model farmakokinetyczny
Model farmakokinetyczny to matematyczne odwzorowanie procesów, jakim podlega lek w organizmie, umożliwiające przewidywanie jego stężenia w czasie. Bazuje na parametrach takich jak objętość dystrybucji, klirens czy biodostępność, które opisują absorpcję, dystrybucję, metabolizm i eliminację substancji czynnej (ADME).
Najprostszym modelem jest model jednokompartmentowy, traktujący organizm jako jednolitą przestrzeń. Modele wielokompartmentowe uwzględniają różną dynamikę leku w poszczególnych tkankach. Najbardziej zaawansowane są modele fizjologiczne (PBPK), które odwzorowują rzeczywiste procesy biologiczne w organach i tkankach.
Modele farmakokinetyczne mają kluczowe znaczenie w rozwoju leków, personalizacji dawkowania oraz w badaniach klinicznych. Pozwalają na optymalizację schematów dawkowania, minimalizację działań niepożądanych i zwiększenie skuteczności terapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek czy wątroby oraz w populacjach pediatrycznych i geriatrycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ossmiq 100 mg
Ossmiq, zawierający 100 mg pozakonazolu w formie tabletek dojelitowych, charakteryzuje się farmakokinetyką istotną dla terapii zakażeń grzybiczych, zwłaszcza inwazyjnej aspergilozy. Po podaniu doustnym Tmax wynosi 4-5 godzin, a farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki do 300 mg. Biodostępność zwiększa się o 51% (AUC0-72h) i 16% (Cmax) przy podaniu z posiłkiem wysokotłuszczowym. Pozakonazol wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (>98%) i dużą objętość dystrybucji (mediana 394 l). Eliminacja jest powolna, z okresem półtrwania około 29 godzin, głównie przez wydalanie z kałem (77% dawki, z czego 66% w postaci niezmienionej), a wydalanie nerkowe stanowi 14% dawki. W stanie stacjonarnym po dawce 300 mg raz na dobę mediana stężenia w osoczu (Cav) wynosi 1,550 ng/ml w profilaktyce i 1,780 ng/ml w leczeniu aspergilozy, z minimalnym stężeniem (Cmin) odpowiednio 1,330 ng/ml i 1,490 ng/ml. Czynniki takie jak płeć, rasa, czy umiarkowane zaburzenia czynności nerek nie wpływają klinicznie istotnie na farmakokinetykę leku.
biodostępność leku, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, glukuronidacja, grzyby Aspergillus, hemodializa, inhibitory cytochromu P450, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens leku, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, profilaktyka zakażeń grzybiczych, stan stacjonarny, stosunek AUC/MIC, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze z przełamania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – uroFuraginum 50 mg
Furazydyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w surowicy około 0,5 godziny po podaniu, z wartością około 4,2 μg/ml, co jednak ma ograniczone znaczenie terapeutyczne. Farmakokinetyka leku odpowiada jednokompartmentowemu modelowi dystrybucji, a wiązanie z białkami osocza jest zmienne (40-60% do 90-95%), co wskazuje na różnice metodologiczne w badaniach. Metabolizm furazydyny zachodzi zarówno w wątrobie, jak i tkankach obwodowych, co wpływa na jej aktywność przeciwbakteryjną i profil bezpieczeństwa. Około 13% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu pierwszej doby, co jest kluczowe dla działania przeciwbakteryjnego w układzie moczowym.
aktywność przeciwbakteryjna, białko osocza, biodostępność, czynnik etiologiczny, Escherichia coli, furazydyna, minimalne stężenie bakteriostatyczne, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, nitrofurantoina, pałeczka okrężnicy, pochodna nitrofuranu, profil bezpieczeństwa, stężenie terapeutyczne, układ moczowy, względna biodostępność, zakażenie układu moczowego - Leksykon substancji czynnych
Tlenek bizmutu – Właściwości farmakokinetyczne
Tlenek bizmutu w preparacie Ulcamed, występujący jako bizmut potasu amonowy cytrynian, wykazuje minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, wynoszące mniej niż 0,2% podanej dawki. Substancja działa głównie miejscowo w przewodzie pokarmowym, gdzie ulega miejscowemu metabolizmowi w żołądku, tworząc nierozpuszczalne związki, takie jak tlenochlorek bizmutu i cytrynian bizmutu. Bizmut kumuluje się przede wszystkim w nerkach, a jego eliminacja odbywa się głównie z kałem, przy klirensie nerkowym około 50 ml/min dla frakcji wchłoniętej. Kinetyka eliminacji wymaga zastosowania co najmniej 3-kompartmentowego modelu farmakokinetycznego, a biologiczny okres półtrwania wynosi od 5 do 11 dni.
absorpcja ogólnoustrojowa, bilans elektrolitowy, biologiczny okres półtrwania, bizmut potasu amonowego cytrynian, cytrynian bizmutu, dystrybucja tkankowa, kinetyka eliminacji, klirens nerkowy, model farmakokinetyczny, postać farmaceutyczna, przewód pokarmowy, tabletka powlekana, tlenek bizmutu, tlenochlorek bizmutu, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vancomycin-MIP 1000 1000 mg
Vancomycin-MIP (chlorowodorek wankomycyny) dostępny jest w stężeniach 500 mg i 1000 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji oraz roztworu doustnego. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do masy ciała, typu zakażenia oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych i dzieci powyżej 12 lat zaleca się dawkę 15-20 mg/kg co 8-12 godzin, z maksymalną dawką 2 g na podanie, a w ciężkich przypadkach dawkę nasycającą 25-30 mg/kg. U noworodków i dzieci poniżej 12 lat dawka wynosi 10-15 mg/kg co 6 godzin, z modyfikacjami zależnymi od wieku postkoncepcyjnego (PMA). Czas terapii jest uzależniony od rodzaju zakażenia, np. 7-14 dni dla pozaszpitalnego zapalenia płuc, 4-6 tygodni dla zakażeń kości i stawów oraz zakaźnego zapalenia wsierdzia. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie wymaga monitorowania stężenia wankomycyny i dostosowania odstępów między dawkami, szczególnie przy klirensie kreatyniny <20 ml/min lub podczas terapii nerkozastępczej (RRT). Wankomycyna jest słabo usuwana przez hemodializę przerywaną, ale klirens wzrasta przy stosowaniu błon o dużej przepuszczalności lub ciągłym leczeniu nerkozastępczym (CRRT), co wymaga dawek uzupełniających.
chlorowodorek wankomycyny, ciągła infuzja wankomycyny, ciągłe leczenie nerkozastępcze, Clostridium difficile, dawka nasycająca, dysfagia, funkcja nerek, hemodializa przerywana, infuzja przerywana, klirens kreatyniny, leczenie nerkozastępcze, model farmakokinetyczny, monitorowanie stężenia leku, okołoprotezowe zakażenie stawu, pozaszpitalne zapalenie płuc, produkt przeciwbakteryjny, proszek do sporządzania roztworu, respiratorowe zapalenie płuc, schemat pulsacyjny, stężenie terapeutyczne, szpitalne zapalenie płuc, szybkość filtracji kłębuszkowej, terapeutyczne monitorowanie leku, terapia nerkozastępcza, wartość MIC, wiek postkoncepcyjny, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry, zakaźne zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cefepime Solufarma 1000 mg
Cefepime Solufarma, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, może być podawany dożylnie (i.v.) lub domięśniowo (i.m.), przy czym preferowaną drogą w ciężkich zakażeniach i wstrząsie septycznym jest podanie dożylne. Standardowe dawkowanie u dorosłych i dzieci powyżej 40 kg z prawidłową czynnością nerek wynosi 2 g i.v. co 12 godzin w ciężkich zakażeniach oraz co 8 godzin w zakażeniach zagrażających życiu. Leczenie trwa zwykle 7-10 dni, z możliwością wydłużenia w ciężkich przypadkach. U pacjentów w podeszłym wieku bez zaburzeń nerkowych nie wymaga się modyfikacji dawki. W przypadku niewydolności nerek dawkowanie należy dostosować zgodnie z klirensem kreatyniny, obliczanym wzorem Cockcrofta-Gaulta, z dawkami podtrzymującymi od 2 g co 12 godzin (klirens ≥ 50 ml/min) do 1 g raz dziennie (klirens < 10 ml/min), a u pacjentów dializowanych – 500 mg po hemodializie.
bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cefepim, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciężkie zakażenie, dawka nasycająca, gorączka neutropeniczna, hemodializa, klirens kreatyniny, leczenie empiryczne, model farmakokinetyczny, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie domięśniowe, podanie dożylne, rekonstytucja roztworu, wlew dożylny, wstrząs septyczny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Fentermine – Właściwości farmakokinetyczne
Fentermina, będąca składnikiem aktywnym preparatu Qsiva w formie chlorowodorku w dawkach 3,75 mg, 7,5 mg, 11,25 mg i 15 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (75-85%) oraz Tmax około 6 godzin (zakres 2-10 godzin). Lek wykazuje rozległą dystrybucję (V/F = 369 l dla dawki 7,5 mg) i niskie wiązanie z białkami osocza (~17,5%). Metabolizm fenterminy jest ograniczony, głównie przez CYP3A4, z 75-85% dawki wydalanej w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi około 21 godzin, a klirens pozorny (CL/F) to 7,84 l/h. Farmakokinetyka fenterminy jest liniowa, a po wielokrotnym podaniu obserwuje się kumulację stężenia (wzrost Cmax i AUC o 2,5-2,9 razy). Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku.
BMI, chlorowodorek fenterminy, CYP3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, p-hydroksylacja, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie fenterminy w osoczu, stężenie w osoczu, topiramat, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole STADA 100 mg
Pozakonazol w formie tabletek dojelitowych 100 mg wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin i okresem półtrwania około 29 godzin. Biodostępność leku znacząco wzrasta po podaniu z posiłkiem wysokotłuszczowym (AUC0-72h +51%, Cmax +16%), co przekłada się na wyższe średnie stężenia w osoczu (Cav +20%). Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (średnio 394 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98%). Metabolizm pozakonazolu jest ograniczony, głównie do glukuronidacji, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (77% dawki, z czego 66% w formie niezmienionej), natomiast wydalanie nerkowe stanowi jedynie 14% dawki, z minimalnym udziałem niezmienionego leku (<0,2%). W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 300 mg dwa razy na dobę) osiągane są stężenia Cav w zakresie 1550-2240 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego.
Aspergillus, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawka nasycająca, glukuronidacja, hemodializa, infekcja grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, maksymalne stężenie leku, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, profil farmakokinetyczny, przełomowe zakażenie grzybicze, stan stacjonarny, stężenie niezwiązanego leku, terapia przeciwgrzybicza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml
Dalteparyna sodowa, substancja czynna preparatu Fragmin, jest heparyną drobnocząsteczkową o wysokiej biodostępności po podaniu podskórnym (87 ± 6% aktywności anty-Xa u zdrowych ochotników). Farmakokinetyka dalteparyny charakteryzuje się częściową nieliniowością dawki, z proporcjonalnym wzrostem AUC aktywności anty-Xa przy zwiększeniu dawki z 2 500 do 10 000 j.m. Objętość dystrybucji wynosi 40-60 ml/kg, wskazując na ograniczoną dystrybucję głównie do przestrzeni wewnątrznaczyniowej. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi 2,1-2,3 godziny, natomiast po podaniu podskórnym jest dłuższy (3-5 godzin), co wiąże się z opóźnionym wchłanianiem. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, jednak mniej niż 5% aktywności anty-Xa jest wydalane z moczem, co sugeruje dalsze przemiany metabolitów. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek na hemodializie okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 godziny, co wskazuje na ryzyko kumulacji i konieczność dostosowania dawkowania.
aktywność anty-Xa, biodostępność podskórna, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, farmakokinetyka dalteparyny, Fragmin, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens, klirens anty-Xa, model farmakokinetyczny, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjent hemodializowany, przewlekła niewydolność nerek - Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Właściwości farmakokinetyczne
Fenetermina, substancja czynna produktu leczniczego Qsiva dostępnego w dawkach 3,75 mg + 23 mg do 15 mg + 92 mg, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (75-85%) oraz mediana Tmax wynoszącą 6 godzin (zakres 2-10 godzin). Wiązanie z białkami osocza jest niskie (17,5%), a objętość dystrybucji po podaniu doustnym wynosi 369 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek pozanaczyniowych. Fenetermina jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (75-85% dawki), z okresem półtrwania około 21 godzin i klirensem pozornym 7,84 l/godz. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4, z metabolitami stanowiącymi niewielki procent wydalanej dawki. Farmakokinetyka fenterminy jest liniowa, a stosowanie wielokrotnych dawek powoduje kumulację (2,5- do 2,9-krotne zwiększenie Cmax i AUC).
CYP3A4, dostępność biologiczna fenterminy, eliminacja, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, p-hydroksylacja, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie fenterminy w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva w postaci tabletek dojelitowych (100 mg) wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się proporcjonalnością dawki do ekspozycji (AUC) przy dawkach do 300 mg, z Tmax wynoszącym 4-5 godzin. Wchłanianie leku jest istotnie zwiększone przy podaniu z posiłkiem bogatym w tłuszcze, co podnosi AUC0-72h o 51% i Cmax o 16% w porównaniu do podania na czczo. Średni okres półtrwania (t½) wynosi około 29 godzin, a klirens pozorny mieści się w zakresie 7,5-11 l/h. Pozakonazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>98%) i nie ulega znaczącej metabolizacji przez CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (77% dawki w kale, z czego 66% to związek macierzysty), a wydalanie nerkowe jest marginalne (14% dawki, <0,2% niezmienionego leku). W stanie stacjonarnym stężenia Cav i Cmin dla dawki 300 mg raz na dobę (po dawce nasycającej 2x dziennie w dniu 1.) wynoszą odpowiednio od 1550 do 2240 ng/ml i od 1330 do 1780 ng/ml, zależnie od postaci leku i wskazania klinicznego (profilaktyka vs. leczenie inwazyjnej aspergilozy).
Aspergillus, dawka wysycająca, farmakokinetyka pozakonazolu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens nerkowy, klirens pozorny, koncentrat do sporządzania roztworu, minimalne stężenie hamujące, model farmakokinetyczny, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, przełomowe zakażenie grzybicze, stężenie osoczowe, stężenie stacjonarne, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ulcamed 120 mg
Bizmutu potasu amonowego cytrynian, substancja czynna leku Ulcamed, wykazuje głównie miejscowe działanie terapeutyczne w przewodzie pokarmowym, przy minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym – poniżej 0,2% podanej dawki. Po absorpcji bizmut kumuluje się przede wszystkim w nerkach, a jego eliminacja odbywa się dwutorowo: niewchłonięta frakcja jest wydalana z kałem, natomiast wchłonięty bizmut jest usuwany przez nerki z klirensem około 50 ml/min. Farmakokinetyka bizmutu charakteryzuje się złożonym, co najmniej trójkompartmentowym modelem eliminacji, z okresem półtrwania wynoszącym 5-11 dni, co wskazuje na ryzyko kumulacji przy długotrwałej terapii.
bizmut, bizmutu potasu amonowego cytrynian, błona śluzowa przewodu pokarmowego, cytrynian bizmutu, dystrybucja tkankowa, klirens nerkowy, kumulacja substancji, kwas solny, model farmakokinetyczny, okres półtrwania, przewód pokarmowy, sok żołądkowy, tlenochlorek bizmutu, wchłanianie bizmutu, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia gospodarki elektrolitowej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Qsiva 3,75 mg + 23 mg
Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fenterminę chlorowodorek i topiramat w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, wykazuje wysoką dostępność biologiczną (fentermina 75-85%, topiramat 81-95%) oraz liniową farmakokinetykę. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) osiągane są odpowiednio po medianie 6 godzin (zakres 2-10) dla fenterminy i 10 godzin (7-16) dla topiramatu. Oba składniki charakteryzują się niskim wiązaniem z białkami osocza (fentermina 17,5%, topiramat 13-17%) oraz ograniczonym metabolizmem, głównie eliminowane są w postaci niezmienionej z moczem (fentermina 75-85%, topiramat 70%). Okres półtrwania wynosi 21 godzin dla fenterminy i 49 godzin dla topiramatu, a pozorny całkowity klirens (CL/F) to odpowiednio 7,84 l/godz. i 1,35 l/godz. W warunkach wielokrotnego podawania obserwuje się wzrost Cmax i AUC fenterminy 2,5-2,9-krotny oraz topiramatu 3,7-5,2-krotny. Pokarm nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę składników.
AUC, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, Cmax, CYP3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka populacyjna, fentermina i topiramat, inhibitor CYP2C19, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens całkowity, łagodna niewydolność wątroby, liniowa farmakokinetyka, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, umiarkowana niewydolność wątroby, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivanoptim 2,5 mg
Rywaroksaban wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmₐₓ) w ciągu 2-4 godzin, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania z posiłkiem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie i zmniejszoną biodostępność, szczególnie na czczo. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), a jego objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od CYP, z wydalaniem około 2/3 dawki przez nerki i kał, a 1/3 w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych, a eliminacja jest limitowana szybkością wchłaniania po podaniu doustnym. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani grupami etnicznymi.
biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model farmakokinetyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, pacjent geriatryczny, parametry krzepnięcia, punkt końcowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, substancja czynna, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby