czynnik Castle’a
Czynnik Castle’a, znany również jako czynnik wewnętrzny (ang. intrinsic factor), jest glikoproteiną wydzielaną przez komórki okładzinowe żołądka. Jego główną funkcją jest wiązanie witaminy B12 (kobalaminy) w środowisku kwaśnym żołądka i ochrona jej przed degradacją enzymatyczną, a następnie umożliwienie jej wchłaniania w końcowym odcinku jelita krętego.
Niedobór czynnika Castle’a, który występuje głównie w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia żołądka typu A, prowadzi do niedokrwistości złośliwej (anemia Addisona-Biermera). W tym schorzeniu organizm wytwarza przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym żołądka lub przeciwko samemu czynnikowi wewnętrznemu, co uniemożliwia prawidłowe wchłanianie witaminy B12 i skutkuje rozwojem niedokrwistości megaloblastycznej.
Diagnostyka niedoboru czynnika Castle’a obejmuje badania serologiczne na obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu i komórkom okładzinowym, oznaczenie poziomu witaminy B12 w surowicy oraz badanie szpiku kostnego. Leczenie polega na podawaniu witaminy B12 w formie iniekcji, co pozwala ominąć zaburzony mechanizm wchłaniania w przewodzie pokarmowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vitaminum B12-SF 1000 mcg/ml
Vitaminum B12-SF to roztwór do wstrzykiwań zawierający 1000 mikrogramów/ml cyjanokobalaminy, stosowany w leczeniu niedoboru witaminy B12, zwłaszcza gdy nie można go skorygować dietą. Preparat jest wskazany w niedokrwistościach megaloblastycznych, w tym w niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera, gdzie dochodzi do zaniku błony śluzowej żołądka i braku czynnika wewnętrznego niezbędnego do wchłaniania witaminy B12. Ponadto, lek jest stosowany u pacjentów z niedoborami wynikającymi z wegetarianizmu, zaburzeń wchłaniania (np. po resekcji jelita krętego, celiakii, chorobie Leśniowskiego-Crohna) oraz w stanach, gdzie witamina B12 jest konkurencyjnie wykorzystywana przez bakterie jelitowe lub pasożyty, jak bruzdogłowiec szeroki. Preparat umożliwia bezpośrednie dostarczenie witaminy B12 do organizmu, omijając przewód pokarmowy, co jest kluczowe w tych przypadkach.
bruzdogłowiec szeroki, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyjanokobalamina, czynnik Castle’a, czynnik wewnętrzny, dysfagia, jelito kręte, megaloblast, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera, resekcja żołądka, sprue tropikalna, szpik kostny, test Schillinga, wegetarianizm, zaburzenie wchłaniania, zanik błony śluzowej żołądka, zespół ślepej pętli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vitaminum B12 WZF 100 mcg/ml
Cyjanokobalamina (Vitaminum B12 WZF), klasyfikowana w grupie leków stosowanych w niedokrwistości (kod ATC: B03BA01), jest najczęściej stosowaną formą witaminy B12 o aktywności hematopoetycznej równoważnej czynnikowi przeciwanemicznemu z wątroby. Witamina B12, rozpuszczalna w wodzie, jest niezbędna w procesach wzrostu, podziału komórek, hematopoezy oraz syntezy mieliny. Pełni funkcję koenzymu w syntezie puryn i pirymidyn, metabolizmie białek, procesach transmetylacji oraz dojrzewaniu komórek nabłonkowych. Wchłanianie witaminy B12 wymaga obecności czynnika wewnętrznego produkowanego przez komórki okładzinowe żołądka, a jej dzienne zapotrzebowanie wynosi 1-2 μg.
błona śluzowa żołądka, cyjanokobalamina, czynnik Castle’a, czynnik przeciwanemiczny, czynnik wewnętrzny, erytrocyt, hematopoeza, jelito kręte, koenzym, komórki nabłonkowe, komórki okładzinowe, krew obwodowa, makrocyt, megaloblast, nerw obwodowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, osłonka mielinowa, proces transmetylacji, rdzeń kręgowy, synteza mieliny, synteza puryn i pirymidyn, szpik kostny, układ krwiotwórczy, wzrost organizmu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vitaminum B12 WZF 100 mcg/ml
Preparat Vitaminum B12 WZF, zawierający 100 µg cyjanokobalaminy w 1 ml roztworu do wstrzykiwań, jest wskazany w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznych związanych z niedoborem witaminy B12, w tym klasycznej niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera. Wskazania obejmują również niedobory wynikające z niedostatecznego spożycia (np. ścisły wegetarianizm), zaburzeń wydzielania czynnika wewnętrznego (wrodzonych i nabytych), stanu po resekcji żołądka oraz przewlekłego atroficznego zapalenia błony śluzowej żołądka. Preparat jest także stosowany w zespołach złego wchłaniania, takich jak resekcja jelita krętego, celiakia, sprue tropikalna oraz choroba Leśniowskiego-Crohna, gdzie absorpcja kobalaminy jest upośledzona.
atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka, bruzdogłowiec szeroki, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyjanokobalamina, czynnik Castle’a, czynnik wewnętrzny, Diphyllobothrium latum, komórki okładzinowe żołądka, makrocytoza, megaloblast, niedobór kobalaminy, niedokrwistość Addisona-Biermera, niedokrwistość megaloblastyczna, przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu, resekcja jelita krętego, resekcja żołądka, sprue tropikalna, test Schillinga, wegetarianizm, zanik błony śluzowej żołądka, zespół ślepej pętli, zespół złego wchłaniania