żywe szczepionki
Żywe szczepionki (atenuowane) zawierają osłabione, lecz nadal żywe drobnoustroje, które mogą namnażać się w organizmie, ale nie wywołują choroby. Szczepionki te naśladują naturalną infekcję, wywołując silną i długotrwałą odpowiedź immunologiczną, często bez konieczności stosowania dawek przypominających.
Do najczęściej stosowanych szczepionek żywych należą preparaty przeciwko odrze, śwince, różyczce (MMR), ospie wietrznej, rotawirusom oraz doustna szczepionka przeciwko polio (OPV). Niezwykle skutecznie pobudzają zarówno odpowiedź komórkową, jak i humoralną układu immunologicznego.
Żywe szczepionki są przeciwwskazane u osób z obniżoną odpornością, kobiet w ciąży oraz pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne ze względu na teoretyczne ryzyko rewersji do formy chorobotwórczej. Mogą również wywoływać łagodne objawy przypominające chorobę, przeciwko której chronią, jednak jest to normalny objaw prawidłowej odpowiedzi immunologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ebetrexat 20 mg/ml
Metotreksat wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego farmakokinetykę i farmakodynamikę, prowadząc do zwiększenia toksyczności lub obniżenia skuteczności terapeutycznej. Szczególnie istotne są interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), które zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, oraz z inhibitorami pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol), które opóźniają jego wydalanie nerkowe, co może skutkować wzrostem stężenia leku w osoczu. Wysokie ryzyko toksyczności obserwuje się także przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych (leflunomid, azatiopryna, sulfasalazyna, retinoidy) oraz substancji wypierających metotreksat z miejsc wiązania z białkami osocza (np. salicylany, fenylobutazon, fenytoina). Ponadto, probenecyd i słabe kwasy organiczne zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, a niektóre antybiotyki (penicyliny, glikopeptydy, sulfonamidy, cefalotyna, cyprofloksacyna) obniżają jego klirens nerkowy, co zwiększa ryzyko toksyczności hematologicznej i żołądkowo-jelitowej.
5-fluorouracyl, antybiotyki beta-laktamowe, cyprofloksacyna, enzymy wątrobowe, fenytoina, folinian wapnia, hematopoeza, hepatotoksyczność, inhibitory pompy protonowej, klirens nerkowy, kwas salicylowy, leki hepatotoksyczne, leki mielosupresyjne, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwreumatyczne, merkaptopuryna, metotreksat, mielosupresja, niedobór kwasu foliowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne, omeprazol, pancytopenia, podtlenek azotu, reumatoidalne zapalenie stawów, sekrecja kanalikowa, sulfonamidy, teofilina, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, żywe szczepionki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Predasol
Prednizolon (Predasol) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym immunosupresję zwiększającą ryzyko infekcji, w tym aktywację zakażeń utajonych (gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B) oraz infekcji oportunistycznych. Stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi zakażeniami wirusowymi, bakteryjnymi, grzybiczymi i pasożytniczymi, a także u osób z chorobami przewodu pokarmowego (wrzody, zapalenie uchyłków, ryzyko perforacji jelita). W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza potasu, oraz kontrola ciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem i niewydolnością serca. Dawkowanie i czas leczenia powinny być dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem ryzyka osteoporozy, cukrzycy, jaskry, zaburzeń psychicznych i ryzyka zaostrzenia chorób podstawowych.
bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, drobnoustroje oportunistyczne, gruźlica, grzybica układowa, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, strongyloidoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia ścięgien, zahamowanie wzrostu, zakażenie bakteryjne, zakażenie pasożytnicze, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortyzonu, żywe szczepionki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Emla Plaster
Produkt leczniczy EMLA PLASTER zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów standardowe leczenie błękitem metylenowym jest nieskuteczne i może pogorszyć oksydację hemoglobiny. W przypadku atopowego zapalenia skóry zaleca się skrócenie czasu aplikacji plastra do 15-30 minut, aby ograniczyć ryzyko miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu plastra w okolicy oczu, aby uniknąć podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a w razie kontaktu z okiem natychmiast przepłukać je wodą lub roztworem chlorku sodu.
atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriobójcze, lidokaina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, methemoglobina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie pięty, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, podrażnienie rogówki, prylokaina, szczepienie BCG, wybroczyny i plamica, żywe szczepionki