienia czynników antyangiogennych, które utrzymują się po porodzie, wywołując objawy choroby. Czynniki ryzyka to m.in. wiek matki (<20 lub >40 lat), otyłość, rasa czarna, przewlekłe nadciśnienie, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne i nerek, historia rodzinna preeklampsji, ciąża mnoga, cesarskie cięcie oraz techniki wspomaganego rozrodu. W patomechanizmie istotne są także gwałtowne zmiany hormonalne i objętościowe po porodzie, które mogą prowadzić do przeciążenia objętościowego i skurczu naczyń, nasilając nadciśnienie.
aktywacja układu dopełniacza, atonia macicy, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca ciążowa, czynniki angiogenne, dysfunkcja płytek krwi, dysfunkcja śródbłonka, ergotamina, hemoliza, incydent zakrzepowo-zatorowy, inhibitor aktywatora plazminogenu, komórki NK macicy, limfocyty T pomocnicze, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowy rozwój łożyska, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objętość osocza, przedłużona preeklampsja poporodowa, tętnice spiralne, zapłodnienie in vitro, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP