Inhibitor kinazy tyrozynowej śledziony (SYK, Spleen Tyrosine Kinase Inhibitor) to klasa leków ukierunkowanych molekularnie, które blokują działanie enzymu kinazy tyrozynowej śledzionowej. SYK odgrywa kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów w komórkach układu immunologicznego, szczególnie w limfocytach B, gdzie uczestniczy w transdukcji sygnału z receptora B-komórkowego (BCR).
Mechanizm działania inhibitorów SYK polega na zablokowaniu przekazywania sygnałów zależnych od receptora B-komórkowego, co prowadzi do zahamowania proliferacji i indukcji apoptozy komórek B. Ta grupa leków znalazła zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalnego zapalenia stawów) oraz nowotworów hematologicznych, szczególnie tych wywodzących się z linii B-komórkowej, jak przewlekła białaczka limfocytowa czy chłoniaki nie-Hodgkina.
Przedstawicielami tej grupy leków są fostamatynib (pierwszy zatwierdzony inhibitor SYK, stosowany w leczeniu przewlekłej pierwotnej małopłytkowości immunologicznej) oraz entospletynib i cerdulatynib (badane w leczeniu nowotworów hematologicznych). Działania niepożądane inhibitorów SYK obejmują najczęściej biegunkę, neutropenię, infekcje oraz nadciśnienie tętnicze. Trwają intensywne badania nad nowymi cząsteczkami z tej grupy oraz rozszerzeniem wskazań dla już istniejących inhibitorów SYK.
Małopłytkowość definiowana jest jako liczba płytek krwi poniżej 150 × 10³/µl, a jej leczenie zależy od etiologii, stopnia nasilenia oraz obecności objawów krwawienia. W łagodnych przypadkach (płytki >50 × 10³/µl) bez krwawień zaleca się jedynie monitorowanie, natomiast w ciężkich (płytki <20-30 × 10³/µl) lub przy aktywnym krwawieniu konieczne jest leczenie. Pierwszym krokiem jest eliminacja przyczyny podstawowej, np. odstawienie leków wywołujących małopłytkowość lub leczenie infekcji. W pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP) leczenie pierwszego rzutu obejmuje kortykosteroidy (prednizon 0,5-2,0 mg/kg/dobę lub deksametazon 40 mg/d przez 4 dni) oraz dożylne immunoglobuliny (IVIG), które szybko podnoszą liczbę płytek, choć efekt jest przejściowy. Alternatywnie stosuje się immunoglobulinę anty-D u pacjentów Rh-dodatnich. W przypadku braku odpowiedzi lub nawrotów stosuje się agoniści receptora trombopoetyny (romiplostim, eltrombopag, awatrombopag), rituximab, splenektomię lub fostamatinib.
Immunologiczna małopłytkowość (ITP) to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się trombocytopenią wynikającą z nadmiernego niszczenia płytek krwi oraz upośledzonej ich produkcji w szpiku. Leczenie ITP ma na celu podniesienie liczby płytek do poziomu bezpiecznego, aby zapobiec krwawieniom, przy czym decyzje terapeutyczne są indywidualizowane na podstawie liczby płytek, objawów klinicznych, wieku i chorób współistniejących. Zgodnie z wytycznymi ASH, leczenie jest wskazane u dorosłych z liczbą płytek <30 × 10^9/L lub przy obecności krwawień niezależnie od liczby płytek. Kortykosteroidy (np. prednizon 1-2 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie) pozostają terapią pierwszego rzutu, osiągając odpowiedź u 70-80% pacjentów, jednak długotrwała remisja utrzymuje się tylko u 10-20%. Immunoglobulina dożylna (IVIG, 1 g/kg/dobę przez 1-2 dni) stosowana jest w sytuacjach wymagających szybkiego wzrostu płytek, a agoniści receptora trombopoetyny (TPO-RA), tacy jak romiplostim, eltrombopag i avatrombopag, stanowią skuteczną terapię drugiego rzutu z odpowiedzią sięgającą 80-93%.
Strona wykorzystuje pliki cookies, aby zapewnić użytkownikom jak najwyższy komfort korzystania z serwisu, personalizować treści i reklamy, udostępniać funkcje społecznościowe oraz analizować ruch w Internecie. Dane te mogą obejmować Twój adres IP, identyfikatory plików cookie oraz dane przeglądarki.
Przetwarzanie Twoich danych osobowych odbywa się zgodnie z Polityką prywatności. Klikając przycisk „Akceptuję”, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies oraz przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, takich jak dopasowanie reklam do Twoich preferencji i analiza efektywności reklam.
Masz prawo do wycofania zgody, dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Szczegóły na temat przetwarzania danych osobowych znajdują się w Polityce prywatności.
