siarczan polimyksyny B
Siarczan polimyksyny B to antybiotyk peptydowy, należący do grupy polimyksyn, stosowany głównie w leczeniu infekcji wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Jego mechanizm działania polega na wiązaniu się z lipopolisacharydem (LPS) w błonie zewnętrznej bakterii, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony komórkowej i ostatecznie do śmierci komórki bakteryjnej.
W praktyce klinicznej siarczan polimyksyny B jest stosowany przede wszystkim w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielolekooporne patogeny Gram-ujemne, w tym Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii i szczepy Klebsiella pneumoniae wytwarzające karbapenemazy. Ze względu na swój profil bezpieczeństwa (potencjalna nefrotoksyczność i neurotoksyczność) jest zwykle stosowany jako lek ostatniego wyboru.
Siarczan polimyksyny B może być podawany parenteralnie, dokanałowo lub miejscowo. W formulacjach miejscowych jest często łączony z innymi antybiotykami (np. neomycyną) w preparatach do stosowania na skórę lub błony śluzowe. W leczeniu systemowym dawkowanie musi być starannie monitorowane, a funkcja nerek regularnie oceniana ze względu na ryzyko nefrotoksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Właściwości farmakodynamiczne
Polimyksyna B to antybiotyk polipeptydowy o bakteriobójczym działaniu, skierowany głównie przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, z wyłączeniem rodzaju Proteus oraz bakterii Gram-dodatnich, w tym gronkowców i paciorkowców. Mechanizm jej działania polega na selektywnym wiązaniu się z anionowymi fosfolipidami błony cytoplazmatycznej bakterii, co prowadzi do destabilizacji błony, zwiększenia jej przepuszczalności i wypływu cytoplazmy, skutkując śmiercią komórki. Polimyksyna B wykazuje aktywność in vitro wobec takich patogenów jak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Haemophilus influenzae, Salmonella spp., Shigella spp., Acinetobacter spp. oraz Legionella pneumophila. W preparatach okulistycznych i otologicznych stosowana jest w stężeniach 6000–10 000 j.m./ml lub g, często w połączeniu z neomycyną, oksytetracykliną, deksametazonem lub bacytracyną, co rozszerza spektrum działania i zwiększa skuteczność terapeutyczną.
antybiotyk polipeptydowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Bordetella pertussis, drobnoustroje gram-ujemne, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie synergistyczne, Escherichia coli, gronkowce i paciorkowce, Haemophilus influenzae, komórka bakteryjna, Legionella pneumophila, mechanizm działania, preparat dermatologiczny, preparat okulistyczny, Pseudomonas aeruginosa, siarczan polimyksyny B, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
Tribiotic to miejscowy preparat w formie maści zawierający trzy antybiotyki: bacytracynę cynkową (400 j.m./g), siarczan neomycyny (5 mg/g) oraz siarczan polimyksyny B (5000 j.m./g), stosowany w leczeniu zakażeń skóry. Zalecane dawkowanie to aplikacja cienkiej warstwy maści 1-3 razy na dobę na oczyszczoną i osuszoną skórę, maksymalnie przez 7 dni. Przekroczenie tego czasu zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości oraz rozwoju oporności bakteryjnej. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności.
antybiotykooporność, bacytracyna cynkowa, działanie przeciwbakteryjne, maść antybiotykowa, narząd słuchu, nefrotoksyczność, ototoksyczność, reakcja nadwrażliwości, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, stan zapalny, uszkodzenie nerek, uszkodzenie ucha wewnętrznego, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Maxibiotic
Lek Maxibiotic w postaci maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 IU polimyksyny B siarczanu oraz 400 IU bacytracyny cynkowej na gram i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Należy natychmiast przerwać terapię w przypadku silnych reakcji alergicznych, zwracając uwagę na możliwość nadwrażliwości krzyżowej między aminoglikozydami a polimyksynami. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego wzrostu drobnoustrojów niewrażliwych, w tym grzybów, co wymaga zaprzestania terapii przy objawach podrażnienia lub wtórnych infekcjach. Szczególną uwagę należy zwrócić na aplikację na rozległe uszkodzenia skóry ze względu na ryzyko systemowego wchłaniania i powikłań takich jak ototoksyczność, nefrotoksyczność oraz neurotoksyczność.
aminoglikozyd, bacytracyna cynkowa, drobnoustroje niewrażliwe, działanie niepożądane, działanie ototoksyczne, etiologia schorzenia, infekcja wtórna, interakcja lekowa, klirens nerkowy, nadwrażliwość krzyżowa, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, odczyn alergiczny, oporność drobnoustrojów, ototoksyczność, polimyksyna, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie słuchu, wchłanianie systemowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Siarczan polimyksyny B – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Siarczan polimyksyny B, składnik preparatu Maxitrol (1 mg + 3500 j.m. neomycyny + 6000 j.m. deksametazonu/ml), stosowany w formie kropli do oczu, charakteryzuje się istotnymi lukami w danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Brak jest badań długoterminowych oceniających potencjał karcynogenny oraz mutagenny tej substancji, a także badań wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Nie przeprowadzono również standardowych testów genotoksyczności in vitro i in vivo oraz badań toksyczności systemowej po podaniu wielokrotnym w kontekście okulistycznym. W przeciwieństwie do neomycyny i deksametazonu, dla polimyksyny B nie ma danych potwierdzających lub wykluczających działanie teratogenne czy nefro- i ototoksyczne, choć miejscowa ekspozycja jest znacznie niższa niż dawki toksyczne aminoglikozydów podawanych ogólnoustrojowo.
aminoglikozydy, antybiotyk, badania genotoksyczności, badania karcynogenności, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, działanie ototoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kortykosteroid, krople do oczu, Maxitrol, podanie okulistyczne, potencjał mutagenny, siarczan polimyksyny B, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność systemowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Maxibiotic (5 mg + 5000 j.m. 400 j.m.)/g
Maxibiotic to miejscowo stosowana maść o działaniu przeciwbakteryjnym, zawierająca trzy aktywne składniki: siarczan neomycyny (5 mg/g), siarczan polimyksyny B (5000 IU/g) oraz bacytracynę cynkową (400 IU/g). Substancje te wykazują synergistyczne działanie przeciwbakteryjne, co czyni preparat skutecznym w leczeniu zakażeń skóry. Podłoże maści stanowi wyłącznie wazelina biała, co ogranicza ryzyko reakcji alergicznych na składniki pomocnicze. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych (3 g, 5 g, 15 g) oraz w saszetkach (10 saszetek po 1 g), co umożliwia dostosowanie dawki do potrzeb terapeutycznych.
- Leksykon substancji czynnych
Siarczan polimyksyny B – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Siarczan polimyksyny B, obecny w produkcie leczniczym Maxitrol w stężeniu 6000 j.m./ml, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu miejscowego stosowania siarczanu polimyksyny B na płodność, a dane przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko toksycznego wpływu na rozrodczość. Ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych i ograniczone dane bezpieczeństwa, Maxitrol nie jest zalecany w okresie ciąży. W przypadku konieczności zastosowania leku u ciężarnych, należy rozważyć alternatywne terapie o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa oraz dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.
alternatywa terapeutyczna, antybiotyk polipeptydowy, badanie przedkliniczne, ciąża, działanie niepożądane, funkcja rozrodcza, karmienie piersią, krople do oczu, laktacja, Maxitrol, podanie miejscowe do oka, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, siarczan polimyksyny B, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność reprodukcyjna, właściwości farmakologiczne, wpływ na płodność - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maxibiotic (5 mg + 5000 j.m. 400 j.m.)/g
MAXIBIOTIC to miejscowy preparat antybiotykowy zawierający neomycynę (5 mg/g), polimyksynę B (5000 IU/g) oraz bacytracynę cynkową (400 IU/g). Neomycyna, aminoglikozyd, działa bakteriobójczo głównie na bakterie Gram-ujemne, hamując syntezę białek przez wiązanie z podjednostką 30S rybosomu. Polimyksyna B, antybiotyk polipeptydowy, uszkadza błony cytoplazmatyczne bakterii Gram-ujemnych, prowadząc do ich śmierci. Bacytracyna, również polipeptyd, hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich, co skutkuje osłabieniem struktury komórkowej i śmiercią drobnoustrojów. Kombinacja tych trzech antybiotyków zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne, co czyni preparat skutecznym w leczeniu zakażeń skóry.
aminoglikozyd, antybiotyk do stosowania miejscowego, antybiotyk polipeptydowy, bacytracyna cynkowa, drobnoustrój Gram-ujemny, działanie bakteriobójcze, efekt synergistyczny, Mycobacterium tuberculosis, neomycyna, podjednostka 30S rybosomu, polimyksyna B, Pseudomonas aeruginosa, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białek bakteryjnych, synteza ściany komórkowej, zakażenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Atecortin to zawiesina do oczu i uszu zawierająca chlorowodorek oksytetracykliny (5 mg/ml), siarczan polimyksyny B (10 000 j.m./ml) oraz octan hydrokortyzonu (15 mg/ml). W okulistyce lek stosuje się w dawce 1-2 kropli do worka spojówkowego, 2-3 razy na dobę, przez 1-2 tygodnie, w zależności od nasilenia schorzenia i odpowiedzi na terapię. W leczeniu otologicznym zaleca się podawanie 2-4 kropli do kanału słuchowego zewnętrznego, 3 razy na dobę, przez około 7 dni. Przed każdym użyciem butelkę należy wstrząsnąć, aby zapewnić jednorodne rozprowadzenie substancji czynnych, co jest kluczowe dla skuteczności leczenia.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Polibiotic (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g
W praktyce klinicznej istotne jest, aby lekarz informował pacjentów o potencjalnym wpływie przepisywanych leków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza gdy preparaty mogą upośledzać funkcje psychomotoryczne lub powodować senność. W przypadku maści Polibiotic, zawierającej siarczan neomycyny (5 mg/g), siarczan polimyksyny B (5000 j.m./g) oraz bacytracynę cynkową (400 j.m./g), nie stwierdzono wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Wynika to z minimalnego wchłaniania ogólnoustrojowego substancji czynnych przy stosowaniu miejscowym, co eliminuje ryzyko zaburzeń funkcji poznawczych i motorycznych. Polibiotic działa bakteriobójczo na szerokie spektrum drobnoustrojów dzięki synergii trzech antybiotyków, co potwierdza jego skuteczność terapeutyczną bez wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjenta.
bacytracyna cynkowa, charakterystyka produktu leczniczego, compliance, drobnoustroje, działanie bakteriobójcze, działanie niepożądane, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, leki dermatologiczne, maść antybiotykowa, Polibiotic, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, składniki aktywne, świadoma zgoda pacjenta, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Atecortin to złożony preparat okulistyczny i otologiczny zawierający oksytetracyklinę (5 mg/ml), siarczan polimyksyny B (10 000 j.m./ml) oraz octan hydrokortyzonu (15 mg/ml). Oksytetracyklina działa bakteriostatycznie poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych, obejmując szerokie spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Polimyksyna B wykazuje bakteriobójcze działanie głównie na bakterie Gram-ujemne (z wyjątkiem Proteus), zaburzając integralność ich błony komórkowej, natomiast octan hydrokortyzonu, jako glikokortykosteroid o umiarkowanej sile działania, wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwalergiczne i przeciwwysiękowe poprzez hamowanie mediatorów zapalnych i zmniejszenie przepuszczalności naczyń. Kombinacja tych składników zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego oraz kontrolę procesu zapalnego w chorobach oczu i uszu.
antybiotyk polipeptydowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, efekt bakteriostatyczny, etiologia bakteryjna, glikokortykosteroid, integralność błony komórkowej, kortykosteroid, leki oftalmologiczne, mediatory zapalne, nacieki rogówki, octan hydrokortyzonu, oksytetracyklina, przekrwienie gałki ocznej, siarczan polimyksyny B, spektrum przeciwbakteryjne, światłowstręt, synergizm antybiotyków, synteza białek bakteryjnych, tetracykliny, zawiesina - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maxibiotic (5 mg + 5000 j.m. 400 j.m.)/g
Maxibiotic w postaci maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 j.m. polimyksyny B siarczanu oraz 400 j.m. bacytracyny cynkowej na gram i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Przed aplikacją należy dokładnie oczyścić zmienione chorobowo miejsce, a następnie nanieść niewielką ilość maści 2-5 razy na dobę, w zależności od nasilenia zmian i zaleceń lekarza. Miejsce aplikacji można zabezpieczyć opatrunkiem z gazy lub pozostawić bez opatrunku, w zależności od charakteru i lokalizacji zmian. Maksymalny czas stosowania wynosi 7 dni, a po zakończeniu terapii zalecana jest co najmniej 3-miesięczna przerwa przed ponownym zastosowaniem preparatu.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Polibiotic
Produkt leczniczy Polibiotic w formie maści zawiera neomycynę siarczan (5 mg/g), polimyksynę B siarczan (5000 j.m./g) oraz bacytracynę cynkową (400 j.m./g) i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku silnych reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na aminoglikozydy lub polimyksyny, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do superinfekcji drobnoustrojami niewrażliwymi, w tym grzybami, co może wymagać terapii przeciwgrzybiczej lub przerwania leczenia. W przypadku działań niepożądanych, zwłaszcza podrażnienia skóry lub braku poprawy klinicznej, zaleca się zaprzestanie stosowania preparatu.
antybiotyki aminoglikozydowe, bacytracyna cynkowa, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ototoksyczne, leczenie przeciwgrzybicze, namnażanie drobnoustrojów, nefrotoksyczność, neomycyna, neurotoksyczność, ototoksyczność, podrażnienie skóry, polimyksyna B, reakcja krzyżowa, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, superinfekcja, terapia skojarzona, upośledzenie słuchu, uszkodzenie nerek, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Multibiotic to miejscowo stosowana maść o stężeniu substancji czynnych (5 mg neomycyny, 10 mg bacytracyny cynkowej oraz 0,833 mg siarczanu polimyksyny B na gram preparatu), wykazująca szerokie spektrum działania bakteriobójczego. Preparat łączy trzy antybiotyki o odmiennych mechanizmach: neomycyna hamuje syntezę białek i uszkadza błonę cytoplazmatyczną poprzez wiązanie z podjednostką 30S rybosomu, bacytracyna cynkowa zaburza syntezę peptydoglikanu ściany komórkowej, a polimyksyna B uszkadza błonę cytoplazmatyczną bakterii, zwiększając jej przepuszczalność. Takie połączenie zapewnia skuteczność przeciwko licznym patogenom, w tym Staphylococcus aureus, Streptococcus spp., Escherichia coli, Klebsiella spp., Haemophilus influenzae, Enterobacter spp., Neisseria spp. oraz Pseudomonas aeruginosa, z wyłączeniem Serratia marcescens.
bacytracyna cynkowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona cytoplazmatyczna bakterii, Enterobacter, Escherichia coli, gronkowiec złocisty, grupa farmakoterapeutyczna, Haemophilus influenzae, hamowanie syntezy białek, infekcja bakteryjna skóry, Klebsiella, liza komórkowa, mechanizm działania przeciwbakteryjnego, Neisseria, oporność bakteryjna, paciorkowiec, pałeczka hemofilna, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, patogeny skórne, peptydoglikan, pneumokok, Pseudomonas aeruginosa, rybosom bakteryjny, Serratia marcescens, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza ściany komórkowej, zakażenie mieszane - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
W ocenie zdolności pacjenta do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, lekarz powinien uwzględnić potencjalny wpływ stosowanego leczenia na funkcje poznawcze i psychomotoryczne. Preparat TRIBIOTIC, zawierający bacytracynę cynkową (400 j.m./g), siarczan neomycyny (5 mg/g) oraz siarczan polimyksyny B (5000 j.m./g) w postaci maści do stosowania miejscowego, nie był przedmiotem dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Ze względu na miejscowy sposób aplikacji oraz farmakokinetykę składników, ryzyko istotnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy jest prawdopodobnie niewielkie, jednak brak danych klinicznych nie pozwala wykluczyć indywidualnych reakcji pacjentów.