zahamowanie perystaltyki jelit
Zahamowanie perystaltyki jelit to stan, w którym dochodzi do spowolnienia lub całkowitego ustania ruchów robaczkowych przewodu pokarmowego. Jest to częsty problem kliniczny, który może wystąpić jako powikłanie zabiegów operacyjnych w obrębie jamy brzusznej, stosowania określonych leków (szczególnie opioidów), zaburzeń metabolicznych czy infekcji.
Patofizjologia tego zjawiska obejmuje zaburzenia neurologicznej i humoralnej regulacji motoryki przewodu pokarmowego. W warunkach prawidłowych perystaltyka jest kontrolowana przez układ nerwowy jelitowy (enteryczny), autonomiczny układ nerwowy oraz liczne mediatory i hormony. Zahamowanie tej aktywności może wynikać z odczynu zapalnego, niedokrwienia, dysbalansu elektrolitowego czy działania substancji hamujących.
Klinicznie zahamowanie perystaltyki objawia się wzdęciem brzucha, nudnościami, wymiotami, brakiem oddawania gazów i stolca oraz bólem brzucha. W badaniu fizykalnym charakterystyczny jest brak szmerów perystaltycznych podczas osłuchiwania jamy brzusznej. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe, szczególnie RTG przeglądowe jamy brzusznej, które może uwidocznić poziomy płynu i rozdęte pętle jelit.
Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, wczesne uruchomienie pacjenta, stosowanie prokinetycznych środków farmakologicznych, odstawienie leków hamujących perystaltykę oraz w ciężkich przypadkach dekompresję przewodu pokarmowego. W profilaktyce pooperacyjnej istotne znaczenie ma wczesne żywienie enteralne, prawidłowe nawodnienie oraz racjonalna antybiotykoterapia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Loperamid WZF 2 mg
Loperamid WZF w dawce 2 mg jest wskazany do objawowego leczenia ostrej i przewlekłej biegunki, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u dzieci poniżej 6. roku życia oraz u pacjentów z nadwrażliwością na loperamid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (100 mg/tabletka). Nie należy go stosować w przebiegu ostrych chorób zapalnych jelit, takich jak ostra czerwonka z krwią w kale i gorączką, ostry rzut wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella, Campylobacter oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit po antybiotykoterapii. Hamowanie perystaltyki w tych stanach może prowadzić do zatrzymania toksycznych treści, nasilenia objawów i wydłużenia czasu choroby.
antybiotyk szerokowidmowy, bakterie Campylobacter, bakterie Salmonella, bakterie shigella, bakteryjne zapalenie jelita cienkiego, biegunka infekcyjna, biegunka ostra i przewlekła, laktoza jednowodna, loperamid chlorowodorek, megacolon, megacolon toxicum, nadwrażliwość na loperamid, niedrożność jelit, nietolerancja laktozy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zahamowanie perystaltyki jelit - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nitedor 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu, substancji czynnej Nitedoru (25 mg tabletki powlekane), może prowadzić do poważnych objawów obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (senność, splątanie, majaczenie, śpiączka), układ autonomiczny (antycholinergiczne: niewyraźne widzenie, ostra jaskra, zahamowanie perystaltyki, zatrzymanie moczu), układ sercowo-naczyniowy (niedociśnienie, tachykardia, bradykardia, tachyarytmie komorowe, niewydolność serca), zaburzenia termoregulacji (hipertermia lub hipotermia), drgawki oraz zagrożenia ze strony układu oddechowego (sinica, depresja oddechowa, zatrzymanie oddychania). Dawka toksyczna prowadząca do rabdomiolizy wynosi około 13 mg/kg masy ciała, a dawka śmiertelna około 25 mg/kg, co stanowi niemal 100-krotność dawki terapeutycznej. Rabdomioliza może skutkować niewydolnością nerek, dlatego konieczne jest monitorowanie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK).
alkalizacja moczu, bradykardia, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, doksylaminy wodorobursztynian, fosfokinaza kreatynowa, hemodializa, hipertermia, hipotermia, lek przeciwdrgawkowy, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, objawy antycholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, ostra jaskra, płukanie żołądka, przedawkowanie doksylaminy, rabdomioliza, sinica, tachyarytmia komorowa, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia termoregulacji, zahamowanie perystaltyki jelit, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Akineton SR 4 mg 4 mg
Preparat Akineton SR 4 mg, zawierający chlorowodorek biperydenu (3,6 mg biperydenu), jest lekiem o przedłużonym uwalnianiu o działaniu antycholinergicznym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i sód. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jaskra z wąskim kątem przesączania, ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i ostrego napadu jaskry. Ponadto, biperyden jest przeciwwskazany u pacjentów z mechanicznymi zwężeniami przewodu pokarmowego, przerostem okrężnicy (megacolon) oraz niedrożnością jelit, gdyż może nasilać zaburzenia perystaltyki i prowadzić do poważnych powikłań, w tym perforacji przewodu pokarmowego.
Akineton SR, biperyden, chlorowodorek biperydenu, ciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, lek o przedłużonym uwalnianiu, megacolon, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, ostry napad jaskry, perforacja przewodu pokarmowego, przerost okrężnicy, właściwości antycholinergiczne, zaburzenia motoryki jelit, zaburzenia perystaltyki, zahamowanie perystaltyki jelit, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levofloxacin Aurovitas
Lewofloksacyna wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów z historią poważnych działań niepożądanych po chinolonach lub fluorochinolonach oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek, gdzie dawkowanie należy dostosować do klirensu kreatyniny: 50-20 ml/min – 125 mg/24 h, potem 250 mg/24 h i 250 mg/12 h; 19-10 ml/min – 125 mg co 48 h, potem 125 mg/24 h i 125 mg/12 h; <10 ml/min (w tym hemodializa) – 125 mg co 48 h, potem 125 mg/24 h i 125 mg/24 h. Należy uwzględnić ryzyko długotrwałych, potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych obejmujących układ mięśniowo-szkieletowy, nerwowy, psychiczny i narządy zmysłów. Wystąpienie pierwszych objawów poważnych działań niepożądanych wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej. Stosowanie lewofloksacyny powinno być poprzedzone analizą lokalnego profilu oporności bakterii, zwłaszcza wobec MRSA i Escherichia coli, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji epidemiologicznej.
antybiotykoterapia, Bacillus anthracis, CDAD, choroba związana z Clostridium difficile, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, Escherichia coli, fluorochinolony, hemodializa, klirens kreatyniny, lewofloksacyna, MRSA, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, ostre bakteryjne zapalenie zatok, przeszczep narządu litego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ścięgno Achillesa, tendinopatia, wąglik płucny, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie perystaltyki jelit, zakażenie dróg moczowych, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Morphini sulfas WZF 10 mg/ml
Morfina w postaci siarczanu (Morphini sulfas WZF) jest silnym opioidem, którego stosowanie wymaga ścisłej kontroli ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym sodu pirosiarczyn (E 223) obecny w dawkach 10 mg/ml i 20 mg/ml. Morfina jest przeciwwskazana u pacjentów z upośledzeniem oddychania, chorobami obturacyjnymi górnych dróg oddechowych, ciężką astmą oskrzelową oraz zaawansowaną POChP ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodka oddechowego. Nie należy jej stosować w kolce wątrobowej i ostrym brzuchu, gdyż może nasilać skurcze dróg żółciowych i maskować objawy, utrudniając diagnostykę. Ponadto, stosowanie morfiny jest przeciwwskazane podczas terapii inhibitorami MAO oraz w okresie 2 tygodni po ich odstawieniu z powodu ryzyka zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. Ostrego zatrucia alkoholem również nie można łączyć z morfiną ze względu na potencjalne nasilenie depresji ośrodkowej i ryzyko śpiączki lub zgonu.
astma oskrzelowa, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitory monoaminooksydazy, kolka wątrobowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na morfinę, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz dróg żółciowych, sodu pirosiarczyn, śpiączka, upośledzenie oddychania, uraz głowy, uwolnienie katecholamin, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie perystaltyki jelit, zatrucie alkoholem, zespół ostrego brzucha, zespół serotoninowy