N-acetylotransferaza-1
N-acetylotransferaza-1 (NAT1) to enzym należący do rodziny N-acetylotransferaz, odpowiedzialny za acetylację różnych ksenobiotyków i związków aromatycznych. Odgrywa kluczową rolę w metabolizmie leków, detoksykacji organizmu oraz biotransformacji różnych substancji chemicznych, w tym również karcynogenów.
Aktywność NAT1 wykazuje znaczne zróżnicowanie genetyczne, co prowadzi do odmiennych fenotypów acetylacji – osób wolno i szybko acetylujących. Polimorfizmy genu NAT1 mogą wpływać na skuteczność farmakoterapii oraz indywidualną podatność na działanie substancji toksycznych i potencjalnie rakotwórczych.
W praktyce klinicznej znajomość statusu acetylacji pacjenta może mieć znaczenie przy doborze dawkowania niektórych leków (m.in. izoniazyd, prokainamid, hydralazyna), ponieważ wolni acetylatorzy są bardziej narażeni na działania niepożądane związane z kumulacją nieacetylowanych metabolitów. Ponadto, warianty NAT1 mogą być czynnikiem ryzyka w rozwoju niektórych nowotworów, szczególnie przy narażeniu na określone karcynogeny środowiskowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Właściwości farmakokinetyczne
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) wykazuje zmienną farmakokinetykę zależną od postaci farmaceutycznej, dawki oraz miejsca podania, z wchłanianiem wynoszącym zazwyczaj 5-20%. Po podaniu doustnym w dawce 500 mg trzy razy dziennie u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, stężenia 5-ASA i acetylomesalazyny w osoczu wynoszą odpowiednio 0,7 µg/ml i 1,2 µg/ml. Maksymalne stężenia w osoczu przy postaciach o przedłużonym uwalnianiu osiągane są po około 5 godzinach. Wchłanianie jest opóźnione przez wysokotłuszczowe posiłki, które zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję (Cmax o 91%, AUC o 16%). Mesalazyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (43%), a jej metabolit acetylowany silniej (78-83%). Objętość dystrybucji wynosi około 18-25 L, a okres półtrwania mesalazyny to 0,7-2,4 godziny, natomiast metabolitu 7-12 godzin. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (klirens nerkowy mesalazyny 1,8-6,4 L/godz., metabolitu 12-15 L/godz.) oraz kał, z udziałem acetylacji w jelitach i wątrobie. Nie obserwowano kumulacji przy długotrwałym stosowaniu wlewów doodbytniczych (1-4 g/dobę).
acetylacja, acetylomesalazyna, acetylowana mesalazyna, choroba zapalna jelit, czopek z mesalazyną, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, klirens nerkowy, kwas 5-aminosalicylowy, kwas N-acetylo-5-aminosalicylowy, mesalazyna, N-acetylotransferaza-1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła zapalna choroba jelita grubego, sprzężenie z kwasem glukuronowym, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, wlew doodbytniczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydalanie cewkowe, zawiesina doodbytnicza