działanie zakrzepowo-zatorowe

Działanie zakrzepowo-zatorowe to proces patofizjologiczny, w którym dochodzi do tworzenia się zakrzepów w naczyniach krwionośnych, a następnie przemieszczania się ich fragmentów (zatorów) do innych obszarów układu naczyniowego. Jest to jeden z głównych mechanizmów prowadzących do takich chorób jak zawał serca, udar mózgu czy zatorowość płucna.

Zakrzep powstaje wskutek aktywacji kaskady krzepnięcia, adhezji i agregacji płytek krwi oraz aktywacji śródbłonka naczyniowego. W patogenezie działania zakrzepowo-zatorowego istotną rolę odgrywa triada Virchowa: uszkodzenie śródbłonka naczyń, zaburzenia przepływu krwi (zastój) oraz nadkrzepliwość. Czynnikami ryzyka są m.in. długotrwałe unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne, nowotwory, ciąża, przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, palenie tytoniu oraz wrodzone lub nabyte trombofilie.

Konsekwencje działania zakrzepowo-zatorowego zależą od lokalizacji i rozmiaru zatoru. W układzie tętniczym zatrzymanie przepływu krwi prowadzi do niedokrwienia i martwicy tkanek. W układzie żylnym zatory mogą powodować zastój krwi, obrzęki i ból. Szczególnie niebezpieczna jest zatorowość płucna, będąca skutkiem przemieszczenia się materiału zatorowego z układu żylnego do tętnic płucnych.

Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (USG dopplerowskie, angio-TK, angio-MR), badaniach laboratoryjnych oceniających parametry krzepnięcia oraz ocenie klinicznej. Leczenie obejmuje stosowanie leków przeciwkrzepliwych (heparyny, antagoniści witaminy K, nowe doustne antykoagulanty), leków przeciwpłytkowych, trombolizy oraz w wybranych przypadkach metod interwencyjnych, jak trombektomia mechaniczna.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl