zaburzenia genetyczne

Zaburzenia genetyczne to grupa schorzeń wynikających z nieprawidłowości w materiale genetycznym człowieka. Mogą być wynikiem mutacji pojedynczych genów (choroby jednogenowe), aberracji chromosomowych (zmiany w liczbie lub strukturze chromosomów) lub zaburzeń wieloczynnikowych z komponentą genetyczną.

Choroby jednogenowe, takie jak mukowiscydoza, hemofilia czy dystrofia mięśniowa Duchenne’a, są przekazywane zgodnie z prawami Mendla w sposób autosomalny dominujący, autosomalny recesywny lub sprzężony z chromosomem X. Aberracje chromosomowe obejmują zespoły związane z nieprawidłową liczbą chromosomów (np. zespół Downa – trisomia 21) lub ich strukturą (delecje, duplikacje, translokacje).

Diagnostyka zaburzeń genetycznych obejmuje badania cytogenetyczne (kariotypowanie), molekularne (sekwencjonowanie DNA, MLPA) oraz coraz częściej techniki wysokoprzepustowe jak sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). W przypadku rodzin obciążonych chorobami genetycznymi istotne znaczenie ma poradnictwo genetyczne oraz możliwość diagnostyki prenatalnej lub preimplantacyjnej.

Leczenie zaburzeń genetycznych jest zróżnicowane – od objawowego, przez terapie enzymatyczne, aż po nowoczesne podejścia terapii genowej, które dają nadzieję na przyczynowe leczenie wielu chorób genetycznych. Szczególne znaczenie ma wczesna diagnostyka, zwłaszcza w przypadku chorób, w których wczesna interwencja może znacząco poprawić rokowanie (np. fenyloketonuria).

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl