gamma-interferon

Gamma-interferon (IFN-γ) to kluczowa cytokina układu odpornościowego, należąca do rodziny interferonów typu II. Jest produkowany głównie przez aktywowane limfocyty T pomocnicze Th1, limfocyty T cytotoksyczne oraz komórki NK (Natural Killer). W przeciwieństwie do interferonów typu I (alfa i beta), które są wydzielane w odpowiedzi na zakażenie wirusowe, gamma-interferon pełni przede wszystkim funkcję immunoregulacyjną.

Gamma-interferon odgrywa istotną rolę w odpowiedzi immunologicznej przeciwko patogenom wewnątrzkomórkowym, takim jak bakterie, wirusy i niektóre pasożyty. Jego główne działanie polega na aktywacji makrofagów, zwiększając ich zdolność do fagocytozy i niszczenia drobnoustrojów. IFN-γ stymuluje również ekspresję cząsteczek MHC klasy I i II na powierzchni komórek, co zwiększa prezentację antygenów i wzmacnia odpowiedź immunologiczną.

W praktyce klinicznej oznaczanie gamma-interferonu wykorzystuje się w diagnostyce zakażenia prątkiem gruźlicy (test IGRA – Interferon Gamma Release Assay). Testy QuantiFERON-TB Gold Plus czy T-SPOT.TB opierają się na pomiarze IFN-γ wydzielanego przez limfocyty T pacjenta po stymulacji antygenami swoistymi dla Mycobacterium tuberculosis. Rekombinowany gamma-interferon (interferon gamma-1b) jest stosowany w leczeniu przewlekłej choroby ziarniniakowej oraz ciężkiej złośliwej osteopetrozy.

Zaburzenia produkcji i funkcji gamma-interferonu wiążą się z licznymi stanami patologicznymi. Niedobór IFN-γ lub jego receptora prowadzi do zwiększonej podatności na zakażenia prątkami, w tym prątkami atypowymi. Z kolei nadmierna aktywność tej cytokiny obserwowana jest w chorobach autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty układowy, gdzie przyczynia się do nasilenia procesu zapalnego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl