Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Siarczan neomycyny

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania siarczanu neomycyny

Siarczan neomycyny, należący do grupy antybiotyków aminoglikozydowych, jest powszechnie stosowany w produktach leczniczych o działaniu miejscowym, takich jak Maxitrol czy TRUE Test 36. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji opierają się głównie na badaniach długoterminowych oraz ocenie działań toksycznych po ekspozycji ogólnoustrojowej.¹

Potencjał rakotwórczy

W długoterminowych badaniach przedklinicznych wykazano, że siarczan neomycyny podawany doustnie szczurom przez okres 2 lat nie wykazywał działania rakotwórczego. To kluczowe odkrycie potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji w kontekście potencjalnego ryzyka onkogennego.² Należy podkreślić, że w przypadku niektórych alergenów testowanych w preparacie TRUE Test 36 zaobserwowano działanie rakotwórcze w badaniach na zwierzętach, jednak ze względu na wielkość dawek, czas ekspozycji i inne czynniki, nie uznano tego za dodatkowe istotne ryzyko w praktyce klinicznej.³

Potencjał mutagenny

Badania przedkliniczne dotyczące potencjału mutagennego siarczanu neomycyny nie wykazały działania genotoksycznego. Wniosek ten opiera się na wynikach standardowych badań przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo.⁴ Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania siarczanu neomycyny, szczególnie w preparatach miejscowych do oczu jak Maxitrol.

Toksyczność ogólnoustrojowa

Dane przedkliniczne wskazują, że ogólnoustrojowa ekspozycja na aminoglikozydy, w tym siarczan neomycyny, w dawkach toksycznych może wiązać się z ryzykiem wystąpienia dwóch głównych działań niepożądanych: nefrotoksyczności i ototoksyczności. Jednak należy podkreślić, że dotyczy to dawek znacznie przekraczających te, które są dostępne ogólnoustrojowo podczas miejscowego stosowania produktów do oczu.⁵ Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami produktów zawierających siarczan neomycyny, takich jak Maxitrol, ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest minimalne.

Wpływ na reprodukcję i rozwój

W zakresie wpływu na reprodukcję i rozwój, badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu siarczanu neomycyny na płód. W przeciwieństwie do niektórych innych składników preparatów złożonych (np. deksametazonu), siarczan neomycyny nie wykazywał działania teratogennego w badaniach na zwierzętach.⁶ Jest to ważna informacja dla klinicystów rozważających zastosowanie preparatów zawierających siarczan neomycyny u pacjentek w ciąży.

Bezpieczeństwo stosowania w produktach złożonych

W przypadku produktu złożonego Maxitrol, zawierającego siarczan neomycyny (3500 j.m./ml) w połączeniu z deksametazonem (1 mg/ml) i siarczanem polimyksyny B (6000 j.m./ml), nie prowadzono długotrwałych badań na zwierzętach ukierunkowanych na ocenę działania rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość.⁷ Jednakże, na podstawie danych dotyczących poszczególnych składników aktywnych, można wnioskować o ogólnym profilu bezpieczeństwa tego produktu złożonego.

W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym produktów zawierających deksametazon w postaci zawiesiny do oczu zaobserwowano u królików działania ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów. Należy jednak zaznaczyć, że działania te występowały podczas stosowania dawek znacznie przekraczających ekspozycję uzyskiwaną u człowieka, co sugeruje, że ich znaczenie kliniczne jest niewielkie.⁸ Z tego powodu wystąpienie takich działań podczas stosowania produktu Maxitrol zgodnie z zaleceniami jest mało prawdopodobne.

Ocena bezpieczeństwa w testach alergenowych

Siarczan neomycyny jest również składnikiem plastra do testów prowokacyjnych TRUE Test 36, gdzie występuje w stężeniu 600 mikrogramów/cm² (486 mikrogramów/płatek).⁹ Dane przedkliniczne nie wskazują na ryzyko działania toksycznego tego preparatu w kontekście diagnostyki alergologicznej.¹⁰

Wnioski z badań przedklinicznych

Podsumowując dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania siarczanu neomycyny, można stwierdzić, że substancja ta charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, szczególnie przy stosowaniu miejscowym. Kluczowe obserwacje to:

• Brak działania rakotwórczego w długoterminowych badaniach na szczurach¹¹
• Brak działania genotoksycznego w standardowych badaniach in vitro i in vivo¹²
• Potencjalna nefrotoksyczność i ototoksyczność przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane miejscowo¹³
• Brak wpływu na płód w badaniach na zwierzętach¹⁴
• Bezpieczeństwo stosowania w produktach złożonych przy przestrzeganiu zalecanych dawek¹⁵

Te dane przedkliniczne stanowią solidną podstawę do oceny bezpieczeństwa stosowania siarczanu neomycyny w praktyce klinicznej, zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych, takich jak Maxitrol czy w diagnostycznych plastrach alergenowych TRUE Test 36.