zespół ucisku tętnicy trzewnej

Zespół ucisku tętnicy trzewnej (Median Arcuate Ligament Syndrome – MALS lub Celiac Artery Compression Syndrome) to schorzenie charakteryzujące się uciskiem tętnicy trzewnej przez więzadło łukowate pośrodkowe przepony. Anatomicznie więzadło to przebiega powyżej odejścia tętnicy trzewnej od aorty brzusznej.

Mechanizm choroby polega na zaburzeniu przepływu krwi przez tętnicę trzewną podczas wydechu, kiedy przepona obniża się i powoduje zwiększenie ucisku więzadła na naczynie. Prowadzi to do przewlekłego niedokrwienia narządów zaopatrywanych przez tę tętnicę, głównie żołądka, wątroby, śledziony i trzustki.

Objawy kliniczne zespołu obejmują przewlekły ból w nadbrzuszu, zwykle nasilający się po posiłkach (ból poposiłkowy), spadek masy ciała, nudności oraz szmer naczyniowy w nadbrzuszu. Charakterystyczne jest nasilanie się dolegliwości bólowych przy pionizacji i zmniejszanie się w pozycji leżącej lub przy zginaniu tułowia.

Diagnostyka obejmuje obrazowanie naczyń metodami dopplerowskimi, angiografią TK lub MR, które wykazują charakterystyczne zwężenie tętnicy trzewnej, często z poszerzeniem naczynia za miejscem zwężenia. Rozpoznanie potwierdza ustąpienie objawów po chirurgicznym uwolnieniu naczynia.

Leczenie zespołu ucisku tętnicy trzewnej jest głównie chirurgiczne i polega na przecięciu więzadła łukowatego pośrodkowego (laparotomia lub laparoskopia), co zwalnia ucisk na tętnicę trzewną. W niektórych przypadkach konieczna może być rewaskularyzacja naczyń trzewnych.