martwicze zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy

Martwicze zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy (necrotizing enterocolitis, NEC) to poważna choroba zapalna przewodu pokarmowego, występująca głównie u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową. Charakteryzuje się martwicą ściany jelita, która może prowadzić do perforacji, zapalenia otrzewnej i posocznicy.

Patogeneza NEC jest wieloczynnikowa i obejmuje niedojrzałość układu odpornościowego i bariery jelitowej, zaburzenia mikrobiomu, niedotlenienie oraz stres oksydacyjny. Czynnikami ryzyka są: wcześniactwo (zwłaszcza poniżej 32. tygodnia ciąży), niska masa urodzeniowa, karmienie sztuczne zamiast mlekiem matki oraz przebyte epizody niedotlenienia.

Objawy kliniczne obejmują wzdęcie brzucha, zaleganie treści żołądkowej, wymioty (czasem krwawe), obecność krwi w stolcu, zmiany w perystaltyce jelit oraz objawy ogólne jak niestabilność temperatury ciała, bezdech i bradykardia. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę lub leukopenię, trombocytopenię oraz kwasicę metaboliczną.

Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych oraz badaniach obrazowych, głównie RTG jamy brzusznej, które może uwidocznić poszerzenie pętli jelitowych, pneumatozę jelitową (gaz w ścianie jelita) lub wolne powietrze w jamie brzusznej w przypadku perforacji. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię o szerokim spektrum, odbarczenie przewodu pokarmowego, płynoterapię oraz, w przypadkach perforacji lub progresji choroby pomimo leczenia zachowawczego, interwencję chirurgiczną.

Profilaktyka NEC polega na promowaniu karmienia mlekiem matki, ostrożnym wprowadzaniu żywienia dojelitowego u wcześniaków oraz stosowaniu probiotyków. Śmiertelność w NEC wynosi od 20% do 30%, a u pacjentów wymagających leczenia chirurgicznego może przekraczać 50%. Długoterminowe powikłania obejmują zespół krótkiego jelita, zaburzenia wchłaniania oraz opóźnienia rozwojowe.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl