nadkażenie skóry
Nadkażenie skóry (superinfekcja skórna) to wtórne zakażenie skóry, które nakłada się na już istniejące schorzenie dermatologiczne lub uszkodzenie skóry. Najczęściej ma charakter bakteryjny, grzybiczny lub wirusowy i występuje w miejscach gdzie bariera skórna została uprzednio naruszona przez pierwotną chorobę skóry, uraz mechaniczny lub długotrwałe leczenie.
Szczególnie narażone na nadkażenia są pacjenci z przewlekłymi dermatozami, takimi jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy wyprysk kontaktowy. Czynnikami sprzyjającymi są również stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów, antybiotyków, immunosupresantów oraz zaburzenia odporności. Do częstych patogenów powodujących nadkażenia należą Staphylococcus aureus, paciorkowce, Pseudomonas aeruginosa oraz grzyby z rodzaju Candida i dermatofity.
Objawy nadkażenia skóry obejmują nasilenie stanu zapalnego, pojawienie się miodowych strupów, wysięku ropnego, nieprzyjemnego zapachu, nasilenie świądu oraz bólu. Leczenie wymaga identyfikacji czynnika etiologicznego (posiew i antybiogram) oraz wdrożenia odpowiedniej terapii przeciwbakteryjnej, przeciwgrzybiczej lub przeciwwirusowej, często w połączeniu z leczeniem choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pevisone
Pevisone to krem zawierający ekonazol azotan (10 mg/g) oraz triamcynolon acetonid (1,1 mg/g), przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego. Należy unikać aplikacji na oczy, powieki oraz podawania doustnego. Leczenie należy przerwać w przypadku znacznego podrażnienia lub reakcji nadwrażliwości. Kortykosteroidy miejscowe mogą ulegać wchłanianiu ogólnoustrojowemu, co może prowadzić do zahamowania czynności nadnerczy, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, uszkodzonej skórze, pod opatrunkami okluzyjnymi lub podczas długotrwałej terapii. U dzieci poniżej 16 lat stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zespołu Cushinga, a u młodzieży powyżej 16 lat wymagana jest szczególna ostrożność i monitorowanie. Długotrwałe stosowanie w okolicy oczu może powodować zaćmę, wzrost ciśnienia śródgałkowego i ryzyko jaskry.
atrofia skóry, butylohydroksyanizol, ciśnienie śródgałkowe, działanie cholinergiczne, ekonazol, hirsutyzm, infekcja oportunistyczna, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, kwas benzoesowy, nadkażenie skóry, nieimmunologiczna reakcja kontaktowa, odpowiedź immunologiczna skóry, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercze, plamica, rozstępy, teleangiektazje, trądzik, trądzik różowaty, triamcynolon, wchłanianie ogólnoustrojowe, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie z odbicia, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów - Leksykon substancji czynnych
Ekonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ekonazol, pochodna imidazolu stosowana miejscowo w preparatach takich jak Pevaryl, Pevazol i Pevisone, wymaga ścisłego przestrzegania zasad aplikacji, w tym unikania kontaktu z oczami i błonami śluzowymi oraz zakazu stosowania doustnego. Reakcje nadwrażliwości na ekonazol są rzadkie, jednak u pacjentów uczulonych na inne imidazole możliwe są reakcje krzyżowe. Preparaty zawierają substancje pomocnicze, takie jak kwas benzoesowy (2 mg/g kremu) i butylohydroksyanizol (0,052 mg/g w Pevarylu, 0,2 mg/g w Pevisone), które mogą wywoływać miejscowe podrażnienia lub reakcje kontaktowe. W przypadku Pevisone, oprócz ekonazolu azotanu (10 mg/g), obecny jest triamcynolon acetonid (1,1 mg/g), co wymaga dodatkowej ostrożności ze względu na ryzyko ogólnoustrojowego wchłaniania kortykosteroidu i potencjalnego zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach, uszkodzonej skórze, pod opatrunkami okluzyjnymi lub przez długi czas.
atrofia skóry, azotan ekonazolu, butylohydroksyanizol, ciśnienie śródgałkowe, ekonazol, hirsutyzm, infekcja oportunistyczna, kontaktowe zapalenie skóry, kwas benzoesowy, nadkażenie skóry, nadwrażliwość, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, pochodne imidazolu, podrażnienie błon śluzowych, reakcja krzyżowa, rozstępy, trądzik różowaty, triamcynolon acetonid, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie z odbicia, zapalenie skóry, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Triamcynolon, jako glikokortykosteroid, powinien być stosowany w najmniejszych skutecznych dawkach z uwzględnieniem stopniowego zmniejszania dawki, aby uniknąć niewydolności kory nadnerczy oraz zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, objawiającego się gorączką, bólami mięśni i stawów. Miejscowe stosowanie triamcynolonu może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania, zwłaszcza przy aplikacji na dużą powierzchnię skóry, uszkodzoną skórę, pod opatrunkami okluzyjnymi lub podczas długotrwałego leczenia, co zwiększa ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. U dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała, istnieje podwyższone ryzyko zespołu Cushinga oraz zaburzeń wzrostu, dlatego preparaty te nie są zalecane u dzieci poniżej 16 lat, a u starszych dzieci wymagana jest szczególna ostrożność i regularna kontrola. Działania niepożądane miejscowe obejmują atrofie skóry, rozstępy, teleangiektazje, trądzik oraz wolniejsze gojenie się ran, a długotrwałe stosowanie na twarz wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozszerzenia naczyń i zaniku skóry.
atrofia skóry, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie śródgałkowe, czynna gruźlica, glikokortykosteroid, gruźlica rozsiana, hipoprotrombiemia, inhibitor CYP3A, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwprątkowy, nadkażenie skóry, niedobór laktazy, nieimmunologiczna reakcja kontaktowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pełzakowica, perforacja rogówki, próba tuberkulinowa, teleangiektazja, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie z odbicia, zapalenie otrzewnej, zespół Cushinga, zespół odstawienia glikokortykosteroidów, zespół odstawienia miejscowych steroidów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka wirusowa