reakcje sprzęgania
Reakcje sprzęgania to grupa procesów chemicznych szeroko stosowanych w syntezie organicznej, w tym również w produkcji leków. Polegają one na tworzeniu wiązań między atomami węgla przy użyciu katalizatorów, najczęściej metalicznych (np. palladu, niklu, miedzi).
W medycynie i farmacji reakcje sprzęgania mają kluczowe znaczenie dla opracowywania nowych substancji leczniczych. Dzięki tym metodom możliwa jest synteza złożonych cząsteczek o określonej strukturze przestrzennej i aktywności biologicznej. Najbardziej znane to reakcje sprzęgania Suzukiego, Hecka, Sonogashiry czy Negishiego, za które przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 2010 roku.
Zastosowanie reakcji sprzęgania umożliwia otrzymywanie substancji czynnych trudnych do uzyskania innymi metodami, o zoptymalizowanych właściwościach farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Ta grupa reakcji przyczyniła się do znaczącego postępu w rozwoju leków przeciwnowotworowych, przeciwzapalnych i neurologicznych poprzez umożliwienie precyzyjnej modyfikacji struktur związków aktywnych biologicznie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyclo-Progynova 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)
Cyclo-Progynova to preparat zawierający walerianian estradiolu (2 mg w białych i jasnobrązowych tabletkach) oraz norgestrel (0,5 mg w jasnobrązowych tabletkach). Walerianian estradiolu jest szybko i całkowicie wchłaniany, jednak jego biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 3%. Maksymalne stężenie estradiolu w osoczu osiąga około 30 pg/ml po 4-9 godzinach, a w stanie stacjonarnym waha się między 30 a 60 pg/ml. Estradiol wiąże się z albuminami i SHBG (30-40%), z frakcją wolną stanowiącą 1-1,5%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a metabolity są wydalane z moczem i żółcią. Po zakończeniu terapii stężenia estradiolu i estronu wracają do wartości wyjściowych w ciągu 2-3 dni. Nie obserwuje się istotnych różnic w poziomie estrogenu między fazą monoterapii estradiolem a terapią skojarzoną z norgestrelem.
albuminy, biodostępność estradiolu, biotransformacja estradiolu, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronidy, hydroksylacja, krążenie wątrobowo-jelitowe, lewonorgestrel, metabolizm oksydacyjny, mieszanina racemiczna, norgestrel, reakcje sprzęgania, siarczan estronu, walerianian estradiolu, wchłanianie jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol Polfa-Łódź 500 mg
Paracetamol, podawany doustnie w dawce 500 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 0,5-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (15-20%) oraz objętość dystrybucji w zakresie 0,9-1,8 l/kg, niezmienną w różnych grupach wiekowych. Metabolizm wątrobowy paracetamolu odbywa się głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (~60% dawki), jonami siarczanowymi (~35%) oraz cysteiną (~3%), a także utlenianie przez cytochrom P-450 (3-4%), prowadzące do powstania toksycznego metabolitu N-acetylobenzochinoiminy, który jest unieczynniany przez glutation. W przypadku przedawkowania dochodzi do wysycenia szlaków sprzęgania i hepatotoksyczności wskutek kumulacji nieunieszkodliwionego metabolitu.
bierna dyfuzja, cysteina, cytochrom P-450, glukuroniany, glutation, hepatotoksyczność paracetamolu, jony siarczanowe, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, merkapturan, metabolizm wątrobowy, N-acetylobenzochinoimina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, reakcje sprzęgania, stężenie maksymalne we krwi, szlaki biotransformacji, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kyleena 19,5 mg/system
System terapeutyczny domaciczny Kyleena zawiera 19,5 mg lewonorgestrelu, który jest uwalniany miejscowo do jamy macicy, zapewniając wysokie stężenie leku w endometrium przy minimalnym wpływie ogólnoustrojowym. Profil uwalniania leku jest zmienny w czasie, z początkowym wskaźnikiem uwalniania wynoszącym 17,5 µg/24h po 24 dniach, który stopniowo zmniejsza się do około 7,4 µg/24h po 5 latach stosowania. Maksymalne stężenie lewonorgestrelu w surowicy osiągane jest w ciągu pierwszych dwóch tygodni (średnio 162 pg/ml), a po 5 latach utrzymuje się na poziomie około 83 pg/ml. Lewonorgestrel wykazuje silne wiązanie z białkami osocza, głównie z SHBG, co wpływa na jego farmakokinetykę i powoduje nieliniowość zależną od stężenia SHBG, które zmniejsza się o około 30% w pierwszych 3 miesiącach stosowania i stabilizuje na tym poziomie przez cały okres terapii.
albuminy osocza, biotransformacja, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, endometrium, farmakokinetyka, globulina wiążąca hormony płciowe, gradient stężenia, hydroksylacja, jama macicy, klirens całkowity, lewonorgestrel, miometrium, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procesy metaboliczne, profil uwalniania, reakcje sprzęgania, redukcja grupy Δ4-3-okso, SHBG, system domaciczny, system terapeutyczny domaciczny, uwalnianie in vivo, wolny steroid - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olanzaran 5 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Olanzaran, wykazuje dobrą biodostępność po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 5-8 godzin, niezależnie od obecności pokarmu. Lek wiąże się z białkami osocza w 93% (głównie albuminy i α1-kwaśne-glikoproteiny) w zakresie stężeń terapeutycznych 7-1000 ng/ml. Metabolizm olanzapiny zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP1A2 i CYP2D6, prowadząc do powstania metabolitów o znacznie mniejszej aktywności farmakologicznej, z dominującą aktywnością formy macierzystej. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny i zależy od wieku, płci oraz nałogu palenia tytoniu, wynosząc u osób młodych 33,8 h, a u osób starszych (≥65 lat) 51,8 h, przy klirensie odpowiednio 18,2 l/h i 17,5 l/h. U kobiet okres półtrwania wynosi 36,7 h przy klirensie 18,9 l/h, a u mężczyzn 32,3 h i 27,3 l/h. Palenie tytoniu skraca okres półtrwania (30,4 h u palących vs 38,6 h u niepalących) i zwiększa klirens (27,7 l/h vs 18,6 l/h). U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) farmakokinetyka olanzapiny nie ulega istotnym zmianom (okres półtrwania 37,7 h, klirens 21,2 l/h). Badania nie wykazały istotnych różnic farmakokinetycznych między populacjami kaukaską, japońską i chińską.
absorpcja doustna, aktywność farmakologiczna, bariera krew-mózg, biodostępność olanzapiny, biotransformacja wątrobowa, cytochromy P450, eliminacja leku, farmakokinetyka, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka olanzapiny, glukuronid, izoenzymy CYP, klirens kreatyniny, klirens leku, metabolity olanzapiny, narażenie na lek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, parametr farmakokinetyczny, reakcje sprzęgania, schizofrenia, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie niepożądane, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tantum Verde Smak eukaliptusowy 3 mg
Benzydamina chlorowodorek, substancja czynna leku Tantum Verde (3 mg pastylka o smaku eukaliptusowym), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne po podaniu miejscowym. Po aplikacji pastylki maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 37,8 ng/ml i osiągane jest po około 2 godzinach, a całkowite pole pod krzywą (AUC) wynosi 367 ng/ml × h. Stężenia te są jednak zbyt niskie, aby wywołać ogólnoustrojowe działanie farmakologiczne. Benzydamina charakteryzuje się dobrą penetracją przez błony śluzowe jamy ustnej i gardła, co potwierdzają wykrywalne stężenia w osoczu oraz znaczące stężenia terapeutyczne w tkankach zapalnych poniżej bariery śluzówkowej, co stanowi podstawę jej miejscowego działania przeciwzapalnego.
bariera śluzówkowa, benzydamina chlorowodorek, benzydamina miejscowa, eliminacja nerkowa, metabolizm wątrobowy, nieaktywne metabolity, penetracja błon śluzowych, pole pod krzywą stężenia, procesy metaboliczne, reakcje sprzęgania, stan zapalny jamy ustnej i gardła, stężenie benzydaminy w osoczu, stężenie maksymalne w osoczu