antybiotyk z grupy pochodnych ryfamycyny
Antybiotyki z grupy pochodnych ryfamycyny to półsyntetyczne związki bakteriobójcze, których działanie opiera się na blokowaniu bakteryjnej polimerazy RNA zależnej od DNA, co prowadzi do zahamowania syntezy RNA i białek bakteryjnych. Głównym przedstawicielem tej grupy jest ryfampicyna (rifampicyna), wykazująca silne działanie wobec prątków gruźlicy i wielu innych bakterii Gram-dodatnich oraz niektórych Gram-ujemnych.
Ryfamycyny charakteryzują się dobrą penetracją do tkanek i komórek, w tym do wnętrza makrofagów, co ma szczególne znaczenie w leczeniu zakażeń wewnątrzkomórkowych. Ze względu na szybkie powstawanie oporności, antybiotyki te są stosowane niemal wyłącznie w terapii skojarzonej, szczególnie w leczeniu gruźlicy, trądu, a także w profilaktyce zakażeń meningokokowych czy Haemophilus influenzae.
Oprócz ryfampicyny, do grupy pochodnych ryfamycyny należą również rifabutyna, rifapentyna i rifaksymina. Ta ostatnia, ze względu na minimalną absorpcję z przewodu pokarmowego, jest stosowana głównie w leczeniu biegunek bakteryjnych, encefalopatii wątrobowej oraz w zapobieganiu nawrotom encefalopatii wątrobowej. Antybiotyki z tej grupy mogą wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami poprzez indukcję enzymów cytochromu P450.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pozakonazol Altan
Stosowanie pozakonazolu w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, wydłużenia odstępu QTc oraz liczne interakcje lekowe. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby, które należy regularnie monitorować podczas leczenia, zwłaszcza u pacjentów z nieprawidłowymi wynikami lub niewydolnością wątroby. Maksymalne stężenia pozakonazolu (Cₘₐₓ) po podaniu dożylnym są czterokrotnie wyższe niż po podaniu doustnym, co może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca, takimi jak wrodzony lub nabyty zespół wydłużonego QTc, kardiomiopatia, bradykardia czy współistniejące zaburzenia rytmu. Należy również monitorować i korygować zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza stężenia potasu, magnezu i wapnia.
antybiotyk z grupy pochodnych ryfamycyny, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie czynności wątroby, bradykardia zatokowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, depresja oddechowa, działanie neurotoksyczne, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, lek przeciwdrgawkowy, nadwrażliwość krzyżowa, neuropatia obwodowa, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełomowe zakażenie grzybicze, reakcja hepatotoksyczna, sedacja przedłużona, SIADH, sulfobutylobetadeks sodowy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół wydłużonego odstępu QTc