N-acetylobenzochinoimina
N-acetylobenzochinoimina (NAPQI) to wysoce reaktywny metabolit paracetamolu (acetaminofenu), powstający w wyniku przemian oksydacyjnych katalizowanych głównie przez enzymy cytochromu P450, szczególnie CYP2E1. W warunkach terapeutycznych dawek paracetamolu, NAPQI jest szybko detoksykowany poprzez koniugację z glutationem i wydalany z organizmu.
Przy przedawkowaniu paracetamolu, nadmierne powstawanie NAPQI prowadzi do wyczerpania zapasów glutationu w hepatocytach. Niezdetoksykowany NAPQI wiąże się kowalencyjnie z białkami komórkowymi wątroby, co prowadzi do uszkodzenia hepatocytów, nekrozy centrolobularnej i potencjalnie niewydolności wątroby. Ten mechanizm stanowi podstawę hepatotoksyczności paracetamolu.
W leczeniu zatrucia paracetamolem stosuje się N-acetylocysteinę (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu, zwiększając zdolność organizmu do detoksykacji NAPQI. Wczesne podanie NAC jest kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnemu uszkodzeniu wątroby. Monitorowanie stężenia paracetamolu we krwi oraz parametrów funkcji wątroby pozwala na ocenę ryzyka rozwoju hepatotoksyczności i skuteczności leczenia.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Produkt leczniczy Metafen zawiera ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (325 mg), które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Ibuprofen charakteryzuje się biodostępnością >80%, Tmax wynosi 1-2 godziny, a wiązanie z białkami osocza przekracza 90%, głównie z albuminami. Objętość dystrybucji ibuprofenu to około 0,16 l/kg, z powolnym przenikaniem do płynu stawowego, gdzie maksymalne stężenie osiągane jest po 5-6 godzinach. Paracetamol cechuje się wyższą biodostępnością (~90%), szybszym Tmax (0,5-1,5 godziny), niższym wiązaniem z białkami (15-20%) oraz większą objętością dystrybucji (0,9-1,8 l/kg). Oba leki metabolizowane są w wątrobie, jednak ibuprofen ulega głównie sprzęganiu z kwasem glukuronowym, a paracetamol – sprzęganiu z kwasem glukuronowym (60%), jonami siarczanowymi (30%) oraz w niewielkim stopniu utlenianiu przez cytochrom P-450 (3-4%), co może prowadzić do powstania hepatotoksycznego metabolitu N-acetylobenzochinoiminy.
albuminy, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P-450, farmakokinetyka, glutation, hepatotoksyczny metabolit, ibuprofen, martwica, metabolizm wątrobowy, Metafen, N-acetylobenzochinoimina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, płyn maziowy, przedawkowanie, sprzęganie z glutationem, sprzęganie z kwasem glukuronowym, Tmax, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne -
Leksykon leków
Paracetamol, podawany doustnie w dawce 500 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 0,5-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (15-20%) oraz objętość dystrybucji w zakresie 0,9-1,8 l/kg, niezmienną w różnych grupach wiekowych. Metabolizm wątrobowy paracetamolu odbywa się głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (~60% dawki), jonami siarczanowymi (~35%) oraz cysteiną (~3%), a także utlenianie przez cytochrom P-450 (3-4%), prowadzące do powstania toksycznego metabolitu N-acetylobenzochinoiminy, który jest unieczynniany przez glutation. W przypadku przedawkowania dochodzi do wysycenia szlaków sprzęgania i hepatotoksyczności wskutek kumulacji nieunieszkodliwionego metabolitu.
bierna dyfuzja, cysteina, cytochrom P-450, glukuroniany, glutation, hepatotoksyczność paracetamolu, jony siarczanowe, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, merkapturan, metabolizm wątrobowy, N-acetylobenzochinoimina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, reakcje sprzęgania, stężenie maksymalne we krwi, szlaki biotransformacji, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe -
Leksykon leków
Preparat Metafen zawiera ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (325 mg), które wykazują różne profile farmakokinetyczne. Ibuprofen charakteryzuje się biodostępnością >80%, maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1-2 h, a jego wiązanie z białkami osocza przekracza 90%, głównie z albuminami. Objętość dystrybucji ibuprofenu wynosi 0,16 l/kg, a lek przenika powoli do płynu maziowego, osiągając tam szczyt stężenia po 5-6 h. Paracetamol cechuje się wyższą biodostępnością (~90%), szybkim osiągnięciem Cmax po 0,5-1,5 h, niskim wiązaniem z białkami osocza (15-20%) oraz większą objętością dystrybucji (0,9-1,8 l/kg), która nie zmienia się z wiekiem pacjenta.
albumina, biodostępność doustna, cytochrom P-450, glutation, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność paracetamolu, ibuprofen i paracetamol, indukcja enzymów wątrobowych, jony siarczanowe, kumulacja w organizmie, kwas glukuronowy, martwica, merkapturan, metabolit, metabolit pośredni, metabolizm wątrobowy, N-acetylobenzochinoimina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, płyn maziowy, stężenie w osoczu, toksyczność paracetamolu, uszkodzenie wątroby, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza -
Leksykon leków
Paracetamol charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w czasie 0,5-2 godzin. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (15-20%) oraz objętość dystrybucji w zakresie 0,9-1,8 l/kg, która pozostaje stała niezależnie od wieku pacjenta. Metabolizm paracetamolu zachodzi całkowicie w wątrobie, głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (około 60% dawki) i jonami siarczanowymi (około 30% dawki), a także w mniejszym stopniu przez utlenianie z udziałem cytochromu P-450 (3-4% dawki). Utlenianie prowadzi do powstania toksycznego metabolitu N-acetylobenzochinoiminy, który jest unieczynniany przez koniugację z glutationem i wydalany przez nerki.
białko osocza krwi, bierna dyfuzja, biotransformacja, cytochrom P-450, farmakokinetyka, glutation, jony siarczanowe, kwas glukuronowy, merkapturan, metabolizm wątrobowy, N-acetylobenzochinoimina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paracetamol, stężenie maksymalne, wydalanie nerkowe
