acrodermatitis chronica atrophicans
Acrodermatitis chronica atrophicans (ACA) to przewlekła choroba skórna, będąca późnym objawem boreliozy. Stanowi ona trzecią fazę choroby z Lyme i najczęściej występuje w Europie, głównie ze względu na występowanie Borrelia afzelii – genogatunku krętka odpowiedzialnego za rozwój tego zespołu klinicznego.
Klinicznie ACA charakteryzuje się początkowo występowaniem sinoczerwonego zabarwienia i obrzęku skóry, najczęściej zlokalizowanego na kończynach, szczególnie dolnych. W późniejszym etapie dochodzi do zaniku skóry (atrofii), która staje się cienka, wiotka, z widocznym przeświecaniem naczyń krwionośnych. Proces chorobowy może obejmować również tkanki podskórne, powodując włóknienie i zmiany w stawach.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach serologicznych (ELISA, Western blot) oraz badaniu histopatologicznym, które ukazuje typowe cechy zapalenia skóry z naciekiem limfocytarnym i plazmocytarnym oraz obecnością spirochet. Leczenie polega na długotrwałej antybiotykoterapii, najczęściej doksycykliną lub amoksycyliną, przez okres 21-28 dni. Zmiany atroficzne mogą być nieodwracalne pomimo skutecznego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Borelioza – Diagnostyka i diagnoza
Borelioza, wywoływana przez Borrelia burgdorferi i przenoszona przez kleszcze Ixodes, stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na niespecyficzne objawy i ograniczenia testów laboratoryjnych. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie epidemiologicznym, badaniu fizykalnym oraz ocenie klinicznej, z kluczowym znaczeniem rumienia wędrującego (erythema migrans, EM), który u pacjentów z obszarów endemicznych jest patognomoniczny i pozwala na rozpoczęcie leczenia bez konieczności potwierdzenia serologicznego. Testy serologiczne, głównie dwustopniowa strategia CDC (ELISA + Western blot) lub modyfikowana (MTTT), wykrywają przeciwciała IgM i IgG, jednak ich czułość zależy od stadium choroby: we wczesnym stadium (1-4 tygodnie) wynosi 35-50%, w stadium rozsianym 70-90%, a w późnym 95-100%. Przeciwciała IgM pojawiają się 2-4 tygodnie po zakażeniu, IgG 4-6 tygodni, a ich interpretacja wymaga uwzględnienia czasu trwania objawów, gdyż dodatni wynik IgM po 30 dniach może być fałszywie dodatni.
acrodermatitis chronica atrophicans, badanie fizykalne, Borrelia burgdorferi, erythema migrans, hodowla bakterii, immunoblot, neuroborelioza, PCR, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy, późna borelioza, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień wędrujący, test ELISA, test point-of-care, Western blot, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny - Leksykon chorób i schorzeń
Borelioza – Objawy
Borelioza, wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia i przenoszona przez kleszcze, przebiega zwykle w trzech stadiach: wczesnej lokalnej, wczesnej rozsianej oraz późnej rozsianej boreliozy. Wczesne stadium charakteryzuje się pojawieniem się rumienia wędrującego (erythema migrans) u 70-80% pacjentów, zwykle w ciągu 3-30 dni od ukąszenia, o średnicy do 30 cm, często z centralnym przejaśnieniem („tarcza strzelnicza”). Towarzyszą mu objawy grypopodobne, takie jak gorączka, bóle głowy, zmęczenie, bóle mięśniowo-stawowe oraz powiększenie węzłów chłonnych. W stadium wczesnej rozsianej boreliozy, pojawiającej się od kilku dni do tygodni po zakażeniu, obserwuje się rozsiane rumienie, porażenie nerwu twarzowego (porażenie Bella), boreliozowe zapalenie mięśnia sercowego (4-10% przypadków) z zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, a także objawy neurologiczne, takie jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Późna rozsiana borelioza, rozwijająca się miesiące do lat po zakażeniu, manifestuje się przewlekłym zapaleniem stawów (około 60% nieleczonych pacjentów, głównie stawy kolanowe), encefalopatią, neuropatią obwodową oraz w Europie acrodermatitis chronica atrophicans. Zespół poboreliozowy (PTLDS) dotyczy 5-20% leczonych pacjentów i objawia się przewlekłym zmęczeniem, bólami mięśniowo-stawowymi oraz zaburzeniami poznawczymi i nastroju.
acrodermatitis chronica atrophicans, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, blok serca, borelioza, Borrelia, Borrelia afzelii, Borrelia burgdorferi, Borrelia garinii, choroba z Lyme, encefalopatia, erythema migrans, fibromialgia, Lyme carditis, mononeuritis multiplex, neuroborelioza, neuropatia obwodowa, polineuropatia, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, post-treatment Lyme disease syndrome, POTS, przewlekły zespół zmęczenia, radikulopatia, rumień wędrujący, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, zapalenie nerwów wzrokowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zespół poboreliozowy, zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej - Leksykon chorób i schorzeń
Borelioza – Etiologia i przyczyny
Borelioza, wywoływana przez bakterie Borrelia burgdorferi sensu lato, jest chorobą przenoszoną przez kleszcze z rodzaju Ixodes, zróżnicowaną geograficznie pod względem dominujących gatunków Borrelia i kleszczy wektorów. W USA dominuje Borrelia burgdorferi sensu stricto oraz Borrelia mayonii, natomiast w Europie i Azji występują dodatkowo Borrelia afzelii, garinii, spielmanii i lusitaniae. Gatunki te różnią się tropizmem tkankowym, co determinuje odmienne manifestacje kliniczne, np. Borrelia burgdorferi sensu stricto predysponuje do zapalenia stawów, Borrelia garinii do neuroboreliozy, a Borrelia afzelii do przewlekłego zanikowego zapalenia skóry. Transmisja bakterii następuje zwykle po 24-48 godzinach przyczepienia się zakażonego kleszcza, który nabywa patogen podczas żerowania na małych ssakach i ptakach – głównych rezerwuarach. Patogeneza obejmuje migrację bakterii przez tkanki, unikanie odpowiedzi immunologicznej oraz modulację ekspresji genów, co utrudnia diagnostykę i leczenie.
acrodermatitis chronica atrophicans, błona maziowa stawu, borelioza, Borrelia, Borrelia afzelii, Borrelia burgdorferi sensu lato, Borrelia burgdorferi sensu stricto, Borrelia garinii, choroba z Lyme, erythema migrans, fibromialgia, kleszcz pospolity, korzenie nerwowe, neuropatia, post-treatment Lyme disease syndrome, rezerwuar bakterii, rumień wędrujący, transmisja wertykalna, tropizm tkankowy, układ nerwowy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie stawów, zespół poboreliozowy, zespół przewlekłego zmęczenia