hiponatremia ostra

Hiponatremia ostra to stan chorobowy charakteryzujący się nagłym spadkiem stężenia sodu w surowicy krwi poniżej 135 mmol/l, rozwijający się w czasie krótszym niż 48 godzin. Stan ten stanowi zagrożenie życia ze względu na ryzyko obrzęku mózgu wynikającego z przemieszczania się wody do komórek w wyniku gradientu osmotycznego.

Przyczyny hiponatremii ostrej obejmują nadmierne przyjmowanie płynów hipotonicznych, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), stosowanie niektórych leków (diuretyki tiazydowe, leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe), zabiegi chirurgiczne, urazy głowy oraz wysiłek fizyczny z nadmiernym uzupełnianiem płynów. Objawy kliniczne zależą od nasilenia i szybkości rozwoju hiponatremii oraz obejmują nudności, wymioty, bóle głowy, splątanie, drgawki, a w ciężkich przypadkach śpiączkę i zatrzymanie oddechu.

Diagnostyka hiponatremii ostrej wymaga oceny stężenia sodu w surowicy, osmolalności osocza i moczu, stężenia sodu w moczu oraz oceny wolemii pacjenta. Leczenie musi być natychmiastowe i polega na podawaniu hipertonicznego roztworu chlorku sodu (3%), przy czym kluczowe jest kontrolowane zwiększanie stężenia sodu o nie więcej niż 8-10 mmol/l w ciągu pierwszych 24 godzin i nie więcej niż 18 mmol/l w ciągu 48 godzin, aby zapobiec zespołowi demielinizacji osmotycznej.

Monitorowanie pacjenta z ostrą hiponatremią powinno obejmować regularne pomiary stężenia sodu w surowicy (co 2-4 godziny), diurezy oraz stanu neurologicznego. W przypadku wystąpienia objawów neurologicznych wskazane jest rozważenie zastosowania furosemidu, aby zwiększyć wydalanie wolnej wody. Właściwe postępowanie w hiponatremii ostrej wymaga zrównoważenia ryzyka związanego z obrzękiem mózgu i ryzyka zbyt szybkiej korekcji stężenia sodu.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorek, będący składnikiem wielu preparatów leczniczych, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w postaci roztworów do infuzji, takich jak 0,9% roztwór chlorku sodu (Natrium Chloratum 0,9% Baxter). Istotne jest monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej, gdyż ryzyko przewodnienia jest odwrotnie proporcjonalne do stężenia elektrolitów, natomiast ryzyko przeciążenia substancją rozpuszczoną – wprost proporcjonalne. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niewydolnością nerek, serca, nadciśnieniem oraz chorobami wątroby, u których stosowanie chlorku sodu i chlorku wapnia może prowadzić do hipernatremii, hiperkalcemii, hiperwolemii, a także kwasicy metabolicznej z hiperchloremią. Dożylne podanie chlorku wapnia powinno być powolne, aby uniknąć objawów hiperkalcemii i miejscowych reakcji w miejscu wstrzyknięcia, w tym zwapnień tkanek miękkich. Pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny są narażeni na ostrą hiponatremię, która może skutkować encefalopatią hiponatremiczną, szczególnie u dzieci i kobiet w wieku rozrodczym.
aspiracja roztworu, choroba OUN, choroba refluksowa przełyku, choroba serca, choroba wątroby, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperaldosteronizm wtórny, hiperchloremia, hiperkalcemia, hipernatremia, hiperwolemia, hiponatremia ostra, kwasica metaboliczna, lek moczopędny, marskość wątroby, nadciśnienie, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, oparzenie, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór sodu chlorku, stan przedrzucawkowy, wazopresyna, zaburzenie czynności nerek, zakażenie, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 40 Braun

Glukoza 40 Braun (400 mg/ml) to hipertoniczny roztwór do infuzji, który w organizmie może ulec szybkiemu metabolizmowi, prowadząc do potencjalnie hipotonicznego efektu osmotycznego. Dożylne podanie wiąże się z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiponatremii o charakterze hipo- lub hiperosmotycznym, szczególnie u pacjentów z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny, chorobami serca, wątroby, nerek oraz przyjmujących antagonistów wazopresyny. Ostra hiponatremia może wywołać encefalopatię hiponatremiczną z objawami obrzęku mózgu, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci, kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z uszkodzeniami mózgowia. Podawanie roztworu jest przeciwwskazane u pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzeń neurologicznych. Wysoka osmolarność (2200 mOsm/l) i niskie pH (3,5–5,5) wymagają ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z uszkodzoną barierą krew-mózg, gdzie może dojść do wzrostu ciśnienia śródmózgowego.
bariera krew-mózg, ciśnienie śródmózgowe, cukrzyca, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia ciężka, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia ostra, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica metaboliczna, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolarność osocza, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynowa, stłuczenie mózgu, udar niedokrwienny mózgu, wazopresyna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 20 Braun

Glukoza 20 Braun to hipertoniczny roztwór do infuzji zawierający 200 mg/ml glukozy (220 g/l jednowodnej glukozy), o teoretycznej osmolarności 1110 mOsm/l i wartości energetycznej 800 kcal/l (3350 kJ/l). Ze względu na szybki metabolizm glukozy w organizmie, roztwór może stać się hipotoniczny względem fizjologicznego ciśnienia osmotycznego, co niesie ryzyko hiponatremii hipo- lub hiperosmotycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny (np. w ostrych chorobach, stresie pooperacyjnym, zakażeniach, chorobach OUN), a także u osób z niewydolnością serca, nerek, wątroby oraz przyjmujących antagonistów wazopresyny. Ostra hiponatremia może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej z objawami neurologicznymi, a u pacjentów z obrzękiem mózgu ryzyko ciężkiego uszkodzenia mózgu jest szczególnie wysokie.
bariera krew-mózg, choroby OUN, ciśnienie śródmózgowe, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia ciężka, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia hipoosmotyczna, hiponatremia ostra, homeostaza glukozy, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica metaboliczna, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolarność osocza, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hipertoniczny, stłuczenie mózgu, tiamina, udar niedokrwienny mózgu, wazopresyna, zaburzenia metabolizmu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół ponownego odżywienia

hiponatremia ostra

Powiązane wpisy

Chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 40 Braun

Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 20 Braun