środek cykloplegiczny

Środek cykloplegiczny to substancja farmakologiczna powodująca porażenie mięśnia rzęskowego oka, co skutkuje czasowym zahamowaniem akomodacji. Preparaty te działają poprzez blokowanie receptorów muskarynowych, co prowadzi do rozszerzenia źrenicy (mydriasis) oraz unieruchomienia mięśnia rzęskowego.

W praktyce klinicznej środki cykloplegiczne stosowane są głównie podczas badań okulistycznych, szczególnie u dzieci i młodych dorosłych, w celu dokładnego określenia wady refrakcji bez wpływu skurczu akomodacyjnego. Wykorzystuje się je również w diagnostyce chorób odcinka przedniego oka, leczeniu stanów zapalnych błony naczyniowej oraz w zapobieganiu zrostom po operacjach okulistycznych.

Do najczęściej stosowanych substancji cykloplegicznych należą atropina, cyklopentolat, tropikamid oraz homatropina. Różnią się one między sobą siłą działania i czasem utrzymywania się efektu cykloplegicznego – od kilku godzin (tropikamid) do nawet 14 dni (atropina). Wybór konkretnego preparatu zależy od celu badania, wieku pacjenta oraz ewentualnych przeciwwskazań.

Stosowanie środków cykloplegicznych może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak: przejściowe zaburzenia widzenia, światłowstręt, suchość błon śluzowych czy reakcje ogólnoustrojowe (głównie u dzieci), obejmujące zaczerwienienie skóry, tachykardię, niepokój czy halucynacje. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl