rak mukoepidermoidalny
Rak mukoepidermoidalny (mucoepidermoid carcinoma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z gruczołów wydzielania zewnętrznego, najczęściej występujący w obrębie ślinianek. Stanowi około 5-10% wszystkich nowotworów ślinianek, będąc najczęstszym nowotworem złośliwym ślinianki przyusznej.
Histologicznie rak mukoepidermoidalny charakteryzuje się obecnością trzech typów komórek: wydzielniczych (produkujących śluz), nabłonkowych (epidermoidalnych) oraz komórek pośrednich. Proporcje tych komórek oraz stopień zróżnicowania histologicznego determinują stopień złośliwości nowotworu, który dzieli się na niski, pośredni i wysoki.
Klinicznie nowotwór ten prezentuje się najczęściej jako niebolesny, powoli rosnący guz, zwykle w obrębie ślinianki przyusznej. Rzadziej występuje w śliniance podżuchwowej i małych gruczołach ślinowych jamy ustnej. Nowotwór o wysokim stopniu złośliwości może naciekać nerw twarzowy, powodując jego porażenie, oraz dawać przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych i odległych narządów.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, MRI, CT) oraz biopsję cienkoigłową lub pobranie wycinka. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i złośliwości guza – podstawową metodą jest radykalne leczenie chirurgiczne, często z uzupełniającą radioterapią w przypadkach guzów o wysokim stopniu złośliwości lub niecałkowitej resekcji.
Rokowanie zależy głównie od stopnia złośliwości histologicznej – 5-letnie przeżycie w przypadkach o niskim stopniu złośliwości wynosi ponad 90%, natomiast w guzach o wysokim stopniu złośliwości spada do około 50%. Istotnym czynnikiem prognostycznym jest również całkowite usunięcie guza z zachowaniem marginesów tkanek zdrowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy ślinianki przyusznej – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka guzów ślinianki przyusznej wymaga wieloaspektowego podejścia, łączącego szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz zaawansowane metody obrazowe i cytologiczne. USG, jako pierwsza linia diagnostyczna, charakteryzuje się czułością 60%, swoistością 95,2% i dokładnością 90,3% w różnicowaniu zmian łagodnych i złośliwych, natomiast MRI, dzięki doskonałemu kontrastowi tkanek miękkich i technikom takim jak DWI i DCE-MRI, umożliwia precyzyjną ocenę rozprzestrzeniania okołonerwowego oraz charakteru guza. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (FNA), często wykonywana pod kontrolą USG, wykazuje czułość 68-84% i swoistość 89-100% w wykrywaniu złośliwości, a jej wyniki klasyfikowane są według Systemu Mediolańskiego Raportowania Cytologii Gruczołów Ślinowych (MSRSGC). W przypadkach niejednoznacznych stosuje się biopsję gruboigłową lub badanie doraźne podczas operacji. Diagnostyka molekularna (FISH, RT-PCR, NGS) wspomaga rozpoznanie i prognozowanie, zwłaszcza w trudnych przypadkach.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, badanie palpacyjne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja śródoperacyjna, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gruczoł ślinowy, guz ślinianki przyusznej, guz Warthina, naciekanie okołonerwowe, nerw czaszkowy, nerw twarzowy, obrazowanie dyfuzyjne, otolaryngolog, porażenie nerwu twarzowego, pozytonowa tomografia emisyjna, rak mukoepidermoidalny, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, tomografia komputerowa, ultrasonografia, węzeł chłonny, współczynnik dyfuzji, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja wirusem cytomegalii – Etiologia i przyczyny
Cytomegalowirus (CMV, HHV-5) to duży, złożony wirus DNA z rodziny Herpesviridae, charakteryzujący się zdolnością do latencji i unikania odpowiedzi immunologicznej gospodarza. CMV jest powszechnie rozpowszechniony, z seroprewalencją sięgającą 50-85% dorosłych w USA i niemal 100% w krajach rozwijających się. Wirus przenosi się przez kontakt z zakaźnymi płynami ustrojowymi (ślina, mocz, krew, nasienie, wydzielina pochwowa, mleko matki) i może powodować pierwotne zakażenie, reinfekcję lub reaktywację. Szczególnie narażone na ciężkie zakażenia są osoby z immunosupresją (np. biorcy przeszczepów, pacjenci z HIV/AIDS, osoby poddawane chemioterapii) oraz noworodki zakażone wrodzenie (0,2-1% noworodków, z ryzykiem trwałych niepełnosprawności u 1-2 na 1000 urodzeń). Ryzyko transmisji wertykalnej wynosi 30-70% przy pierwotnej infekcji w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, a zakażenie płodu może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych i sensorycznych, w tym głuchoty i opóźnienia rozwoju.
Betaherpesvirinae, błona śluzowa, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dysfagia, Herpesviridae, immunosupresja, infekcja pierwotna, limfocyt T pomocniczy, małogłowie, miażdżyca, odpowiedź immunologiczna, polimikrogyria, rak mukoepidermoidalny, stan latentny, szpik kostny, transmisja wertykalna, tropizm komórkowy, wiremia, wirus cytomegalii, wrodzone zakażenie, wtrąt wewnątrzjądrowy, wydalanie wirusa, zakażenie wewnątrzmaciczne, zapalenie mózgu, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby, zwapnienie