wstrzyknięcie podpajęczynówkowe
Wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, znane również jako nakłucie lędźwiowe lub punkcja lędźwiowa, to procedura medyczna polegająca na wprowadzeniu igły do przestrzeni podpajęczynówkowej w kanale kręgowym. Wykonuje się ją najczęściej na poziomie L3-L4 lub L4-L5, poniżej końca rdzenia kręgowego, co minimalizuje ryzyko jego uszkodzenia.
Procedura ta ma zastosowanie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. W celach diagnostycznych umożliwia pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego do badań w kierunku infekcji, krwawień podpajęczynówkowych czy chorób demielinizacyjnych. Terapeutycznie wykorzystywana jest do podawania leków bezpośrednio do układu nerwowego, szczególnie przy znieczuleniu podpajęczynówkowym w chirurgii oraz w terapii przeciwnowotworowej.
Do powikłań wstrzyknięcia podpajęczynówkowego należą: zespół popunkcyjny (objawia się bólem głowy po zabiegu), krwiak nadtwardówkowy, infekcje oraz rzadko występujące uszkodzenia nerwów. Przeciwwskazaniami do zabiegu są: zwiększone ciśnienie śródczaszkowe, infekcje w miejscu wkłucia, zaburzenia krzepnięcia oraz niektóre choroby neurologiczne.
Procedura wymaga ścisłego przestrzegania zasad aseptyki, odpowiedniego ułożenia pacjenta (zwykle w pozycji siedzącej lub leżącej na boku) oraz precyzyjnej techniki wprowadzenia igły. Po zabiegu pacjent powinien pozostać w pozycji leżącej przez 1-2 godziny, co zmniejsza ryzyko wystąpienia bólu głowy popunkcyjnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lignocainum hydrochloricum WZF 2% 20 mg/ml
Lignocainum Hydrochloricum WZF 2% (20 mg/ml) jest roztworem lidokainy chlorowodorku stosowanym w znieczuleniu regionalnym, terapii bólu oraz leczeniu zaburzeń rytmu serca. Maksymalna dawka jednorazowa u dorosłych wynosi 200 mg (4,5 mg/kg mc.), u dzieci nie przekracza 3 mg/kg mc. Podawanie leku wymaga monitorowania czynności życiowych oraz stosowania próby aspiracji, aby uniknąć podania donaczyniowego. W znieczuleniu zewnątrzoponowym stosuje się dawkę testową 3-5 ml lidokainy z adrenaliną, a odstępy między dawkami nie powinny być krótsze niż 90 minut. Maksymalne dawki dla różnych rodzajów znieczulenia to: nasiękowe, blokady pni i splotów, zewnątrzoponowe i dożylne do 200 mg, a podpajęczynówkowe do 80 mg (1,5-4 ml). Produkt można rozcieńczać 0,9% roztworem NaCl.
analgezja prewencyjna, blokada okołoszyjkowa, ból neuropatyczny, chlorowodorek lidokainy, dawka nasycająca, dawka testowa, hiperkapnia, hipoksja, hipoproteinemia, indukcja znieczulenia, infuzja dożylna ciągła, kwasica, lek przeciwarytmiczny, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie donaczyniowe, próba aspiracji, terapia bólu, terapia multimodalna, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, zaburzenia rytmu serca, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie odcinkowe dożylne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal 1 mg/ml
Przedawkowanie siarczanu morfiny podawanego podpajęczynówkowo stanowi poważne zagrożenie, głównie z powodu opóźnionej depresji ośrodka oddechowego, która może wystąpić nawet do 24 godzin po podaniu. Kluczowymi objawami są zahamowanie oddychania, zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), zwężenie źrenic (szpilkowate, niereagujące na światło), niedotlenienie narządów oraz ryzyko zachłystowego zapalenia płuc. Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że Morphini Sulfas WZF 0,1% Spinal zawiera sód w ilości 0,154 mmol (3,54 mg) na ml roztworu, co może mieć kliniczne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki sodowej.
depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, drożność dróg oddechowych, gospodarka sodowa, morphini sulfas, nalokson, niedotlenienie, niewydolność układu oddechowego, oddech wspomagany, oddech zastępczy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, podanie podpajęczynówkowe, podanie zewnątrzoponowe, siarczan morfiny, śpiączka, szpilkowate źrenice, układ oddechowy, wlew dożylny, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, zaburzenie świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zahamowanie czynności oddechowej, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ultiva 5 mg
Ultiva (remifentanyl) jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji, o stężeniu końcowym 1 mg/ml po odtworzeniu. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, z zastosowaniem wykalibrowanej pompy infuzyjnej i odpowiednio przygotowanego zestawu infuzyjnego, z zachowaniem zasad minimalizacji przestrzeni martwej i obowiązkowym przepłukaniem po zakończeniu podawania. Stężenia roztworu do infuzji ręcznej wynoszą od 20 do 250 µg/ml, z zalecanymi wartościami 50 µg/ml dla dorosłych i 20-25 µg/ml dla dzieci powyżej 1 roku życia. Dawkowanie remifentanylu powinno być indywidualnie dostosowane, z uwzględnieniem wskazań klinicznych, takich jak indukcja znieczulenia (bolus 1 µg/kg, infuzja 0,5-1,0 µg/kg/min), podtrzymanie znieczulenia z wentylacją mechaniczną (0,4 µg/kg/min) czy analgezja pooperacyjna (0,05-0,2 µg/kg/min). U pacjentów w podeszłym wieku dawkę początkową należy zmniejszyć o 50%, a u osób otyłych dawkowanie opierać na masie należnej. Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, natomiast w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby może wystąpić zwiększona wrażliwość na działanie depresyjne.
analgezja pooperacyjna, chlorowodorek remifentanylu, drożność dróg oddechowych, efekt depresyjny, efekt opioidowy, indukcja znieczulenia, oddech spontaniczny, okres półtrwania, personel medyczny, podtrzymanie znieczulenia, pompa infuzyjna, remifentanyl, resuscytacja oddechowa i krążeniowa, sedacja, silny opioid, wentylacja mechaniczna, wentylacja wspomagana, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, wstrzyknięcie zewnątrzoponowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ultiva 2 mg
Ultiva (remifentanyl) jest silnym opioidem dostępnym w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji, o stężeniu po odtworzeniu 1 mg/ml. Lek dostępny jest w dawkach 1 mg, 2 mg oraz 5 mg, a jego podawanie wymaga ścisłego nadzoru wykwalifikowanego personelu medycznego na oddziałach wyposażonych w sprzęt do monitorowania i wspomagania funkcji oddechowej oraz krążeniowej. Infuzję ciągłą należy prowadzić za pomocą wykalibrowanej pompy infuzyjnej, stosując specjalne cewniki dożylne, z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć zatkania lub odłączenia. Po zakończeniu infuzji konieczne jest przepłukanie cewnika. Podawanie leku jest wyłącznie dożylne, z bezwzględnym zakazem podawania zewnątrzoponowego i podpajęczynówkowego.
chlorowodorek remifentanylu, drożność dróg oddechowych, infuzja ciągła, infuzja sterowana ręcznie, kaniula dożylna, lek znieczulający, monitorowanie czynności oddechowej, pompa infuzyjna, procedura kliniczna, produkt leczniczy, proszek do sporządzania roztworu, przestrzeń martwa, remifentanyl, resuscytacja oddechowa i krążeniowa, roztwór do wstrzykiwań, silny opioid, wentylacja wspomagana, właściwość farmakologiczna, wstrzyknięcie i infuzja, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, wstrzyknięcie zewnątrzoponowe, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Remifentanil B. Braun 2 mg
Remifentanyl jest silnym opioidem stosowanym wyłącznie dożylne na oddziałach wyposażonych w sprzęt do monitorowania i wspomagania krążenia oraz oddychania. Podawanie leku wymaga personelu medycznego z doświadczeniem w anestezjologii, resuscytacji i zarządzaniu działaniami niepożądanymi opioidów. Infuzja ciągła powinna być prowadzona za pomocą skalibrowanej pompy infuzyjnej, z zastosowaniem rurki dożylnej o dużym przepływie lub dedykowanego cewnika, który należy odpowiednio przepłukać po zakończeniu podawania, aby uniknąć niezamierzonego podania leku. Remifentanyl może być stosowany także w systemach TCI opartych na modelu farmakokinetycznym Minto, uwzględniającym beztłuszczową masę ciała i wiek pacjenta. Lek nie jest wskazany do podawania w zastrzykach zewnątrzoponowych ani podpajęczynówkowych, a jego dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do reakcji pacjenta.
beztłuszczowa masa ciała, efekt hemodynamiczny, indukcja znieczulenia, infuzja sterowana docelowym stężeniem, infuzja sterowana ręcznie, izofluran, kaniula dożylna, podanie dożylne, podtlenek azotu, pompa infuzyjna, propofol, remifentanyl, resuscytacja oddechowa, środek anestetyczny, TIVA, wentylacja wspomagana, wlew ciągły, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, wstrzyknięcie zewnątrzoponowe, zabieg kardiochirurgiczny, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, znieczulenie dożylne całkowite, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy 5 mg/ml
Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy to roztwór do znieczulenia podpajęczynówkowego zawierający 5 mg bupiwakainy chlorowodorku na 1 ml oraz 80 mg glukozy jednowodnej na ml, praktycznie wolny od sodu (<1 mmol/dawka). Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na amidowe środki znieczulające oraz składniki pomocnicze. Znieczulenie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z ostrymi chorobami OUN, takimi jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie istoty szarej rdzenia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, podostre zwyrodnienie rdzenia w przebiegu niedokrwistości złośliwej oraz guzy mózgu i rdzenia, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Ponadto, przeciwwskazania obejmują patologie kręgosłupa (zwężenie kanału rdzenia, aktywne procesy zapalne, gruźlica, guzy, świeże urazy) oraz obecność posocznicy lub zakażenia skóry w miejscu iniekcji, które mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych.
Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów we wstrząsie kardiogennym lub hipowolemicznym ze względu na ryzyko nasilenia hipotensji spowodowanej blokadą współczulną. Przeciwwskazaniem są także zaburzenia krzepnięcia (wrodzone lub nabyte) oraz leczenie przeciwzakrzepowe, które zwiększają ryzyko krwiaka okołordzeniowego i trwałego uszkodzenia rdzenia. Wskazane jest ostrożne rozważenie zastosowania u pacjentów z ciężkimi chorobami sercowo-naczyniowymi, niestabilnym neurologicznie kręgosłupem, zaburzeniami świadomości, istotnymi deformacjami kręgosłupa oraz zaawansowaną hipowolemią bez odpowiedniej resuscytacji płynowej. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody znieczulenia lub odroczyć zabieg do stabilizacji stanu klinicznego.
blokada współczulna, bupiwakaina chlorowodorek, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, glukoza jednowodna, gruźlica kręgosłupa, guz kręgosłupa, guz mózgu i rdzenia kręgowego, hipotonia, hipowolemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, lek miejscowo znieczulający amidowy, lek przeciwzakrzepowy, niedokrwistość złośliwa, ostra choroba ośrodkowego układu nerwowego, podostre zwyrodnienie rdzenia kręgowego, posocznica, resuscytacja płynowa, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie świadomości, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie podpajęczynówkowe, zwężenie kanału rdzenia kręgowego