CYP3A5

CYP3A5 to izoenzym cytochromu P450 należący do rodziny CYP3A, który odgrywa istotną rolę w metabolizmie wielu leków i ksenobiotyków. Jest kodowany przez gen CYP3A5 zlokalizowany na chromosomie 7. W przeciwieństwie do CYP3A4, który jest powszechnie ekspresjonowany w wątrobie, ekspresja CYP3A5 wykazuje znaczącą zmienność międzyosobniczą uwarunkowaną genetycznie.

Polimorfizm genu CYP3A5 prowadzi do powstania kilku alleli, z których najważniejszy jest CYP3A5*3, charakteryzujący się brakiem aktywności enzymatycznej. Osoby posiadające przynajmniej jeden allel CYP3A5*1 (tzw. ekspresory) mają funkcjonalny enzym, co może wpływać na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez CYP3A5. Częstość występowania poszczególnych alleli różni się znacząco między grupami etnicznymi – allel CYP3A5*1 występuje u około 10-15% populacji kaukaskiej, ale u 40-60% osób pochodzenia afrykańskiego.

CYP3A5 uczestniczy w metabolizmie wielu klinicznie istotnych leków, w tym immunosupresantów (takrolimus, cyklosporyna), leków przeciwnowotworowych, statyn i niektórych inhibitorów proteazy HIV. Badania farmakogenetyczne wykazały, że genotyp CYP3A5 może być predyktorem odpowiedzi na leczenie i ryzyka działań niepożądanych, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Z tego powodu genotypowanie CYP3A5 zyskuje na znaczeniu w medycynie personalizowanej i farmakogenetyce.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Geroladut 0,5 mg

Dutasteryd, stosowany w terapii łagodnego przerostu gruczołu krokowego, znacząco obniża stężenie PSA w surowicy, co wymaga uwzględnienia przy interpretacji wyników diagnostycznych w kierunku raka prostaty. Metabolizm dutasterydu odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, a jego stężenie w surowicy może wzrastać 1,6-1,8-krotnie przy jednoczesnym stosowaniu umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i P-glikoproteiny, takich jak werapamil czy diltiazem. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol, ketokonazol) mogą prowadzić do istotnego wzrostu ekspozycji na dutasteryd, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. Dutasteryd nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z warfaryną, digoksyną, tamsulozyną czy terazosyną, a także nie wpływa na aktywność kluczowych enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4). W przypadku długotrwałego stosowania zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu ze względu na potencjalne kumulatywne obciążenie wątroby.
5α-reduktaza, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C9, CYP2E1, CYP3A4, CYP3A5, digoksyna, dutasteryd, dysfagia, inhibitor 5α-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, ketokonazol, okres półtrwania, PSA w surowicy, rak gruczołu krokowego, rytonawir, specyficzny antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 75 mg/5 ml

Klindamycyna, będąca substancją czynną preparatu Dalacin C (75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga się po 45-60 minutach na czczo (2,8-3,4 μg/ml) oraz po około 2 godzinach po posiłku (1,9-3,9 μg/ml). Wiązanie z białkami osocza wynosi 80-94% w zakresie stężeń terapeutycznych. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, a jej metabolity, takie jak klindamycyny sulfotlenek i N-desmetylklindamycyna, mogą zachowywać aktywność mikrobiologiczną. Induktory enzymów wątrobowych mogą skracać okres działania leku. Substancja przenika przez łożysko i do mleka matki, osiągając wysokie stężenia w tkance kostnej, jednak jej dyfuzja do płynów opon mózgowo-rdzeniowych jest niewystarczająca nawet przy zapaleniu.
Cmax, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, Dalacin C, hemodializa, induktor enzymów wątrobowych, klindamycyny chlorowodorek, klindamycyny sulfotlenek, klirens klindamycyny, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątroby, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, przenikanie przez łożysko, stężenie klindamycyny w osoczu, substancja czynna, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin hameln 150 mg/ml

Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań (Clindamycin hameln, 150 mg/ml) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie istotne jest nasilenie działania leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co wymaga monitorowania funkcji oddechowych i mięśniowych podczas zabiegów chirurgicznych. U pacjentów stosujących antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluinidion) obserwuje się istotne zwiększenie PT/INR oraz wydłużenie czasu krwawienia, co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawki antykoagulantu. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, dlatego inhibitory tych enzymów (itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, rytonawir, kobicystat) mogą zwiększać stężenie leku w osoczu, natomiast induktory (ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) mogą obniżać stężenie klindamycyny nawet o 80%, co wymaga dostosowania dawki lub zmiany terapii.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cefalosporyna, CYP3A5, działanie zwiotczające, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, fenobarbital, fenytoina, fluinidion, hepatotoksyczność, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja disulfiramopodobna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klindamycyna, klirens klindamycyny, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, metronidazol, N-demetyloklindamycyna, parametry krzepnięcia, parametry krzepnięcia krwi, PT/INR, roztwór do wstrzykiwań, ryfampicyna, rytonawir, sulfotlenek klindamycyny, telitromycyna, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Davoster 0,5 mg

Dutasteryd, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, indynawir, ketokonazol, itrakonazol, nefazodon) mogą znacząco zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co wymaga rozważenia zmniejszenia częstości podawania leku w przypadku działań niepożądanych. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny, takie jak werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. Wydłużenie okresu półtrwania dutasterydu może przekroczyć 6 miesięcy, co wpływa na czas osiągnięcia stanu stacjonarnego. Nie stwierdzono istotnych interakcji z lekami wiążącymi kwasy żółciowe (np. cholestyraminą) ani wpływu dutasterydu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Ponadto, dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę tamsulozyny i terazosyny, co umożliwia bezpieczne łączenie terapii u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.
5α-reduktaza, antagonista receptorów α-adrenergicznych, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, dutasteryd, glikol propylenowy, indynawir, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nefazodon, P-glikoproteina, rak gruczołu krokowego, rytonawir, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clindamycin hameln 150 mg/ml

Clindamycin Hameln w postaci roztworu do wstrzykiwań (150 mg/ml) zawiera fosforan klindamycyny, który po podaniu pozajelitowym ulega hydrolizie do aktywnej klindamycyny. Po dożylnym podaniu dawki 300 mg, stężenie w surowicy po 1 godzinie wynosi około 4-6 μg/ml, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie około 6 μg/ml osiągane jest po 3 godzinach. Wiązanie z białkami osocza w zakresie terapeutycznym wynosi 40-94%. Klindamycyna wykazuje wysoką przenikalność do tkanek, osiągając stężenia w tkance kostnej (40%, zakres 20-75%), mazi stawowej (50%), płynie otrzewnowym (50%), płynie opłucnowym (50-90%), plwocinach (30-75%) oraz ropie (30%). Przenikanie do przestrzeni podpajęczynówkowej jest niewystarczające, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
bariera krew-łożysko, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, CYP3A5, enzym wątrobowy, fosforan klindamycyny, izoenzym CYP1A2, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, mikrosom wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna N-demetylowa, podanie pozajelitowe, prolek, przestrzeń podpajęczynówkowa, roztwór do wstrzykiwań, wiązanie z białkami osocza, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin Kabi 150 mg/ml

Klindamycyna (Clindamycin Kabi) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Szczególnie ważna jest interakcja z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluinidion), prowadząca do zwiększenia parametrów krzepnięcia (PT/INR) i wydłużenia czasu krwawienia, co wymaga regularnego monitorowania. Jednoczesne stosowanie klindamycyny z erytromycyną jest niewskazane ze względu na antagonizm działania przeciwbakteryjnego. Ponadto, istnieje oporność krzyżowa między klindamycyną a linkomycyną, co eliminuje skuteczność klindamycyny u szczepów opornych na linkomycynę. Klindamycyna wykazuje także blokadę przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, nasilając działanie leków zwiotczających mięśnie, co stanowi wysokie ryzyko zdarzeń śródoperacyjnych i wymaga ścisłego monitorowania oraz dostosowania dawek.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antybiotykoterapia, blokada przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, CYP3A4, CYP3A5, czas krwawienia, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, enzym cytochromu P450, erytromycyna, fenobarbital, fluinidion, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klirens klindamycyny, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, metabolizm wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepnięcia krwi, PT/INR, ryfampicyna, sulfotlenek klindamycyny, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tacrolimus STADA 5 mg

Takrolimus w formulacji o przedłużonym uwalnianiu (Tacrolimus STADA) wykazuje wydłużony czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 2 godzin (tmax), z biodostępnością wynoszącą 20-25% (zakres 6-43%) u osób zdrowych, która ulega zmniejszeniu przy podaniu po posiłku. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>98,8%), głównie albuminą i kwaśną glikoproteiną α-1, oraz silnym powinowactwem do erytrocytów, co skutkuje stosunkiem stężenia w pełnej krwi do osocza około 20:1. Objętość dystrybucji (Vd) wynosi około 1300 l na podstawie stężeń w osoczu oraz średnio 47,6 l na podstawie stężeń w pełnej krwi, wskazując na szeroką dystrybucję w tkankach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i ścianie jelita, z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP3A5, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez wydalanie z żółcią po intensywnym metabolizmie, z minimalnym wydalaniem niezmienionego leku (<1%) z moczem i kałem.
albumina surowicy, AUC, biodostępność, Cmax, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, działanie immunosupresyjne, erytrocyty, hematokryt, indeks terapeutyczny, klirens całkowity, kwaśna glikoproteina α-1, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedłużone uwalnianie, stężenie leku, substancja radioaktywna, takrolimus, terapia immunosupresyjna, wiązanie z białkami, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin Noridem 150 mg/ml

Klindamycyna wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Antagoniści witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluindion) mogą powodować podwyższenie PT/INR i zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga częstej kontroli parametrów krzepnięcia. Erytromycyna antagonizuje działanie klindamycyny na poziomie rybosomu bakteryjnego, co obniża skuteczność terapii, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Linkomycyna wykazuje oporność krzyżową z klindamycyną, co należy uwzględnić przy planowaniu leczenia. Klindamycyna może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co zwiększa ryzyko powikłań podczas zabiegów chirurgicznych i wymaga monitorowania pacjenta.
acenokumarol, antagonista witaminy K, cefalosporyna, CYP3A4, CYP3A5, dysfagia, dziurawiec, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluindion, fosforan klindamycyny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens klindamycyny, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, metronidazol, N-dimetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepnięcia krwi, płytka nerwowo-mięśniowa, powikłanie krwotoczne, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, PT/INR, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, rytonawir, sulfotlenek klindamycyny, telitromycyna, warfaryna, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dormicum 15 mg

Midazolam, podawany doustnie w dawce 15 mg (Dormicum), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak z biodostępnością ograniczoną do 30-70% z powodu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 70-120 ng/mL i osiągane jest w ciągu około 1 godziny, z okresem półwchłaniania 5-20 minut. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7,5-20 mg. Midazolam ma objętość dystrybucji 0,7-1,2 L/kg i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (96-98%). Metabolizowany jest głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5 do aktywnego metabolitu α-hydroksymidazolamu, który odpowiada za około 34% działania farmakologicznego. Okres półtrwania midazolamu wynosi 1,5-2,5 godziny, a metabolitu poniżej 1 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 60-80% dawki w postaci sprzężonego metabolitu. Midazolam nie kumuluje się przy dawkowaniu raz na dobę, a wielokrotne podawanie nie indukuje enzymów metabolizujących lek.
alfa-hydroksymidazolam, bariera fizjologiczna, bariera łożyskowa, benzodiazepin, biodostępność, biotransformacja, CYP3A4, CYP3A5, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka midazolamu, faza eliminacji, glukuronid alfa-hydroksymidazolamu, izoenzym CYP3A cytochromu P450, klirens midazolamu, marskość wątroby, midazolam, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania midazolamu, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewlekła choroba wątroby, sedacja przedłużona, stężenie w osoczu, substancja farmakologicznie czynna, tkanka tłuszczowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Landulosin 0,5 mg + 0,4 mg

Landulosin to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny) w formie kapsułek twardych o zmodyfikowanym uwalnianiu. Dutasteryd charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%), dużą objętością dystrybucji (300-500 l) oraz długim okresem półtrwania w stanie stacjonarnym wynoszącym 3-5 tygodni. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga w ciągu 1-3 godzin, a stan stacjonarny po 6 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg/dobę. Tamsulosyna wykazuje niemal całkowitą biodostępność, wiąże się w około 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,2 l/kg oraz okres półtrwania około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Po posiłku Cmax tamsulosyny zmniejsza się o 30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku zawsze po tym samym posiłku, aby zapewnić stabilną farmakokinetykę. Dutasteryd nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych pod wpływem posiłku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie biorównoważności, białka osocza krwi, biodostępność, biokonwersja, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, dutasteryd, dysfagia, enancjomeryczna biokonwersja, farmakokinetyka dutasterydu, izoenzym CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wewnętrzny, maksymalne stężenie w surowicy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sprzężenie z glukuronidem, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, tamsulosyny chlorowodorek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dormicum 7,5 mg

Midazolam, podawany doustnie w dawkach 7,5-20 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem, jednak z efektem pierwszego przejścia skutkującym biodostępnością na poziomie 30-70%. Maksymalne stężenie w osoczu (70-120 ng/mL) osiągane jest około 1 godziny po podaniu dawki 15 mg. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w tym zakresie dawek. Objętość dystrybucji wynosi 0,7-1,2 L/kg, a midazolam wiąże się w 96-98% z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, z wytworzeniem aktywnego metabolitu α-hydroksymidazolamu, który odpowiada za około 34% działania farmakologicznego. Okres półtrwania midazolamu wynosi 1,5-2,5 godziny, a metabolit α-hydroksymidazolam eliminuje się szybciej (<1 godzina). Mniej niż 1% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej, natomiast 60-80% w postaci sprzężonego metabolitu. Midazolam nie kumuluje się przy dawkowaniu raz na dobę, a wielokrotne podawanie nie indukuje enzymów metabolizujących lek.
bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność, biodostępność leku, biotransformacja, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, glukuronid, hydroksylacja, hydroksymidazolam, izoenzym, klirens, kwas glukuronowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wchłaniania, osocze, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikalność leku, sedacja, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Dutrys 0,5 mg

Dutasteryd w dawce 0,5 mg, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych izoenzymów. Szczególnie silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol i doustny ketokonazol, mogą znacząco zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co potencjalnie prowadzi do nasilenia działań niepożądanych i wydłużenia czasu do osiągnięcia stanu stacjonarnego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny, np. werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie pacjenta i rozważenie zmniejszenia częstości podawania dutasterydu w przypadku działań niepożądanych. Dutasteryd nie wpływa natomiast na farmakokinetykę warfaryny, digoksyny, tamsulozyny i terazosyny, co umożliwia bezpieczne łączenie tych leków w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Ponadto, cholestyramina nie zaburza wchłaniania ani metabolizmu dutasterydu, co potwierdza brak konieczności modyfikacji dawkowania przy jednoczesnym stosowaniu.
alfa-bloker, badanie farmakokinetyczne, blokada 5-alfa reduktazy, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, doustny antykoagulant, dutasteryd, działanie niepożądane, farmakokinetyka dutasterydu, glikol propylenowy, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwzakrzepowy, nefazodon, przerost gruczołu krokowego, PSA, rak gruczołu krokowego, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stan stacjonarny, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tacrolimus STADA 1 mg

Tacrolimus STADA w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje charakterystyczny, wydłużony profil farmakokinetyczny. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest średnio po około 2 godzinach (tmax). Dostępność biologiczna leku jest zmienna i wynosi 20-25% dla formulacji o natychmiastowym uwalnianiu, natomiast w przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu ulega dalszemu zmniejszeniu, zwłaszcza przy podaniu po posiłku, co istotnie wpływa na szybkość i stopień wchłaniania. Wchłanianie nie jest zależne od wydzielania żółci, co pozwala na stosowanie leku bez ograniczeń związanych z funkcją dróg żółciowych. Monitorowanie terapii opiera się na pomiarze stężeń minimalnych (trough levels) w pełnej krwi, które korelują z AUC i umożliwiają ocenę ekspozycji ogólnoustrojowej na lek.
CYP3A4, CYP3A5, dostępność biologiczna, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, hematokryt, klirens, klirens takrolimusu, kortykosteroid, kwaśna glikoproteina α-1, lek immunosupresyjny, maksymalne stężenie, metabolit takrolimusu, metabolizm takrolimusu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, stężenie minimalne, takrolimus, wiązanie z białkami, wydzielanie żółci
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimicin 300 mg/2 ml (150 mg/ml)

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), gdyż klindamycyna nasila ich efekt, co może prowadzić do poważnych powikłań śródoperacyjnych. Antagonistyczne działanie obserwuje się przy łączeniu klindamycyny z makrolidami (np. erytromycyną) i chloramfenikolem, ze względu na konkurencję o to samo miejsce wiązania na rybosomie bakteryjnym. Z kolei synergizm wykazano z gentamycyną (wobec Enterobacteriaceae i Pseudomonas aeruginosa), prymachiną (wobec Pneumocystis jiroveci) oraz trowafloksacyną i lewofloksacyną (wobec bakterii beztlenowych). W przypadku stosowania inhibitorów CYP3A4/5 należy monitorować ryzyko wzrostu stężenia klindamycyny i działań niepożądanych, natomiast induktory tych enzymów, jak ryfampicyna, mogą obniżać skuteczność terapii.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, bakteria beztlenowa, chloramfenikol, Clostridium difficile, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, czas protrombinowy, Enterobacteriaceae, fluindion, gentamycyna, halogenek pankuronium, hepatotoksyczność, induktor enzymu, inhibitor enzymu, izoenzym cytochromu P450, kurczliwość mięśni, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepnięcia, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, rybosom bakteryjny, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sulfotlenek klindamycyny, terapia klindamycyną, trowafloksacyna, tubokuraryna, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clindamycin Noridem 150 mg/ml

Klindamycyna, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 150 mg/ml, jest prolekiem podawanym pozajelitowo, który po podaniu domięśniowym (300 mg) osiąga maksymalne stężenie w surowicy około 6 µg/ml po 3 godzinach, natomiast po podaniu dożylnym w dawce 300 mg stężenie wynosi 4-6 µg/ml po 1 godzinie. Lek wykazuje zmienny stopień wiązania z białkami osocza (40-94%) i charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek, z istotnym stężeniem w tkance kostnej (40%, zakres 20-75%), mazi stawowej (50%), płynie otrzewnowym (50%), płynie opłucnowym (50-90%), plwocinie (30-75%) oraz ropie (30%). Klindamycyna nie przenika efektywnie do przestrzeni podpajęczynówkowej, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, a także przenika przez łożysko i do mleka matki.
aktywność mikrobiologiczna, antybiotyk, bariera łożyskowa, Clindamycin Noridem, CYP3A5, enzym CYP3A4, fosforan klindamycyny, hemodializa, induktory enzymów wątrobowych, klindamycyna, klirens klindamycyny, maź stawowa, N-demetyloklindamycyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, plwocina, płyn opłucnowy, płyn otrzewnowy, płyny ustrojowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, prolek, roztwór do wstrzykiwań, sulfotlenek klindamycyny, tkanka kostna, wiązanie z białkami osocza, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych enzymów. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, inhibitory proteazy HIV czy idelalizyb, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 3-5-krotnie oraz wydłużać jego okres półtrwania, co wymaga intensywnego nadzoru medycznego i znacznej redukcji dawki, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym. Umiarkowane inhibitory, np. flukonazol, erytromycyna czy klarytromycyna, powodują wzrost stężenia midazolamu o 1,6-3-krotnie, co również wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina czy mitotan, mogą obniżać stężenie midazolamu nawet o 60-96%, skracając jego działanie i potencjalnie wymagając zwiększenia dawki. Interakcje te różnią się w zależności od drogi podania midazolamu, z najsilniejszymi efektami przy podaniu doustnym.
amnezja następcza, antagonista receptora histaminowego, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitory proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, pozakonazol, propofol, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol, wziewny lek znieczulający, zaburzenia koordynacji psychomotorycznej
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 150 mg/ml

Klindamycyna (Dalacin C, 150 mg/ml) jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co determinuje jej interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4/CYP3A5 mogą zmniejszać klirens klindamycyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory tych enzymów, np. ryfampicyna, mogą obniżać skuteczność terapii poprzez zwiększenie klirensu. Klindamycyna wykazuje umiarkowane hamowanie CYP3A4, nie wpływając istotnie na inne izoenzymy CYP. W terapii należy monitorować pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory lub induktory CYP3A4/5, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zmniejszenia skuteczności lub nasilenia toksyczności leku.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, CYP3A5, Dalacin C, doustny środek antykoncepcyjny, fluindion, halogenek pankuronium, hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja typu disulfiramowego, interakcja z etanolem, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, krążenie wątrobowo-jelitowe, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 5 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi lub indukującymi te enzymy. Silne inhibitory CYP3A, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) i HCV (boceprewir, telaprewir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 2-5-krotnie, wydłużając okres półtrwania do 3-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. Makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (idelalizyb) również zwiększają ekspozycję na midazolam, choć w mniejszym stopniu. Z kolei induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia midazolamu do 40% po podaniu i.v. i aż o 96% po podaniu doustnym), leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina) oraz mitytan i enzalutamid, mogą znacznie obniżać stężenie midazolamu, co wymaga dostosowania dawki. Interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z opioidami, innymi benzodiazepinami, barbituranami i alkoholem, nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, zwiększając ryzyko śpiączki i zgonu.
antagonista receptora histaminowego H1, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A5, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, idelalizyb, imatynib, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, lapatynib, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir z rytonawirem, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, opioid, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Interakcje

Klindamycyna, antybiotyk z grupy linkozamidów, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Najważniejsze z nich to antagonizm terapeutyczny z antybiotykami makrolidowymi (np. erytromycyna), co skutkuje zmniejszeniem skuteczności przeciwbakteryjnej i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Obserwuje się także oporność krzyżową z linkomycyną oraz synergistyczne działanie z gentamycyną (Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa), prymachiną (Pneumocystis jiroveci) oraz fluorochinolonami (trowafloksacyna, lewofloksacyna) wobec bakterii beztlenowych. Klindamycyna metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna) zwiększają jej stężenie w osoczu, natomiast induktory (ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność terapii, np. ryfampicyna zmniejsza minimalne stężenie klindamycyny nawet o 80%.
acenokumarol, aminoglikozyd, antagonista witaminy K, antagonizm lekowy, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, benzoilu nadtlenek, CYP3A4, CYP3A5, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, Enterobacteriaceae, fenobarbital, fenytoina, fluindion, fluorochinolon, gentamycyna, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izotretynoina, karbamazepina, klarytromycyna, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkozamid, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sulfonamid, sulfotlenek klindamycyny, synergizm lekowy, tazaroten, telitromycyna, tretynoina, trowafloksacyna, tubokuraryna, warfaryna, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Midazolam hameln 1 mg/ml

Midazolam wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie po podaniu domięśniowym z dostępnością biologiczną około 90%, natomiast po podaniu doodbytniczym dostępność ta wynosi około 50%. Po dożylnym podaniu charakteryzuje się objętością dystrybucji 0,7-1,2 l/kg oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (96-98%). Metabolizowany jest głównie w wątrobie przez CYP3A4 i CYP3A5 do farmakologicznie czynnego 1′-hydroksymidazolamu, którego stężenie w osoczu stanowi około 12% stężenia midazolamu. Okres półtrwania midazolamu u młodych zdrowych dorosłych wynosi 1,5-2,5 godziny, a klirens osoczowy 300-500 ml/min. Lek jest wydalany głównie przez nerki w postaci sprzężonego metabolitu (60-80%), z mniej niż 1% wydalanym w formie niezmienionej. Kinetyka eliminacji jest podobna po podaniu dożylnym w bolusie i infuzji, a wielokrotne podawanie nie indukuje enzymów metabolizujących midazolam.
1′-hydroksymidazolam, alfa-hydroksymidazolam, asfiksja, bariera łożyskowa, biotransformacja, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dostępność biologiczna, glukuronid 1′-hydroksymidazolamu, hydroksylacja, infuzja dożylna, klirens osoczowy, marskość wątroby, midazolam, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vardenafil Aristo 5 mg

Wardenafil w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w medianie po 60 minutach (zakres 15-120 minut) na czczo. Biodostępność bezwzględna wynosi około 15%. Zarówno AUC, jak i Cmax rosną niemal proporcjonalnie do dawki w zakresie 5-20 mg. Spożycie posiłku o wysokiej zawartości tłuszczu (57%) opóźnia tmax o około 1 godzinę i zmniejsza Cmax średnio o 20%, nie wpływając na całkowitą ekspozycję (AUC). Posiłek o umiarkowanej zawartości tłuszczu (30%) nie wpływa na farmakokinetykę leku. Wardenafil wykazuje dużą objętość dystrybucji (208 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z udziałem CYP3A5 i CYP2C, prowadząc do aktywnego metabolitu M1 o okresie półtrwania około 4 godzin, który odpowiada za około 7% całkowitej aktywności terapeutycznej. Klirens ogólnoustrojowy wynosi 56 l/h, a okres półtrwania 4-5 godzin. Wardenafil jest wydalany głównie z kałem (91-95%) i w mniejszym stopniu z moczem (2-6%).
AUC, biodostępność bezwzględna, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, deetylacja, dystrybucja leku, eliminacja leku, glukuronid, inhibicja PDE5, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, metabolit M1, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, wardenafil, wchłanianie substancji czynnej, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin Mylan 300 mg

Klindamycyna, składnik leku Clindamycin Mylan 300 mg, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z lekami zwiotczającymi mięśnie szkieletowe (np. pankuronium, wekuronium), gdzie klindamycyna nasila blok nerwowo-mięśniowy, co wymaga monitorowania czynności oddechowej i dostosowania dawki. Antagonizm farmakodynamiczny z erytromycyną, innymi makrolidami oraz streptograminami prowadzi do zmniejszenia skuteczności przeciwbakteryjnej, dlatego ich łączenie jest niewskazane. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fluindion) obserwuje się podwyższone wartości PT/INR i ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawki.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antagonizm farmakodynamiczny, antagonizm farmakologiczny, blok nerwowo-mięśniowy, CYP3A5, flora jelitowa, fluindion, induktor izoenzymu, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, lek zwiotczający mięśnie, makrolidy, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, pankuronium, parametr krzepnięcia, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, synteza witaminy K, warfaryna, wekuronium, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 300 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie klindamycyny w surowicy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory (np. ryfampicyna) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z antagonistami witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fluindion), które mogą prowadzić do wzrostu wartości PT/INR i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepliwości. Ponadto, klindamycyna wykazuje addytywne hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego ze środkami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), co może skutkować poważnymi powikłaniami śródoperacyjnymi, dlatego anestezjolodzy powinni być o tym poinformowani.
acenokumarol, antagoniści witaminy K, CYP3A4, CYP3A5, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, fluindion, inhibitory CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, leki przeciwzakrzepowe, leki zwiotczające mięśnie, linkomycyna, loperamid, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, parametry krzepliwości krwi, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vardenafil Aristo 10 mg

Wardenafil Aristo w dawce 10 mg w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w medianie po 60 minutach (zakres 15-120 minut). Bezwzględna biodostępność wynosi około 15%. W zakresie dawek 5-20 mg AUC oraz Cmax rosną niemal proporcjonalnie do dawki, co oznacza, że podwojenie dawki skutkuje dwukrotnym wzrostem ekspozycji na lek. Spożycie posiłku wysokotłuszczowego (57% tłuszczu) opóźnia wchłanianie, zwiększając medianę tmax o 1 godzinę i zmniejszając Cmax o około 20%, przy niezmienionym AUC. Wardenafil wykazuje dużą objętość dystrybucji (208 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%). Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP3A5 i CYP2C, a jego główny metabolit M1, o okresie półtrwania około 4 godzin, odpowiada za około 7% całkowitej aktywności terapeutycznej. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową (91-95% dawki) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (2-6%).
biodostępność bezwzględna, biorównoważność, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, deetylacja, dializa, ekspozycja na lek, fosfodiesteraza, inhibitor PDE5, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie leku w osoczu, metabolit M1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, pole pod krzywą stężenia leku, tabletka powlekana, upośledzenie funkcji wątroby, wardenafil, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Marumax 0,5 mg + 0,4 mg

Produkt leczniczy Marumax, zawierający dutasteryd (0,5 mg) oraz tamsulosynę chlorowodorek (0,4 mg), nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak dostępne dane dotyczące poszczególnych składników wskazują na istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Dutasteryd jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5; silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol) mogą zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co może wymagać zmniejszenia częstości podawania leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem) podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. Dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę tamsulosyny, warfaryny ani digoksyny, a także nie hamuje enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Cholestyramina nie wpływa na farmakokinetykę dutasterydu. Tamsulosyna wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP3A4 (ketokonazol zwiększa Cmax i AUC odpowiednio 2,2- i 2,8-krotnie) oraz CYP2D6 (paroksetyna zwiększa Cmax i AUC odpowiednio 1,3- i 1,6-krotnie). Jednoczesne stosowanie tamsulosyny z innymi antagonistami receptora α1-adrenergicznego lub lekami hipotensyjnymi, w tym inhibitorami PDE5 i lekami znieczulającymi, może nasilać działanie hipotensyjne, co wymaga ostrożności i monitorowania ciśnienia tętniczego. Cymetydyna zmniejsza klirens tamsulosyny o 26% i zwiększa AUC o 44%, co również wymaga uwagi klinicznej. Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tamsulosyny z warfaryną i diklofenakiem ze względu na możliwe zwiększenie eliminacji tamsulosyny. Spożycie alkoholu podczas terapii Marumax może nasilać działanie hipotensyjne tamsulosyny, zwiększając ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, dlatego zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu.
5-α-reduktaza, amitryptylina, antagonista receptora α1-adrenergicznego, atenolol, cholestyramina, Cmax, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C9, CYP3A5, diklofenak, dutasteryd, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka dutasterydu, farmakokinetyka warfaryny, furosemid, glibenklamid, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor PDE5, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens, niedociśnienie ortostatyczne, nifedypina, paroksetyna, rytonawir, tamsulosyny chlorowodorek, trichlorometiazyd, werapamil, wolny metabolizer
Leksykon leków
Interakcje leku – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg

Produkt leczniczy Unisol, zawierający dutasteryd (0,5 mg) i tamsulosynę (0,4 mg), nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak dostępne dane wskazują, że dutasteryd jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5. U pacjentów stosujących jednocześnie umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny (np. werapamil, diltiazem) stężenie dutasterydu wzrasta o 1,6-1,8 raza, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir) mogą znacząco zwiększyć ekspozycję dutasterydu, co może wymagać zmniejszenia częstości podawania. Dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę tamsulosyny, warfaryny ani digoksyny, a także nie hamuje enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Tamsulosyna wykazuje interakcje farmakokinetyczne z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol zwiększa Cmax i AUC odpowiednio o 2,2 i 2,8 razy) oraz CYP2D6 (paroksetyna zwiększa Cmax i AUC o 1,3 i 1,6 razy), co może prowadzić do znacznego wzrostu ekspozycji na tamsulosynę, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu obu inhibitorów.
5-alfa reduktaza, amitryptylina, antagonista receptora α1-adrenergicznego, atenolol, chlormadynon, chlorowodorek tamsulosyny, cholestyramina, cymetydyna, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, diklofenak, diltiazem, dutasteryd, działanie hipotensyjne, enalapryl, farmakokinetyka tamsulosyny, farmakokinetyka warfaryny, furosemid, glibenklamid, hipotensja ortostatyczna, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor PDE5, itrakonazol, ketokonazol, klirens tamsulosyny, nefazodon, nifedypina, paroksetyna, propranolol, rytonawir, stężenie dutasterydu, symwastatyna, tamsulosyna, teofilina, terazosyna, trichlorometiazyd, werapamil, wolno metabolizujący
Leksykon substancji czynnych
Wardenafil – Interakcje

Wardenafil jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, a jego stężenie w osoczu ulega znacznemu zwiększeniu przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tego enzymu, takich jak rytonawir (13-krotne zwiększenie Cmax, 49-krotne AUC0-24, wydłużenie t½ do 25,7 h) czy indynawir (16-krotne zwiększenie AUC, 7-krotne Cmax). Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna, powodują 4-krotne zwiększenie AUC i 3-krotne Cmax wardenafilu. Silne inhibitory azolowe (ketokonazol) również znacząco podnoszą ekspozycję na wardenafil (10-krotne AUC, 4-krotne Cmax). Sok grejpfrutowy, jako słaby inhibitor CYP3A4, może nieznacznie zwiększać stężenie leku. Wardenafil wykazuje addytywne działanie hipotensyjne z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne (tamsulozyna, terazosyna, alfuzosyna), co może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego; zaleca się rozpoczynanie terapii od dawki 5 mg i zachowanie odstępu 6 godzin przy terazosynie. Jednoczesne stosowanie z azotanami i riocyguatem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia.
alfuzosyna, alkohol etylowy, antagonista receptora alfa-adrenergicznego, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczy, azotany, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, czas krwawienia, digoksyna, donor tlenku azotu, dysfunkcja erekcji, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, erytromycyna, farmakokinetyka wardenafilu, glibenklamid, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, inhibitory izoenzymów, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wardenafilu, kwas acetylosalicylowy, łagodny przerost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm wątrobowy, metformina, niedociśnienie ortostatyczne, nifedypina, nikorandyl, nitrogliceryna, okres półtrwania, pochodna sulfonylomocznika, ranitydyna, riocyguat, rytonawir, sok grejpfrutowy, tamsulozyna, terazosyna, wardenafil, warfaryna, wazodylatacja
Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Właściwości farmakokinetyczne

Ambrysentan, substancja czynna leku Ambrisentan Accord, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,5 godziny, niezależnie od przyjęcia posiłku. W zakresie dawek terapeutycznych Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki, a stan stacjonarny osiągany jest po 4 dniach. Ambrysentan wiąże się silnie z białkami osocza (średnio 98,8%), głównie z albuminami (96,5%). Metabolizm odbywa się głównie przez glukuronidację (izozymy UGT1A9S, UGT2B7S, UGT1A3S) oraz utlenianie (CYP3A4, CYP3A5, CYP2C19), z powstaniem metabolitów o znacznie mniejszej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania wynosi od 13,6 do 16,5 godziny, a eliminacja odbywa się głównie z żółcią, z około 22% dawki wydalanej z moczem (3,3% w formie niezmienionej). Farmakokinetyka ambrysentanu nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć czy wiek, a u pacjentów pediatrycznych jest zgodna z profilem dorosłych po uwzględnieniu masy ciała.
4-hydroksymetyloambrisentan, albumina, ambrysentan, aminotransferaza wątrobowa, antagonista receptora endoteliny, białko osocza, białko transportujące, cyklosporyna A, CYP2C19, CYP3A4, CYP3A5, czas protrombinowy, enzym cytochromu P450, glikoproteina kwaśna alfa1, glukuronidacja, izoenzym UGT, ketokonazol, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie płucne, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, ryfampicyna, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wskaźnik INR, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimicin 300 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne istotne w praktyce klinicznej. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. tubokuraryna, eter), które mogą nasilać ich działanie i prowadzić do powikłań śródoperacyjnych. Antybiotyki makrolidowe i chloramfenikol wykazują antagonizm wobec klindamycyny ze względu na konkurencję o to samo miejsce wiązania na rybosomie, co obniża skuteczność terapii. Ponadto, stosowanie leków hamujących perystaltykę zwiększa ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego poprzez nasilanie wchłaniania toksyn Clostridium difficile. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol) obserwuje się wzrost wskaźników krzepnięcia (PT, INR) i wydłużenie czasu krwawienia, co wymaga częstego monitorowania parametrów hemostazy.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, biegunka, chinolon, chloramfenikol, Clostridium difficile, CYP3A5, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, Enterobacteriaceae, gentamycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, kurczliwość mięśni, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkomycyna, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mikroflora jelitowa, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sulfotlenek klindamycyny, trowafloksacyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindanea 600 mg

Klindamycyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Antagonizm farmakodynamiczny z erytromycyną prowadzi do zmniejszenia skuteczności przeciwbakteryjnej, dlatego jednoczesne stosowanie tych antybiotyków jest niewskazane. Występuje oporność krzyżowa z linkomycyną, co należy uwzględnić przy doborze terapii. Klindamycyna nasila działanie środków zwiotczających mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium) poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co zwiększa ryzyko powikłań śródoperacyjnych. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, a inhibitory tych enzymów (np. itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir) zmniejszają klirens leku, zwiększając jego stężenie i ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżyć stężenie klindamycyny w osoczu nawet o 80%, co grozi nieskutecznością terapii.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antagonizm farmakodynamiczny, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluindion, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, kobicystat, linkomycyna, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepliwości krwi, powikłanie krwotoczne, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, PT/INR, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, środek zwiotczający mięśnie, synergizm farmakodynamiczny, telitromycyna, układ odpornościowy, warfaryna, worykonazol