geny supresorowe
Geny supresorowe, znane również jako geny hamujące nowotwory, to szczególna klasa genów, których główną funkcją jest zapobieganie transformacji nowotworowej komórek. Ich produkty białkowe uczestniczą w kontroli cyklu komórkowego, naprawie uszkodzeń DNA, regulacji apoptozy (programowanej śmierci komórki) oraz utrzymaniu stabilności genomu.
Mutacje w genach supresorowych, zgodnie z modelem „dwóch uderzeń” Knudsona, prowadzą do utraty ich funkcji ochronnej. Najbardziej znanymi genami supresorowymi są TP53 (kodujący białko p53), BRCA1, BRCA2, RB1 (gen retinoblastoma) oraz PTEN. Inaktywacja tych genów może nastąpić w wyniku mutacji punktowych, delecji, metylacji promotora lub innych mechanizmów epigenetycznych.
Utrata funkcji genów supresorowych ma istotne znaczenie w patogenezie wielu nowotworów złośliwych. W przeciwieństwie do onkogenów, które ulegają aktywacji poprzez mutacje typu „gain-of-function”, geny supresorowe wymagają inaktywacji obu alleli, aby doszło do rozwoju nowotworu. Identyfikacja zmian w genach supresorowych ma kluczowe znaczenie w diagnostyce molekularnej, ocenie ryzyka zachorowania na nowotwory dziedziczne oraz w opracowywaniu nowych strategii terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Patofizjologia i mechanizm
Miksyfibrosarkom (MFS) to jeden z najczęstszych mięsaków tkanek miękkich u dorosłych, cechujący się złożonym kariotypem z licznymi aberracjami genomowymi, w tym mutacjami TP53 (występującymi u 44% pacjentów) oraz utratą genów CDKN2A/CDKN2B i RB1, które korelują z wyższym stopniem złośliwości i gorszym rokowaniem. Charakterystyczne są amplifikacje regionów chromosomów 1, 5p, 7p21-22, 20q oraz mutacje w genach takich jak NTRK1, MDM2, PTEN, a także nowo odkryty gen fuzyjny SLC37A3-BRAF. Ekspresja ITGA10 i współamplifikacja TRIO/RICTOR (w 42% MFS G3) wskazują na istotną rolę szlaku integryna-alfa10/TRIO/RICTOR w progresji guza, co stanowi potencjalny cel terapeutyczny. Miksyfibrosarkom wykazuje niską liczbę mutacji somatycznych (44% pacjentów), ale wysoką heterogenność wewnątrzguza i złożoność cytogenetyczną, z liczbą chromosomów w zakresie triploidalnym lub tetraploidalnym, co utrudnia opracowanie skutecznych terapii. Ponadto, mutacja receptora kinazy tyrozynowej AXL W451C, specyficzna dla MFS, powoduje nieregulowaną dimeryzację i aktywację sygnalizacji ERK, co może być celem terapii celowanych.
angiogeneza, chromotrypsja, cykl komórkowy, cytoszkielet, delecja chromosomowa, geny supresorowe, inhibitor mTOR, kariotyp, komórka macierzysta nowotworowa, komórka wielojądrowa, macierz pozakomórkowa, makrofag związany z nowotworem, marker immunohistochemiczny, metylacja promotora, mięsak tkanek miękkich, miksyfibrosarkom, mutacja missensowna, mutacja TP53, płaszczyzna powięziowa, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, szlak AKT/mTOR, szlak Hippo, szlak sygnałowy, tkanka łączna