zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył

Zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył (ang. venous thromboembolism, VTE) to stan kliniczny obejmujący zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) i zatorowość płucną (ZP), które są dwiema manifestacjami tego samego procesu chorobowego. Charakteryzuje się tworzeniem skrzeplin w układzie żylnym, które mogą oderwać się i przemieścić do płuc, powodując potencjalnie zagrażającą życiu zatorowość płucną.

Do głównych czynników ryzyka rozwoju zaburzeń zakrzepowo-zatorowych żył należą: unieruchomienie, zabieg chirurgiczny, uraz, nowotwór złośliwy, ciąża, doustne środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza, predyspozycje genetyczne (np. czynnik V Leiden, niedobór białka C lub S) oraz wiek powyżej 60 lat. Klasyczna triada objawów ZŻG obejmuje ból, obrzęk i zaczerwienienie kończyny, natomiast zatorowość płucna może manifestować się dusznością, bólem w klatce piersiowej, kaszlem, krwiopluciem i tachykardią.

Diagnostyka VTE opiera się na ocenie klinicznej, oznaczeniu poziomu D-dimerów oraz badaniach obrazowych: ultrasonografii kompresyjnej w przypadku ZŻG oraz angiografii tomografii komputerowej w przypadku zatorowości płucnej. Leczenie obejmuje stosowanie antykoagulantów (heparyny niefrakcjonowanej, heparyny drobnocząsteczkowej, antagonistów witaminy K lub bezpośrednich doustnych antykoagulantów), a w wybranych przypadkach – trombolizę, trombektomię lub umieszczenie filtra w żyle głównej dolnej.

Profilaktyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych żył jest niezwykle istotna i obejmuje wczesne uruchomienie pacjenta po zabiegach, stosowanie pończoch uciskowych, farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka oraz odpowiednie nawodnienie. Powikłania nieleczonego VTE mogą obejmować zespół pozakrzepowy, nadciśnienie płucne oraz zgon, dlatego istotne jest wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl