autonomiczny gruczolak tarczycy

Autonomiczny gruczolak tarczycy (inaczej nazywany gruczolakiem toksycznym lub gruczolakiem nadczynnym) to łagodny guz tarczycy, który produkuje hormony tarczycy niezależnie od regulacji przez przysadkę mózgową. W warunkach fizjologicznych wydzielanie hormonów tarczycy jest kontrolowane przez TSH (hormon tyreotropowy), jednak w przypadku autonomicznego gruczolaka, produkcja T3 i T4 odbywa się bez tej kontroli.

Autonomiczne gruczolaki tarczycy najczęściej manifestują się klinicznie jako pojedyncze gorące guzki w scyntygrafii tarczycy. Patogeneza tych zmian związana jest z mutacjami aktywującymi receptor TSH lub białko G, co prowadzi do konstytutywnej stymulacji produkcji hormonów. Autonomiczne gruczolaki mogą powodować nadczynność tarczycy (tyreotoksykozę), szczególnie gdy osiągną większe rozmiary.

Diagnostyka autonomicznego gruczolaka tarczycy obejmuje badania laboratoryjne (obniżone stężenie TSH, podwyższone stężenie wolnych hormonów tarczycy), badanie ultrasonograficzne oraz scyntygrafię tarczycy, która wykazuje obszar wzmożonego wychwytu znacznika przy jednoczesnym zahamowaniu wychwytu w pozostałej części gruczołu. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować farmakoterapię, leczenie radiojodem lub leczenie operacyjne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl