białko cytozolu FKBP12
Białko cytozolu FKBP12 (FK506 Binding Protein 12) to małe (12 kDa), wysoce konserwowane białko należące do rodziny immunofilin. Występuje głównie w cytozolu komórek, gdzie pełni rolę izomerazy peptydylo-prolilowej, katalizując izomeryzację wiązań peptydowych przy resztach prolinowych, co jest istotne dla prawidłowego fałdowania białek.
FKBP12 zyskało szczególne znaczenie kliniczne jako receptor dla leków immunosupresyjnych, takich jak takrolimus (FK506) i sirolimus (rapamycyna). Po związaniu tych leków, kompleks FKBP12-lek oddziałuje z różnymi białkami komórkowymi, hamując szlaki sygnałowe kluczowe dla aktywacji limfocytów T, co prowadzi do immunosupresji.
W fizjologii komórki, FKBP12 reguluje również kanały wapniowe typu rianodynowego (RyR) i receptory inozytolo-1,4,5-trifosforanu (IP3R), wpływając na homeostazę wapnia wewnątrzkomórkowego. Białko to uczestniczy także w regulacji szlaku mTOR (mammalian Target of Rapamycin), kluczowego dla wzrostu komórek, proliferacji i metabolizmu.
Zaburzenia funkcji FKBP12 wiązane są z patogenezą chorób neurodegeneracyjnych, sercowo-naczyniowych oraz niektórych nowotworów. Badania nad tym białkiem dostarczają cennych informacji na temat mechanizmów komórkowych i mogą prowadzić do opracowania nowych strategii terapeutycznych.