rilzabrutynib

Rilzabrutynib to doustny, odwracalny inhibitor kinazy tyrozynowej Brutona (BTK), znajdujący się w fazie badań klinicznych. W przeciwieństwie do pierwszej generacji inhibitorów BTK, takich jak ibrutynib, rilzabrutynib wiąże się niekowalencyjnie z enzymem, co potencjalnie zmniejsza działania niepożądane i poprawia profil bezpieczeństwa.

Lek jest badany głównie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, w tym małopłytkowości immunologicznej (ITP), pęcherzycy zwykłej oraz przewlekłej spontanicznej pokrzywki. Rilzabrutynib wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie sygnalizacji komórkowej w limfocytach B oraz innych komórkach układu odpornościowego, co prowadzi do zmniejszenia produkcji autoprzeciwciał i cytokin prozapalnych.

Badania kliniczne wykazały obiecujące wyniki w leczeniu małopłytkowości immunologicznej, gdzie rilzabrutynib przyczyniał się do zwiększenia liczby płytek krwi u pacjentów opornych na standardowe terapie. Lek charakteryzuje się szybkim początkiem działania i korzystnym profilem tolerancji, co czyni go potencjalnie wartościową opcją terapeutyczną w chorobach o podłożu immunologicznym.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Patofizjologia i mechanizm

Pokrzywka (urticaria) to schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się bąblami pokrzywkowymi, świądem, zaczerwienieniem i obrzękiem, wynikającymi z degranulacji komórek tucznych i bazofilów oraz uwolnienia mediatorów zapalnych, przede wszystkim histaminy. Histamina działa przez receptory H1 i H2, powodując rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększoną przepuszczalność naczyń włosowatych oraz aktywację zakończeń nerwów czuciowych. Oprócz histaminy, w patogenezie uczestniczą bradykinina, leukotrieny, prostaglandyna D2, czynnik aktywujący płytki (PAF) oraz cytokiny i chemokiny, które wspólnie modulują odpowiedź zapalną i rekrutację komórek immunologicznych. Mechanizmy immunologiczne obejmują reakcję nadwrażliwości typu I (IgE-zależną) oraz autoimmunologiczną (typ I i IIb), gdzie autoprzeciwciała skierowane są przeciwko receptorom FcεRI lub IgE, co występuje u około 50% przypadków przewlekłej pokrzywki. Aktywacja układu dopełniacza, zwłaszcza składnika C5a, nasila uwalnianie histaminy i przyciąga eozynofile oraz neutrofile, co potęguje stan zapalny. W patogenezie istotną rolę odgrywają także czynniki nieimmunologiczne, takie jak leki (opioidy, NLPZ), środki kontrastowe, pokarmy oraz pokrzywki fizykalne (np. dermografizm, pokrzywka z zimna, cholinergiczna), które bezpośrednio aktywują komórki tuczne.
anafilatoksyna, bąbel pokrzywkowy, bazofil, choroba Hashimoto, cyklosporyna, cytokina, czynnik aktywujący płytki, degranulacja komórek tucznych, dermografizm, dysbioza jelitowa, dysfagia, eozynofil, inhibitor kinazy tyrozynowej Brutona, komórka tuczna, mediator zapalny, metaloproteinaza macierzy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omalizumab, peptyd związany z genem kalcytoniny, peroksydaza tarczycowa, pokrzywka, pokrzywka autoimmunologiczna, pokrzywka cholinergiczna, pokrzywka wodna, pokrzywka z zimna, prostaglandyna D2, przeciwciało przeciwjądrowe, przepuszczalność naczyń włosowatych, przewlekła pokrzywka spontaniczna, reakcja nadwrażliwości typu I, reaktywna forma tlenu, receptor FcεRI, receptor histaminowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rilzabrutynib, substancja P, toczeń rumieniowaty układowy, układ dopełniacza, zespół Sjögrena
Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość immunologiczna – Leczenie

Immunologiczna małopłytkowość (ITP) to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się trombocytopenią wynikającą z nadmiernego niszczenia płytek krwi oraz upośledzonej ich produkcji w szpiku. Leczenie ITP ma na celu podniesienie liczby płytek do poziomu bezpiecznego, aby zapobiec krwawieniom, przy czym decyzje terapeutyczne są indywidualizowane na podstawie liczby płytek, objawów klinicznych, wieku i chorób współistniejących. Zgodnie z wytycznymi ASH, leczenie jest wskazane u dorosłych z liczbą płytek <30 × 10^9/L lub przy obecności krwawień niezależnie od liczby płytek. Kortykosteroidy (np. prednizon 1-2 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie) pozostają terapią pierwszego rzutu, osiągając odpowiedź u 70-80% pacjentów, jednak długotrwała remisja utrzymuje się tylko u 10-20%. Immunoglobulina dożylna (IVIG, 1 g/kg/dobę przez 1-2 dni) stosowana jest w sytuacjach wymagających szybkiego wzrostu płytek, a agoniści receptora trombopoetyny (TPO-RA), tacy jak romiplostim, eltrombopag i avatrombopag, stanowią skuteczną terapię drugiego rzutu z odpowiedzią sięgającą 80-93%.
agonista receptora trombopoetyny, antygen CD20, avatrombopag, azatiopryna, choroba autoimmunologiczna, cyklofosfamid, cyklosporyna, danazol, dapson, deksametazon, eltrombopag, fagocytoza płytek krwi, fostamatinib, hemoliza wewnątrznaczyniowa, hydroksychlorochina, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina dożylna, immunologiczna małopłytkowość, inhibitor BTK, inhibitor kinazy tyrozynowej śledziony, komórka plazmatyczna, kortykosteroid, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, liczba płytek krwi, limfocyt B, metyloprednizolon, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie tętnicze, płytka krwi, prednizon, przeciwciało monoklonalne, receptor Fc noworodkowy, remisja, rilzabrutynib, romiplostim, rozanolixizumab, rytuksymab, splenektomia, szlak dopełniacza, szpik kostny, transfuzja płytek

rilzabrutynib

Powiązane wpisy

Pokrzywka – Patofizjologia i mechanizm

Małopłytkowość immunologiczna – Leczenie