przełomowe zakażenie grzybicze
Przełomowe zakażenie grzybicze (ang. breakthrough fungal infection) to termin określający infekcję grzybiczą, która rozwija się u pacjenta mimo stosowanej profilaktyki przeciwgrzybiczej lub podczas terapii przeciwgrzybiczej. Zjawisko to obserwuje się najczęściej u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie u osób po przeszczepach narządów, z neutropenią, poddawanych chemioterapii lub u chorych na AIDS.
Mechanizm powstawania przełomowych zakażeń grzybiczych związany jest z nabywaniem oporności przez patogeny grzybicze, niedostatecznym stężeniem leku przeciwgrzybiczego w tkankach lub interakcjami lekowymi zmniejszającymi skuteczność stosowanych preparatów. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za tego typu infekcje są gatunki Candida (szczególnie non-albicans), Aspergillus oraz zygomycety.
Diagnostyka przełomowych zakażeń grzybiczych opiera się na badaniach mikrobiologicznych, obrazowych oraz serologicznych. Szczególnie istotne jest oznaczenie lekowrażliwości wyizolowanego patogenu. Leczenie wymaga często zmiany stosowanego leku przeciwgrzybiczego, zwiększenia dawki lub zastosowania terapii skojarzonej, w zależności od stanu klinicznego pacjenta i zidentyfikowanego patogenu.
Przełomowe zakażenia grzybicze stanowią poważne wyzwanie terapeutyczne ze względu na wysoką śmiertelność, szczególnie u pacjentów w stanie immunosupresji. Profilaktyka obejmuje monitorowanie stężeń leków przeciwgrzybiczych, identyfikację czynników ryzyka oraz właściwe postępowanie przeciwgrzybicze dostosowane do indywidualnego ryzyka pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole Mylan 40 mg/ml
Pozakonazol wykazuje farmakokinetykę o charakterze liniowym do dawki 800 mg/dobę, z medianą czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) około 3 godzin po podaniu z posiłkiem bogatotłuszczowym. Biodostępność leku jest silnie zależna od spożycia tłuszczu – podanie 400 mg pozakonazolu z posiłkiem zawierającym około 50 g tłuszczu zwiększa Cmax o 330% i AUC o 360% w porównaniu do podania na czczo. Pozakonazol charakteryzuje się dużą pozorną objętością dystrybucji (1774 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98%). Metabolizm jest minimalny, z dominującym wydalaniem niezmienionego leku z kałem (77% dawki), a okres półtrwania wynosi średnio 35 godzin (zakres 20–66 h). Wydalanie nerkowe jest marginalne (14% dawki, <0,2% w formie niezmienionej), co eliminuje konieczność modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, w tym poddawanych hemodializie.
albumina, cytochrom P450, farmakokinetyka pozakonazolu, glukuronidacja, hemodializa, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu, neutropenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, posiłek bogatotłuszczowy, przełomowe zakażenie grzybicze, stan stacjonarny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole STADA 100 mg
Pozakonazol w formie tabletek dojelitowych 100 mg wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin i okresem półtrwania około 29 godzin. Biodostępność leku znacząco wzrasta po podaniu z posiłkiem wysokotłuszczowym (AUC0-72h +51%, Cmax +16%), co przekłada się na wyższe średnie stężenia w osoczu (Cav +20%). Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (średnio 394 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98%). Metabolizm pozakonazolu jest ograniczony, głównie do glukuronidacji, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (77% dawki, z czego 66% w formie niezmienionej), natomiast wydalanie nerkowe stanowi jedynie 14% dawki, z minimalnym udziałem niezmienionego leku (<0,2%). W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 300 mg dwa razy na dobę) osiągane są stężenia Cav w zakresie 1550-2240 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego.
Aspergillus, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawka nasycająca, glukuronidacja, hemodializa, infekcja grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, maksymalne stężenie leku, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, profil farmakokinetyczny, przełomowe zakażenie grzybicze, stan stacjonarny, stężenie niezwiązanego leku, terapia przeciwgrzybicza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pozakonazol Altan
Stosowanie pozakonazolu w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, wydłużenia odstępu QTc oraz liczne interakcje lekowe. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby, które należy regularnie monitorować podczas leczenia, zwłaszcza u pacjentów z nieprawidłowymi wynikami lub niewydolnością wątroby. Maksymalne stężenia pozakonazolu (Cₘₐₓ) po podaniu dożylnym są czterokrotnie wyższe niż po podaniu doustnym, co może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca, takimi jak wrodzony lub nabyty zespół wydłużonego QTc, kardiomiopatia, bradykardia czy współistniejące zaburzenia rytmu. Należy również monitorować i korygować zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza stężenia potasu, magnezu i wapnia.
antybiotyk z grupy pochodnych ryfamycyny, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie czynności wątroby, bradykardia zatokowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, depresja oddechowa, działanie neurotoksyczne, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, lek przeciwdrgawkowy, nadwrażliwość krzyżowa, neuropatia obwodowa, niedrożność porażenna jelit, niewydolność wątroby, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełomowe zakażenie grzybicze, reakcja hepatotoksyczna, sedacja przedłużona, SIADH, sulfobutylobetadeks sodowy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół wydłużonego odstępu QTc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych (100 mg) wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się proporcjonalnością dawki do ekspozycji (AUC) przy dawkach do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin. Wchłanianie leku jest istotnie zwiększone przy podaniu z posiłkiem bogatym w tłuszcze, co podnosi AUC0-72h o 51% i Cmax o 16% w porównaniu do podania na czczo. Średni okres półtrwania (t½) wynosi około 29 godzin, a klirens pozorny mieści się w zakresie 7,5-11 l/h. Pozakonazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>98%) i nie ulega znaczącej metabolizacji przez CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (77% dawki w kale, z czego 66% to związek macierzysty), a wydalanie nerkowe jest marginalne (14% dawki, <0,2% niezmienionego leku). W stanie stacjonarnym stężenia Cav i Cmin dla dawki 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 2x dziennie w dniu 1.) wynoszą odpowiednio od 1550 do 2240 ng/ml i od 1330 do 1780 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego (profilaktyka vs. leczenie inwazyjnej aspergilozy).
Aspergillus, dawka wysycająca, farmakokinetyka pozakonazolu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens nerkowy, klirens pozorny, koncentrat do sporządzania roztworu, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, przełomowe zakażenie grzybicze, stężenie osoczowe, stężenie stacjonarne, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby