czynnik aktywujący komórki B
Czynnik aktywujący komórki B (B-cell activating factor, BAFF) to cytokina należąca do rodziny czynnika martwicy nowotworów (TNF). Odgrywa kluczową rolę w regulacji dojrzewania, przeżycia i różnicowania limfocytów B, wpływając na homeostazę układu odpornościowego.
BAFF wiąże się z trzema różnymi receptorami: BAFF-R (główny receptor na komórkach B), TACI i BCMA, aktywując ścieżki sygnałowe NF-κB. Nadmierna ekspresja BAFF jest związana z patogenezą chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena czy reumatoidalne zapalenie stawów, gdzie przyczynia się do przeżycia autoreaktywnych limfocytów B.
W praktyce klinicznej opracowano terapie biologiczne ukierunkowane na blokowanie BAFF. Belimumab, przeciwciało monoklonalne przeciwko BAFF, został zatwierdzony do leczenia tocznia rumieniowatego układowego. Pomiar poziomu BAFF w surowicy może również służyć jako biomarker aktywności niektórych chorób autoimmunologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Patofizjologia i mechanizm
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych, charakteryzujący się wysoką heterogennością i agresywnym przebiegiem. Etiopatogeneza obejmuje przewlekłe zapalenie i cholestazę, które prowadzą do uszkodzeń DNA, mutacji w protoonkogenach (np. KRAS, BRAF) i genach supresorowych (np. TP53, SMAD4), a także deregulacji szlaków sygnałowych takich jak MAPK, JAK/STAT, PI3K/Akt i EGFR. Mutacje IDH1/2 występują w 13-20% przypadków wewnątrzwątrobowego raka dróg żółciowych, a fuzje FGFR2 aktywują liczne szlaki proproliferacyjne. Mikrośrodowisko guza, w tym limfocyty, fibroblasty i makrofagi, odgrywa kluczową rolę w progresji nowotworu, m.in. poprzez aktywację punktów kontrolnych układu immunologicznego (PD-1/PD-L1, CTLA-4). Czynniki ryzyka to m.in. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), zakażenia przywrami wątrobowymi, przewlekłe zapalenia, kamica żółciowa oraz czynniki środowiskowe jak palenie tytoniu i ekspozycja na Thorotrast.
cholestaza, cyklooksygenaza-2, czynnik aktywujący komórki B, czynnik martwicy nowotworów alfa, czynnik wzrostu hepatocytów, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dehydrogenaza izocytrynianowa, fibroblasty związane z rakiem, fuzja FGFR2, gen supresorowy nowotworów, indukowalna syntaza tlenku azotu, inhibitor IDH1, inhibitor punktów kontrolnych, interleukina-12, interleukina-6, komórki macierzyste, komórki nabłonkowe, limfocyty naciekające guz, macierz zewnątrzkomórkowa, makrofagi związane z guzem, mikrośrodowisko guza, mutacja BRAF, mutacja IDH1, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przywry wątrobowe, rak dróg żółciowych, rak wewnątrzwątrobowy, receptor czynnika wzrostu naskórka, receptory kinazy tyrozynowej, regulatorowe komórki T, sekwencjonowanie nowej generacji, szlak MAPK, wirusowe zapalenie wątroby