Właściwości farmakokinetyczne preparatu Metafen (ibuprofen 200 mg + paracetamol 325 mg)

Preparat Metafen w postaci tabletek powlekanych zawiera dwie substancje czynne: ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (325 mg), których właściwości farmakokinetyczne różnią się między sobą, choć wykazują też pewne podobieństwa. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych dla obu składników leku.

Wchłanianie

Obie substancje czynne zawarte w preparacie Metafen charakteryzują się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym. Ibuprofen wchłania się z przewodu pokarmowego w ponad 80%, natomiast paracetamol wykazuje jeszcze wyższą biodostępność, sięgającą około 90%. ¹

Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu po podaniu doustnym jest różny dla obu substancji:

• Dla ibuprofenu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 1-2 godzinach od zażycia
• Dla paracetamolu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest szybciej – po 0,5-1,5 godziny od zażycia

²

Dystrybucja

Substancje czynne preparatu Metafen różnią się znacząco pod względem wiązania z białkami osocza:

Ibuprofen charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przekraczającym 90%. Głównym białkiem wiążącym są albuminy. Objętość dystrybucji ibuprofenu jest stosunkowo niska i wynosi 0,16 l/kg. Warto zaznaczyć, że ibuprofen przenika do płynu maziowego w sposób powolny, osiągając tam maksymalne stężenie dopiero po 5-6 godzinach od podania doustnego, po czym stężenie to ulega powolnemu zmniejszeniu. ³

Paracetamol wiąże się z białkami osocza w znacznie mniejszym stopniu – tylko około 15-20%. Objętość dystrybucji paracetamolu jest większa niż ibuprofenu i wynosi od 0,9 l/kg do 1,8 l/kg. Co istotne, objętość dystrybucji paracetamolu nie ulega zmianie wraz z wiekiem pacjenta. ⁴

Metabolizm

Obie substancje czynne preparatu Metafen metabolizowane są głównie w wątrobie, jednak ich szlaki metaboliczne różnią się znacząco. ⁵

Metabolizm ibuprofenu obejmuje przede wszystkim powstawanie metabolitów i ich sprzęganie z kwasem glukuronowym. Od 50% do 60% podanej doustnie dawki ibuprofenu jest wydalane w moczu właśnie w postaci metabolitów i produktów ich sprzęgania z kwasem glukuronowym. ⁶

Metabolizm paracetamolu jest bardziej złożony i przebiega kilkoma szlakami:

• Około 60% dawki ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym
• Około 30% dawki ulega sprzęganiu z jonami siarczanowymi
• Zaledwie 3-4% dawki ulega utlenieniu przy udziale cytochromu P-450 do toksycznego metabolitu pośredniego – N-acetylobenzochinoiminy

⁷

Szczególnie istotny jest mechanizm detoksykacji toksycznego metabolitu paracetamolu. N-acetylobenzochinoimina jest szybko sprzęgana z glutationem i wydalana z moczem w postaci nietoksycznego merkapturanu. Mechanizm ten ma jednak ograniczoną pojemność i łatwo ulega wysyceniu w przypadku przyjęcia dużych dawek paracetamolu. Jest to kluczowe dla zrozumienia mechanizmu toksyczności paracetamolu przy przedawkowaniu – gdy zasoby wątrobowego glutationu ulegają wyczerpaniu, dochodzi do nagromadzenia toksyn w organizmie, co może prowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych, ich martwicy i ostrej niewydolności wątroby. ⁸

Wydalanie

Ibuprofen charakteryzuje się stosunkowo krótkim okresem półtrwania, wynoszącym 1,5-2 godziny. Jest on wydalany całkowicie w ciągu 24 godzin po podaniu ostatniej dawki i nie wykazuje tendencji do kumulacji w organizmie. ⁹

Paracetamol jest wydalany z moczem w 100%, przy czym tylko około 5% wydalane jest w postaci niezmienionej. Podobnie jak ibuprofen, paracetamol charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania, wynoszącym od 1 do 2,5 godziny. ¹⁰

Interakcje farmakokinetyczne

Znajomość właściwości farmakokinetycznych ibuprofenu i paracetamolu ma kluczowe znaczenie przy ocenie potencjalnych interakcji z innymi lekami. Wysoki stopień wiązania ibuprofenu z białkami osocza może prowadzić do wypierania innych leków silnie wiążących się z białkami. Z kolei potencjalna hepatotoksyczność paracetamolu może ulec nasileniu przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe, co może zwiększać powstawanie toksycznych metabolitów.