absorpcja
Absorpcja to proces biologiczny polegający na wchłanianiu substancji przez tkanki lub komórki organizmu. W medycynie termin ten najczęściej odnosi się do wchłaniania substancji odżywczych, leków lub innych związków chemicznych z przewodu pokarmowego, skóry lub błon śluzowych do krwioobiegu.
W kontekście farmakologii absorpcja stanowi pierwszą fazę procesu ADME (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja) i ma kluczowe znaczenie dla biodostępności leku. Czynniki wpływające na absorpcję obejmują m.in. właściwości fizykochemiczne substancji (rozpuszczalność, lipofilność, wielkość cząsteczek), pH środowiska, powierzchnię wchłaniania oraz stan fizjologiczny pacjenta.
W gastroenterologii szczególne znaczenie ma absorpcja jelitowa, gdzie dochodzi do wchłaniania składników odżywczych. Różne odcinki przewodu pokarmowego specjalizują się w absorpcji określonych substancji – na przykład żelazo jest głównie wchłaniane w dwunastnicy, witamina B12 w jelicie krętym, a woda i elektrolity w okrężnicy. Zaburzenia absorpcji mogą prowadzić do zespołów złego wchłaniania i niedoborów pokarmowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu B – Właściwości farmakokinetyczne
Antytoksyna botulinowa typu B, zawarta w preparacie Antytoksyna botulinowa ABE w stężeniu nie mniejszym niż 500 j.m./ml, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania. Po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest w ciągu 24-48 godzin, dzięki absorpcji przez prostą dyfuzję z tkanki mięśniowej do osocza. W przypadku podania dożylnego, stężenie maksymalne pojawia się natychmiast po zakończeniu infuzji, co umożliwia szybką neutralizację toksyny botulinowej typu B. Po wejściu do krążenia systemowego antytoksyna wiąże się z toksyną, tworząc kompleks antygen-przeciwciało, który jest eliminowany przez fagocytozę. Okres półtrwania tego kompleksu wynosi 2-3 dni, a całkowita eliminacja antytoksyny i kompleksów trwa od 8 do 12 dni, co zapewnia długotrwały efekt terapeutyczny.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aknenormin 20 mg 20 mg
Izotretynoina, substancja czynna Aknenorminu, charakteryzuje się zmienną i liniową absorpcją z przewodu pokarmowego, z biodostępnością znacząco zwiększoną (dwukrotnie) przy podaniu z posiłkiem. Po wchłonięciu wiąże się w 99,9% z białkami osocza, głównie albuminami. Stężenie izotretynoiny w osoczu jest około 1,7 razy wyższe niż we krwi pełnej, a w naskórku jej poziom wynosi połowę stężenia w surowicy. Metabolizm obejmuje powstawanie trzech głównych metabolitów: 4-oksoizotretynoiny (stężenie 2,5-krotnie wyższe niż izotretynoiny, aktywna biologicznie), tretynoiny (kwas all-trans-retinowy) oraz 4-oksotretynoiny, z udziałem wielu izoenzymów cytochromu P450 bez dominującego enzymu. Izotretynoina i jej metabolity nie wpływają istotnie na aktywność tych izoenzymów.
4-oksoizotretynoina, 4-oksotretynoina, absorpcja, Aknenormin, albumina, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450, glukuronian, izotretynoina, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas all-trans-retinowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, przewód pokarmowy, retynoid, trądzik, tretynoina, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z liścia szałwii – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg płynny z liścia szałwii (Salvia officinalis L.) jest składnikiem preparatów stosowanych miejscowo w leczeniu schorzeń jamy ustnej, takich jak Dentosept A. Preparaty te zawierają 35-45% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny oraz 2 g benzokainy na 100 g produktu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych i miejscowego znieczulenia błony śluzowej. Stosowanie jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia, a u młodszych pacjentów dopuszcza się je jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na możliwość absorpcji etanolu i przypadkowego połknięcia preparatu.
absorpcja, arnika, aspiracja, benzokaina, działanie drażniące, działanie niepożądane, ekstrakt roślinny, etanol, kora dębu, mięta pieprzowa, odruch połykania, podrażnienie, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rumianek, rumianek pospolity, schorzenie jamy ustnej, stosowanie zewnętrzne, szałwia lekarska, tatarak, tymianek, uszkodzenie błony śluzowej, wyciąg z liścia szałwii, znieczulenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Akarboza – Właściwości farmakokinetyczne
Akarboza charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z szacowanym stopniem absorpcji wynoszącym co najmniej 35%, co potwierdza wydalanie radioaktywnej substancji i jej metabolitów drogą nerkową w ciągu 96 godzin. W osoczu obserwuje się dwufazowy profil stężenia z dwoma pikami: pierwszy o średnim stężeniu 52,2 ± 15,7 μg/l osiągany po 1,1 ± 0,3 godziny, oraz drugi, znacznie wyższy pik 586,3 ± 282,7 μg/l po 20,7 ± 5,2 godziny, co jest związane z wchłanianiem produktów bakteryjnego rozkładu w dalszych odcinkach jelita. Biodostępność systemowa akarbozy jest niska i wynosi 1-2%, co jest celowym efektem farmakokinetycznym, gdyż lek działa głównie miejscowo w świetle jelita, minimalizując ryzyko działań ogólnoustrojowych.
absorpcja, akarboza, biodostępność, biodostępność systemowa, droga kałowa, droga nerkowa, działanie miejscowe, eliminacja akarbozy, faza dystrybucji, faza eliminacji, model dwufazowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, rozkład bakteryjny, substancja hamująca, substancja znakowana radioaktywnie, światło jelita, wchłanianie akarbozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mebelin 200 mg
Chlorowodorek mebeweryny, substancja czynna preparatu Mebelin 200 mg, charakteryzuje się szybką i całkowitą absorpcją po podaniu doustnym oraz brakiem znaczącej kumulacji po wielokrotnym stosowaniu, co sprzyja bezpieczeństwu terapii. Lek jest dostępny w formulacji o przedłużonym uwalnianiu, umożliwiającej dawkowanie 200 mg dwa razy na dobę, co poprawia komfort pacjenta. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie pod wpływem esteraz, prowadząc do powstania głównych metabolitów: kwasu weratrowego i alkoholu mebeweryny. W osoczu dominuje demetylowany kwas karboksylowy (DMAC) o okresie półtrwania 5,77 godziny, maksymalnym stężeniu 804 ng/ml i czasie do osiągnięcia Cmax około 3 godzin, co jest istotne przy ustalaniu schematu dawkowania. Biodostępność kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wynosi średnio 97%.
absorpcja, alkohol mebeweryny, biodostępność, biotransformacja, chlorowodorek mebeweryny, Cmax, demetylowany kwas karboksylowy, enzymy esterazy, farmakokinetyka pediatryczna, kumulacja substancji czynnej, kwas karboksylowy, kwas weratrowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, równowaga dynamiczna, schemat dawkowania, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie estrowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Corneregel 50 mg/g
Dekspantenol zawarty w preparacie Corneregel (50 mg/g) wykazuje wielokierunkową absorpcję, obejmującą nieuszkodzoną skórę, przewód pokarmowy oraz prawdopodobnie worek spojówkowy. Po aplikacji ocznej substancja może przedostać się do jamy ustnej przez przewód łzowy i ulec wchłonięciu w przewodzie pokarmowym. Dzienna dawka stosowana w żelu do oczu wynosi 5,25-8,75 mg, co jest porównywalne z ilością pantenolu przyjmowaną w codziennej diecie, co podkreśla niską ekspozycję systemową i korzystny profil bezpieczeństwa leku. Kwas pantotenowy, będący aktywną formą dekspantenolu, nie ulega metabolizmowi i jest eliminowany w postaci niezmienionej przez nerki oraz przewód pokarmowy.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Homeoplasmine –
Produkt leczniczy Homeoplasmine w postaci maści cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa pod względem interakcji farmakologicznych. Nie stwierdzono interakcji z innymi lekami, alkoholem ani pokarmami, co jest zgodne z oficjalną charakterystyką produktu. Ze względu na miejscową aplikację oraz skład zawierający ekstrakty roślinne (Calendula officinalis TM, Phytolacca decandra TM, Bryonia TM, Benzoe TM) oraz kwas borowy w stężeniu 4,0 g/100 g maści, ryzyko interakcji ogólnoustrojowych jest minimalne. Zaleca się jednak unikanie nakładania innych preparatów miejscowych bezpośrednio na obszar pokryty maścią, aby nie zmieniać właściwości fizykochemicznych produktu.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nicorette Fruit 2 mg
Farmakokinetyka nikotyny z leku Nicorette Fruit 2 mg, tabletek do ssania, charakteryzuje się całkowitym rozpuszczeniem tabletki w jamie ustnej w czasie 16-19 minut, co umożliwia uwolnienie pełnej dawki nikotyny. Wchłanianie odbywa się przez błonę śluzową policzków oraz po połknięciu rozpuszczonej substancji. Maksymalne stężenie nikotyny w osoczu (Cmax) po pojedynczej dawce wynosi około 5 ng/ml. Nieprawidłowa technika stosowania, jak rozgryzienie tabletki lub jej przedwczesne połknięcie, prowadzi do zmniejszonego i opóźnionego wchłaniania. Nikotyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (2,5 l/kg) i niski stopień wiązania z białkami osocza (4,9%-20%), co umożliwia szeroką dystrybucję do tkanek, zwłaszcza do mózgu, żołądka, nerek i wątroby, gdzie zachodzą kluczowe procesy farmakodynamiczne i metaboliczne.
absorpcja, biotransformacja nikotyny, błona śluzowa policzka, Cmax, klirens całkowity, klirens pozanerkowy, kotynina, kwas glukuronowy, N’-tlenek nikotyny, nikotyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pH moczu, reabsorpcja w kanalikach nerkowych, stężenie nikotyny w osoczu, tabletka do ssania, trans-3′-hydroksykotynina, wątroba, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vitacon 10 mg
Fitomenadion (all-rac-fitomenadion), substancja czynna leku Vitacon 10 mg tabletki drażowane, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką. Po podaniu doustnym absorpcja fitomenadionu wymaga obecności soli kwasów żółciowych w przewodzie pokarmowym, co może ograniczać biodostępność u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci. Po wchłonięciu lek kumuluje się głównie w wątrobie, gdzie szybko ulega redukcji stężenia, a jego stężenia w innych tkankach są niskie. Metabolizm fitomenadionu przebiega poprzez szybką biotransformację do bardziej polarnej formy, a metabolity są wydalane głównie przez nerki po koniugacji z kwasem glukuronowym, co ułatwia ich eliminację. Część metabolitów jest także wydalana z żółcią, choć ich charakterystyka chemiczna pozostaje nie do końca poznana.