Właściwości farmakokinetyczne wardenafilu

Wardenafil w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę tych procesów w odniesieniu do preparatu Vardenafil Aristo.¹

Wchłanianie substancji czynnej

Wardenafil w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. U niektórych pacjentów maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) może zostać osiągnięte już po 15 minutach od przyjęcia leku. Jednakże w 90% przypadków maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane w przedziale czasowym od 30 do 120 minut (mediana 60 minut) po podaniu leku na czczo.²

Średnia biodostępność bezwzględna wardenafilu po podaniu doustnym wynosi 15%. W zalecanym zakresie dawkowania (5-20 mg) zarówno pole pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC), jak i maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) zwiększają się niemal proporcjonalnie do zastosowanej dawki.³

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Przyjmowanie wardenafilu w postaci tabletek powlekanych wraz z posiłkiem o wysokiej zawartości tłuszczu (57%) powoduje:⁴

• Zmniejszenie szybkości wchłaniania leku
• Zwiększenie mediany czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) o 1 godzinę
• Zmniejszenie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) średnio o 20%
• Brak zmiany całkowitej ekspozycji na lek (AUC)

Natomiast posiłek o umiarkowanej zawartości tłuszczu (30%) nie wpływa na parametry farmakokinetyczne wardenafilu, takie jak tmax, Cmax i AUC, które pozostają na poziomie porównywalnym do tych obserwowanych przy przyjmowaniu leku na czczo.⁵

Dystrybucja leku

Średnia objętość dystrybucji wardenafilu w stanie równowagi wynosi 208 l, co świadczy o dobrym przenikaniu leku do tkanek. Zarówno wardenafil, jak i jego główny metabolit (M1) charakteryzują się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – około 95%. Co istotne, stopień wiązania z białkami nie zależy od całkowitego stężenia substancji czynnej oraz jej metabolitu.⁶

Badania wykazały, że wardenafil może przenikać do nasienia pacjentów, jednak ilość ta jest minimalna i nie przekracza 0,00012% podanej dawki (pomiar wykonany 90 minut po przyjęciu leku).⁷

Metabolizm wardenafilu

Wardenafil podlega metabolizmowi głównie w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P-450. Dominującą izoformą enzymatyczną biorącą udział w tym procesie jest CYP3A4, z pewnym udziałem izoform CYP3A5 i CYP2C.⁸

W wyniku procesu deetylacji wardenafilu powstaje jeden z głównych metabolitów – metabolit M1, który następnie podlega dalszym przemianom metabolicznym. Okres półtrwania metabolitu M1 wynosi około 4 godzin. Część tego metabolitu występuje w krążeniu w postaci glukuronidu.⁹

Metabolit M1 wykazuje aktywność farmakologiczną podobną do związku macierzystego, z profilem selektywności wobec fosfodiesteraz zbliżonym do wardenafilu. Zdolność M1 do hamowania PDE5 in vitro wynosi około 28% aktywności wardenafilu, co przekłada się na około 7% udział w całkowitej skuteczności terapeutycznej.¹⁰

Eliminacja wardenafilu

Ogólnoustrojowy klirens wardenafilu wynosi 56 l/godz., co przekłada się na końcowy okres półtrwania wynoszący około 4-5 godzin.¹¹

Wardenafil po podaniu doustnym jest wydalany głównie w postaci metabolitów:¹²

• Z kałem – około 91-95% podanej dawki
• Z moczem – około 2-6% podanej dawki

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku 65 lat i starszych zaobserwowano zmniejszenie wątrobowego klirensu wardenafilu w porównaniu z młodszymi dorosłymi (18-45 lat). Zmiany w parametrach farmakokinetycznych obejmują:¹³

• Zwiększenie AUC średnio o 52%
• Zwiększenie Cmax o 34%

Zaburzenia czynności nerek

Wpływ zaburzeń czynności nerek na parametry farmakokinetyczne wardenafilu zależy od nasilenia tych zaburzeń:¹⁴

Nie wykazano istotnej statystycznie zależności pomiędzy klirensem kreatyniny a ekspozycją na wardenafil (AUC i Cmax).¹⁵

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych wardenafilu u pacjentów wymagających dializowania.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mają istotny wpływ na farmakokinetykę wardenafilu, a stopień tych zmian jest proporcjonalny do nasilenia dysfunkcji wątroby:¹⁷

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (C wg skali Child-Pugh) nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych wardenafilu.¹⁸