wycięcie mezorektum
Wycięcie mezorektum (TME – Total Mesorectal Excision) to standardowa procedura chirurgiczna stosowana w leczeniu raka odbytnicy. Technika ta polega na całkowitym usunięciu odbytnicy wraz z otaczającą ją tkanką tłuszczową (mezorektum), która zawiera regionalne węzły chłonne i potencjalne mikroprzerzuty.
Mezorektum to struktura anatomiczna otaczająca odbytnicę, składająca się z tkanki tłuszczowej, naczyń limfatycznych, węzłów chłonnych i naczyń krwionośnych. Dokładne wycięcie mezorektum zmniejsza ryzyko lokalnej wznowy nowotworu i poprawia wskaźniki przeżycia pacjentów z rakiem odbytnicy.
Procedura TME może być wykonywana metodą otwartą, laparoskopową lub z wykorzystaniem robota chirurgicznego. Kluczowym elementem technicznym jest preparowanie w odpowiedniej warstwie anatomicznej i zachowanie nerwów autonomicznych miednicy, co zmniejsza ryzyko powikłań czynnościowych dotyczących pęcherza moczowego i funkcji seksualnych.
Jakość wycięcia mezorektum jest oceniana przez patologa i klasyfikowana jako kompletna, prawie kompletna lub niekompletna. Doszczętność resekcji stanowi istotny czynnik prognostyczny w leczeniu raka odbytnicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Leczenie
Rak odbytnicy wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, obejmującego chirurgię, radioterapię, chemioterapię, terapie celowane oraz immunoterapię, dostosowane do stopnia zaawansowania choroby. Wczesne stadia (0-I) leczy się głównie chirurgicznie, stosując techniki oszczędzające zwieracze, takie jak polipektomia, TEM czy TAMIS. W bardziej zaawansowanych stadiach (II-III) standardem jest neoadjuwantowa chemoradioterapia (radioterapia długoterminowa 5-6 tygodni lub krótkoterminowa 5 dni) z chemioterapią (schematy 5-FU, FOLFOX, FOLFIRI, CAPEOX), a następnie resekcja chirurgiczna (LAR, APR). Total Neoadjuvant Therapy (TNT) łącząca pełną chemioterapię i chemoradioterapię przed operacją wykazuje wyższą skuteczność, z 28% całkowitych odpowiedzi patologicznych. W przypadku całkowitej odpowiedzi klinicznej rozważa się strategię „watch and wait” z intensywnym nadzorem, co pozwala uniknąć operacji u około połowy pacjentów. W leczeniu zaawansowanym i przerzutowym stosuje się terapie celowane (inhibitory VEGF, EGFR, BRAF) oraz immunoterapię, szczególnie u pacjentów z niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H) i defektem naprawy niesparowania (dMMR), gdzie inhibitory punktów kontrolnych (np. dostarlimab) wykazują 100% wskaźnik odpowiedzi.
bewacyzumab, całkowita odpowiedź patologiczna, cetuksymab, chemoradioterapia, dootrzewnowa chemioterapia w hipertermii, dostarlimab, fluorouracyl, immunoterapia, infuzja tętnicza wątrobowa, inhibitor BRAF, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor VEGF, kapecytabina, kolostomia, mutacja BRAF V600E, naciekanie naczyń limfatycznych, naciekanie okołonerwowe, niedobór naprawy niesparowania, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór złośliwy, operacja laparoskopowa, panitumumab, polipektomia, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak odbytnicy, resekcja brzuszno-kroczowa, śródoperacyjna radioterapia, strategia watch and wait, terapia protonowa, wycięcie mezorektum - Leksykon chorób i schorzeń
Niekontrolowane wypróżnianie się – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Inkontynencja kałowa stanowi złożony problem kliniczny o niepewnym rokowaniu, którego skuteczność leczenia chirurgicznego jest ograniczona – krótkoterminowa skuteczność sfinkteroplastyki wynosi 30-60%, a długoterminowo satysfakcjonujące efekty osiąga mniej niż 50% pacjentów. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują zastosowanie śródoperacyjnego neuromonitoringu miednicy (pIONM), który znacząco redukuje częstość inkontynencji do 2 lat po zabiegu, oraz negatywny wpływ chemioradioterapii neoadjuwantowej, widoczny po roku od operacji. Wyjściowy wynik w skali Wexnera ≤10 oraz czas trwania objawów krótszy niż 1 rok predysponują do lepszej odpowiedzi na przezskórną stymulację nerwu piszczelowego (PTNS). Modele regresji logistycznej i kwestionariusze PROM wspomagają prognozowanie i decyzje terapeutyczne, natomiast manometria odbytnicy (ARM) ma ograniczoną wartość predykcyjną, choć w połączeniu z PROM i parametrem trwałego ciśnienia skurczowego może ukierunkować leczenie chirurgiczne.
chemioradioterapia neoadjuwantowa, drzewo decyzyjne, inkontynencja kałowa, inkontynencja moczu, manometria anorektalna, model regresji logistycznej, neuromonitoring śródoperacyjny, nietrzymanie stolca, PROM, przezskórna stymulacja nerwu piszczelowego, radioterapia neoadjuwantowa, stymulacja nerwu krzyżowego, uraz rdzenia kręgowego, wycięcie mezorektum - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Epidemiologia
Rak odbytnicy stanowi około 30% wszystkich przypadków raka jelita grubego, który jest trzecim najczęściej diagnozowanym nowotworem na świecie, z roczną liczbą nowych przypadków globalnie wynoszącą około 1,85-1,93 miliona, w tym około 700 000 raka odbytnicy. W USA przewiduje się na 2025 rok około 46 950 nowych przypadków raka odbytnicy, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (27 950) niż u kobiet (19 000). Mimo ogólnego spadku zachorowalności na raka jelita grubego od lat 80. XX wieku, obserwuje się niepokojący wzrost zachorowań u osób poniżej 50. roku życia, szczególnie u osób urodzonych po 1990 roku, które mają czterokrotnie wyższe ryzyko raka odbytnicy w porównaniu z rocznikami z 1950 roku. Czynniki ryzyka obejmują wiek (powyżej 50 lat), wywiad rodzinny, niezdrowy styl życia, przewlekłe choroby zapalne jelit (IBD), wcześniejsze polipy gruczolakowe oraz zespoły dziedziczne (np. zespół Lyncha, FAP). W krajach o wysokim HDI ryzyko zachorowania wynosi około 1,30%, podczas gdy w krajach o niskim HDI jest znacznie niższe (0,32%). W USA wyższe wskaźniki zachorowalności i śmiertelności obserwuje się u Afroamerykanów w porównaniu do białych i Latynosów.
antygen rakowo-zarodkowy, badanie per rectum, badanie przesiewowe, CA19-9, CEA, choroba Leśniowskiego-Crohna, ctDNA, elastyczna sigmoidoskopia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowe USG, FAP, IBD, kolonoskopia, krążący DNA guza, nawrót choroby, nieswoiste zapalenie jelit, nowotwór jelita grubego, nowotwór kolorektalny, polip przedrakowy, rak odbytnicy, strategia watch and wait, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wycięcie mezorektum, zespół Lyncha