efekt wagotoniczny
Efekt wagotoniczny to zjawisko związane ze zwiększoną aktywnością nerwu błędnego (wagus), który jest głównym nerwem przywspółczulnym układu autonomicznego. Objawia się spowolnieniem pracy serca (bradykardią), zwiększonym wydzielaniem soków trawiennych, zwężeniem źrenic, zwiększoną perystaltyką jelit oraz ogólnym obniżeniem ciśnienia tętniczego.
W praktyce klinicznej efekty wagotoniczne mogą być wywoływane przez leki cholinergiczne, manewry stymulujące nerw błędny (np. masaż zatoki szyjnej) lub występować jako część odpowiedzi fizjologicznej organizmu w określonych stanach. Wzmożone napięcie nerwu błędnego odgrywa istotną rolę w regulacji funkcji sercowo-naczyniowych, oddechowych i trawiennych.
Nadmierny efekt wagotoniczny może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak omdlenia wazowagalne, blok przedsionkowo-komorowy czy znaczne spadki ciśnienia tętniczego. Z drugiej strony, stymulacja działania nerwu błędnego wykorzystywana jest terapeutycznie w leczeniu tachyarytmii, nadciśnienia tętniczego czy niektórych zaburzeń neuropsychiatrycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Doperil
Donepezyl, inhibitor cholinesterazy stosowany w terapii otępienia, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką postacią otępienia, innymi typami otępienia oraz zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem, ze względu na brak badań w tych grupach. Lek może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia z użyciem pochodnych sukcynylocholiny, dlatego konieczne jest poinformowanie anestezjologa o jego stosowaniu. Donepezyl może wywoływać efekt wagotoniczny prowadzący do bradykardii, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub blokami przewodzenia nadkomorowego. Zgłaszano przypadki omdleń i drgawek, a także ryzyko bloku serca i zahamowania zatokowego. Pacjenci z ryzykiem choroby wrzodowej, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, powinni być monitorowani, choć badania kliniczne nie wykazały zwiększonej częstości wrzodów ani krwawień. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z problemami urologicznymi ze względu na ryzyko niedrożności ujścia pęcherza moczowego.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, drgawki, efekt wagotoniczny, fosfokinaza keratynowa, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek cholinomimetyczny, niedrożność pęcherza moczowego, niestabilność autonomiczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniopochodne, rabdomioliza, sztywność mięśni, zahamowanie zatokowe, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Doperil
Donepezyl, stosowany w leczeniu choroby Alzheimera, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na swoje działanie cholinergiczne. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężką postacią otępienia, innymi typami otępienia lub zaburzeniami pamięci niezwiązanymi z chorobą Alzheimera. Donepezyl może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia pochodnymi sukcynylocholiny, dlatego anestezjolog powinien być poinformowany o jego stosowaniu. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem bradykardii, zwłaszcza u osób z zespołem chorego węzła zatokowego lub blokami przewodzenia nadkomorowego. Ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych, objawów pozapiramidowych oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) wymaga uważnej obserwacji, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne. Donepezyl może również nasilać objawy astmy i obturacyjnej choroby płuc oraz powodować niedrożność ujścia pęcherza moczowego u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami odpływu moczu.
astma, blok serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność wątroby, ciężka postać otępienia, działanie cholinergiczne, efekt wagotoniczny, fosfokinaza keratynowa, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, laktoza jednowodna, lek cholinomimetyczny, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedrożność pęcherza moczowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, omdlenie i drgawki, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniopochodne, rabdomioliza, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny