Tabex
Tabex to preparat zawierający cytyzynę, alkaloid pochodzenia roślinnego wyizolowany z nasion złotokapu (Cytisus laburnum). Jest stosowany jako środek wspomagający leczenie uzależnienia od nikotyny. Cytyzyna działa jako częściowy agonista receptorów nikotynowych, co powoduje zmniejszenie głodu nikotynowego i łagodzenie objawów odstawienia podczas rzucania palenia.
Mechanizm działania Tabexu polega na wiązaniu się z receptorami acetylocholinowymi typu nikotynowego w mózgu, do których normalnie przyłącza się nikotyna. Cytyzyna ma większe powinowactwo do tych receptorów niż nikotyna, ale wywołuje słabszą odpowiedź, co pomaga złagodzić objawy odstawienia nikotyny, jednocześnie blokując działanie nikotyny pochodzącej z dymu tytoniowego.
Liczne badania kliniczne potwierdziły skuteczność Tabexu w terapii uzależnienia od nikotyny. Lek ten jest szczególnie popularny w krajach Europy Wschodniej i Centralnej, gdzie jest stosowany od kilkudziesięciu lat. W porównaniu do innych środków stosowanych w leczeniu uzależnienia od nikotyny, Tabex jest relatywnie tani, co czyni go dostępną alternatywą dla pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tabex 1,5 mg
Tabex 1,5 mg tabletki powlekane, zawierające cytyzynę jako substancję czynną, nie wykazują wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego. Lek o dawce 1,5 mg cytyzyny w tabletce o średnicy 5,5 mm jest stosowany w terapii uzależnienia od nikotyny i nie powoduje zaburzeń psychomotorycznych ani funkcji poznawczych, które mogłyby ograniczać sprawność pacjenta w wykonywaniu czynności wymagających koncentracji i koordynacji. W praktyce klinicznej lekarz powinien poinformować pacjenta o braku negatywnego wpływu leku na te zdolności, co jest szczególnie istotne u osób wykonujących zawody wymagające prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn.
charakterystyka produktu leczniczego, cytyzyna, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, funkcje poznawcze, objawy odstawienia, odstawienie nikotyny, praktyka kliniczna, senność, sprawność psychomotoryczna, sprawność psychoruchowa, substancja czynna, Tabex, tabletka powlekana, uzależnienie od nikotyny, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tabex 1,5 mg
Cytyzyna, aktywny składnik preparatu Tabex 1,5 mg (kod ATC: N07BA04), jest alkaloidem roślinnym o strukturze chemicznej zbliżonej do nikotyny, wykazującym częściowe agonistyczne działanie na receptory nikotynowe α4β2. Mechanizm jej działania opiera się na konkurencji z nikotyną o te same receptory, przy czym cytyzyna wiąże się z nimi silniej, stopniowo wypierając nikotynę. W ośrodkowym układzie nerwowym substancja ta umiarkowanie zwiększa stężenie dopaminy, co łagodzi objawy zespołu odstawienia nikotyny, jednocześnie zapobiegając pełnej aktywacji mezolimbicznego układu dopaminergicznego. W obwodowym układzie nerwowym cytyzyna wykazuje dwufazowe działanie – początkowo pobudza, a następnie poraża zwoje wegetatywne, co skutkuje m.in. odruchową stymulacją oddychania, zwiększeniem wydzielania katecholamin, podwyższeniem ciśnienia tętniczego oraz przeciwdziałaniem obwodowym objawom odstawienia nikotyny.
abstynencja nikotynowa, alkaloid roślinny, ciśnienie tętnicze, cytyzyna, częściowy agonista, dopamina, katecholamina, mezolimbiczny układ dopaminergiczny, nadnercze, obwodowy układ nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor nikotynowy acetylocholinergiczny, receptor nikotynowy α4β2, Tabex, uzależnienie od nikotyny, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia nikotyny, zwój wegetatywny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tabex 1,5 mg
Produkt leczniczy TABEX zawiera substancję czynną cytyzynę (Cytisinum) w dawce 1,5 mg na tabletkę powlekaną. Tabletki mają postać okrągłych, beżowych, dwuwypukłych tabletek o średnicy 5,5 mm, z wytłoczoną literą „S” na jednej stronie. Preparat jest pakowany w blistry wykonane z materiałów PVC/PE/PVdC/PE/PVC/Aluminium, po 20 tabletek w blistrze, a standardowe opakowanie zawiera 5 blistrów, co daje łącznie 100 tabletek. Okres ważności produktu wynosi 2 lata, a zalecane warunki przechowywania to temperatura poniżej 25°C. W skład tabletek wchodzą również substancje pomocnicze takie jak celuloza, wapnia siarczan dwuwodny, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian, a otoczka powlekająca zawiera m.in. alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E171) i tlenki żelaza (E172).
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tabex 1,5 mg
Farmakokinetyka cytyzyny, substancji czynnej preparatu Tabex, została szczegółowo zbadana w modelach zwierzęcych i u ludzi. Po podaniu doustnym u myszy dawki 2 mg/kg biodostępność wynosiła 42%, z Tmax wynoszącym aż 120 godzin, a okres półtrwania po podaniu dożylnym 200 minut. Wydalanie z moczem w ciągu 24 godzin stanowiło około 18% (doustnie) i 33% (dożylnie) dawki, a w kałem 3% (dożylnie). Dystrybucja tkankowa wskazała na wysokie stężenia w wątrobie, nadnerczach i nerkach, z wyjątkowo wysokim stężeniem w żółci (200-krotnie wyższym niż we krwi), co podkreśla rolę wątroby w metabolizmie i eliminacji. U królików po podaniu przezskórnym obserwowano dwufazowy wzorzec wchłaniania, a objętość dystrybucji (Vd) różniła się znacząco w zależności od drogi podania: 6,21 l/kg (doustnie) vs. 1,02 l/kg (dożylnie). U szczurów stężenie cytyzyny w mózgu stanowiło około 30% stężenia we krwi, co jest istotnie niższe niż u nikotyny (65%), co może wpływać na mechanizm działania leku.