wymaz Papanicolaou
Wymaz Papanicolaou, powszechnie nazywany cytologią lub „testem Pap”, to diagnostyczna procedura medyczna stosowana głównie do wykrywania zmian przedrakowych i rakowych w szyjce macicy. Metoda została opracowana przez greckiego lekarza Georgiosa Papanicolaou w latach 40. XX wieku i do dziś stanowi podstawowe narzędzie profilaktyki raka szyjki macicy.
Badanie polega na pobraniu komórek z powierzchni szyjki macicy oraz z kanału szyjki za pomocą specjalnej szczoteczki lub szpatułki. Pobrane komórki są następnie umieszczane na szkiełku mikroskopowym, barwione i oceniane pod mikroskopem przez cytologa. Ocena obejmuje identyfikację potencjalnych nieprawidłowości komórkowych, takich jak dysplazja, która może sygnalizować wczesne stadia rozwoju raka.
Aktualne rekomendacje dotyczące częstotliwości wykonywania badania różnią się w zależności od wieku pacjentki i indywidualnych czynników ryzyka. Standardowo zaleca się rozpoczęcie regularnych badań cytologicznych u kobiet w wieku 21-25 lat, a następnie ich kontynuację co 3-5 lat, zależnie od zastosowanej metodyki (klasyczna cytologia czy test na obecność HPV). Wymaz Papanicolaou jest kluczowym elementem profilaktyki, który przyczynił się do znaczącego spadku zachorowalności i śmiertelności z powodu raka szyjki macicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka raka szyjki macicy opiera się na badaniach przesiewowych, w tym cytologii (Pap test) oraz testach na obecność wirusa HPV, szczególnie typów wysokiego ryzyka 16 i 18, odpowiedzialnych za około 70% przypadków. Zalecenia obejmują cytologię co 3 lata u kobiet 21-29 lat oraz test HPV co 5 lat lub cytologię co 3 lata u kobiet 30-65 lat, z możliwością stosowania co-testu co 5 lat. Nieprawidłowe wyniki wymagają dalszej diagnostyki kolposkopowej z biopsją celowaną, biopsją endocerwikalną, LEEP lub konizacją, która umożliwia ocenę zmian zarówno na powierzchni, jak i w kanale szyjki macicy. Po potwierdzeniu diagnozy stosuje się badania obrazowe (CT, MRI, PET/CT) oraz procedury dodatkowe (cystoskopia, proktoskopia, EUA) w celu oceny zaawansowania choroby według klasyfikacji FIGO 2018, obejmującej stopnie od 0 (CIS) do IVB (przerzuty odległe).
badanie per rectum, biopsja, biopsja celowana, biopsja stożkowa, carcinoma in situ, cystoskopia, genotypowanie HPV, gruczolakorak, HPV-16, klasyfikacja FIGO, kolposkopia, konizacja, LEEP, PET-CT, pozytonowa tomografia emisyjna, proktoskopia, rak drobnokomórkowy, rak gruczołowo-płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy, rak szyjki macicy, rezonans magnetyczny, sztuczna inteligencja w diagnostyce, test cytologiczny, test HPV, tomografia komputerowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wymaz Papanicolaou