terminalna niewydolność nerek
Terminalna niewydolność nerek (ang. end-stage renal disease, ESRD) to nieodwracalne stadium przewlekłej choroby nerek, w którym czynność nerek jest niewystarczająca do utrzymania homeostazy organizmu. Stan ten charakteryzuje się znacznym obniżeniem wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR) do wartości poniżej 15 ml/min/1,73 m².
W terminalnej niewydolności nerek dochodzi do nagromadzenia toksyn mocznicowych, zaburzeń wodno-elektrolitowych, kwasicy metabolicznej oraz zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Pacjenci doświadczają objawów wielonarządowych, takich jak nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, osłabienie, zaburzenia neurologiczne, świąd skóry, nudności, wymioty oraz zwiększona podatność na infekcje.
Leczenie terminalnej niewydolności nerek wymaga zastosowania terapii nerkozastępczej w postaci dializ (hemodializy lub dializy otrzewnowej) lub przeszczepienia nerki. Bez leczenia nerkozastępczego stan ten prowadzi do śmierci pacjenta. Przeszczepienie nerki stanowi optymalną formę leczenia, oferując najlepszą jakość życia i rokowanie długoterminowe.
Główne przyczyny terminalnej niewydolności nerek obejmują cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, kłębuszkowe zapalenia nerek, choroby autoimmunologiczne, nefropatię zaporową oraz choroby torbielowate nerek. Opieka nad pacjentem z ESRD wymaga podejścia multidyscyplinarnego i obejmuje nie tylko leczenie nerkozastępcze, ale również kontrolę chorób współistniejących, leczenie powikłań mocznicy oraz wsparcie psychologiczne.